kompyuter tarmoqlari (tarmoqlarni tashkillashtirishning umumiy prinsiplari)

DOC 15 pages 280.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 280.5 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

1-ma'ruza kompyuter tarmoqlari (tarmoqlarni tashkillashtirishning umumiy prinsiplari), asosiy tushunchalar va terminologiyalar. reja: 1.asosiy tushunchalar va terminologiyalar. 2.ma’lumotlar va axborotlar. 3.kompyuter uskunalari. 4. telekommunikatsiya vositalari. 1.asosiy tushunchalar va terminologiyalar telekommunikatsiya (tk) yordamida birlashtirilgan kompyuter texnologiyalari toʻplami (ktt) tashkil etiladi (1-rasm). kompyuter tarmogʻi ikkita asosiy funksiyani amalga oshiradi: - ma’lumotlarni qayta ishlash; - ma’lumotlarni uzatish. 1.1-rasm. telekommunikatsiyali kompyuter texnologiyalari toʻplami yuqorida keltirilgan 1.1-rasmdan “kompyuter tarmogʻi” – bu ma’lumotlar uzatishning asosiy tarmogʻini (spn) tashkil etib, telekommunikatsiya vositalaridan foydalangan holda yagona tarmoqqa birlashtirilgan kompyuterlar toʻplamidir. boshqacha qilib aytganda, “kompyuter tarmogʻi” bu, masalan, avtomat telefon stansiyalarini (ats) birlashtirgan telefon tarmogʻidan farqli oʻlaroq, kompyuterlar uyushmasi. shuning uchun, ushbu ikki atama quyida ekvivalent sifatida koʻrib chiqiladi va ishlatiladi. “kompyuter tarmogʻi” atamasi aniqroq tarmoqning maqsadini tavsiflaydi, uni hisoblash xususiyatlari ajratib turadi. masalan, axborot xizmatlarini koʻrsatadigan “axborot tarmogʻidan” yoki ma’lumotlarni uzatish uchun moʻljallangan “telekommunikatsiya tarmogʻidan”. alohida kompyuter tarmoqlari bir-biri bilan birlashib, yirik kompyuter tarmoqlarini vujudga keltirishi mumkin, bu esa …

2 / 15

rli sohalarida “ma’lumotlar” va “axborot” tushunchalarini aniqlashga har xil yondashuvlar mavjud: biologiya, kibernetika, falsafa va boshqalar. hatto “axborot nazariyasi” maxsus ilmiy intizomi yaratilgan. 2. ma’lumotlar va axborotlar “ma’lumotlar” – bu qandaydir xulosa, qaror qabul qilish uchun zarur boʻlgan yangilikdir. axborot – ishlarning, biron-bir narsaning holati toʻgʻrisida ma’lumot beruvchi fizik kattalik (ozhegov s.i. rus tilining lugʻati). ushbu ta’riflardan kelib chiqadiki, ma’lumotlar har qanday ma’lumot toʻplamidir va bu ma’lum bir maqsad uchun olingan va ushbu ma’lumotni olgan odam uchun yangi bilimlarni oʻz ichiga olgan ma’lumotdir. masalan, telefon daftarida turli tashkilotlarning koʻp sonli telefon raqamlari koʻrinishidagi ma’lumotlar mavjud. biz qoʻngʻiroq qilmoqchi boʻlgan biron bir aniq tashkilotning raqamini chiqarib, biz ushbu tashkilotning telefon raqami (yoki bir nechta telefon raqamlari) koʻrinishidagi ma’lumotlarni olamiz. “axborot” bu sub’yektiv tushuncha. biror kishiga ma’lumot boʻlgan ma’lumot boshqasiga ma’lumot boʻlmasligi mumkin. masalan, “parij - fransiyaning poytaxti, london esa angliyaning poytaxti” kabi ma’lumotlar bu haqda ilk bor bilib olgan talaba uchun …

3 / 15

ri kompyuter vositalari (kv) ma’lumotlarni qayta ishlashni amalga oshiradi va turli sinflarning kompyuterlari, kompyuter komplekslari va kompyuter tizimlari toʻplamini aks ettiradi. shunday qilib kompyuter - berilgan dasturga muvofiq ma’lumotlarni kiritishni, saqlashni, avtomatik qayta ishlashni tashkil qilish uchun moʻljallangan texnik vositalar toʻplami. texnik vositalarga quyidagilar kiradi (1.3-rasm): markaziy protsessor (mp); operativ (asosiy) xotira (ox); tashqi qurilmalar (tq), shu jumladan kiritish-chiqarish qurilmalari (kchq) va tashqi saqlash qurilmalari (tsq); kiritish-chiqarish protsessorlari (kanallari) (kchp). 1.3-rasm. kompyuterning texnik vositalari hisoblash kompleksi (hk) - texnik vositalar toʻplami, bir nechta markaziy protsessorlarni oʻz ichiga olgan va bitta kompyuterni bir nechta mp (kpht - koʻp protsessorli ht) yoki bir nechta protsessorli kompyuterlarning kombinatsiyasini (kmht - koʻp mashinali ht) ifodalaydi (1.4-rasm). 1.4-rasm. hisoblash kompleksi texnik vositalar toʻplami hkni qurishdan asosiy maqsad bitta protsessorli kompyuterlar uchun erishib boʻlmaydigan yuqori ishonchlilik va / yoki ishlashni ta’minlashdir. hisoblash tizimi (-ht) - muayyan vazifalar toʻplamini hal qilishga yoʻnaltirilgan apparat va dasturiy ta’minot toʻplami. …

4 / 15

langan “tizim” tushunchasiga toʻliq mos keladi, unga koʻra tizim tarkibiy va funktsional tashkilotga, shuningdek, fundamental xususiyatlarga ega boʻlishi kerak: yaxlitlik, ulanish, tashkiliy va integrallik. ikkinchisi, tizim tizimni tashkil etuvchi elementlarning hech biriga xos boʻlmagan xususiyatlarga (funksiyalarga) ega ekanligini anglatadi. bu operatsion tizimni boshqarish dasturlari va amaliy dasturlar tomonidan amalga oshiriladigan kompyuter funktsional tashkilotini ta’minlaydigan dasturiy ta’minot. integrallik xususiyati asosan amaliy dasturlar tomonidan ta’minlanadi. darhaqiqat, kompyuterning elementlari (qurilmalari) ma’lumotlarni qayta ishlash (cpu), ma’lumotlarni saqlash (op, ovc), ma’lumotlarni kiritish va chiqarish (io) funksiyalarini ta’minlaydi. shu bilan birga, tegishli dasturiy ta’minotga ega boʻlgan kompyuter tizimi bir tildan ikkinchi tilga tarjima funksiyalarini bajarishi, shaxmat va boshqa oʻyinlarni oʻynashi, ovozli, foto va video tasvirlarni koʻpaytirishi va hokazolarni bajarishi mumkin, ya’ni kompyuter alohida qurilmalarga xos boʻlmagan funksiyalar mavjud. shunday qilib, dasturiy ta’minot bilan birgalikda koʻrib chiqilgan multiprotsessorli (koʻpkompyuterli). koʻp protsessorli hisoblash tizimi - mpvs (mmvs), dasturiy ta’minotga ega boʻlgan superkompyuter - yuqori kompyuter (hpvs) deb atash …

5 / 15

asosiy ish birligi sifatida qaraladi (1.6-rasm). vazifani boshlash uchun sabab vazifa boʻlishi mumkin (buyruq, soʻrov, operatsiya). kompyuterda vazifalarni bajarish hisoblash jarayoni deb ataladi. tizim orqali topshiriqlarni ma’lum bir ketma-ketlikda hisoblash jarayonini boshqarish os operatsion dasturlari tomonidan amalga oshiriladi. 1.6-rasm. hisoblash jarayoni ma’lumotlar bazalari va ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari kompyuterning dasturiy ta’minoti bilan chambarchas bogʻliq boʻlib, uni kompyuterning mustaqil komponenti - axborot ta’minoti deb hisoblash mumkin (1.7-rasm). 1.7-rasm. kompyuterning komponenti-axborot ta’minoti ma’lumotlar bazasi (mb) - buyurtma asosida tashkil etilgan,ma’lum bir tuzilishga ega bo’lgan ma’lumotlar toʻplamlaridir (fayllar to’plami). ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari - ma’lumotlarni shakllantirish, oʻzgartirish va tanlash uchun moʻljallangan maxsus dasturiy ta’minot. “hisoblash tizimi” atamasi koʻpincha umumiy atama sifatida ishlatiladi. uni,koʻp mashinali yoki koʻp protsessorli kompyuter kompleksi asosida qurish mumkin, deb taxmin qilinadi va bir nechta kompyuter ning kombinatsiyasi boʻlgan kompyuter tarmogʻini yuqori darajadagi tizim deb hisoblash mumkin. kompyuter tarmogʻi ma’lumotlarni kiritish, saqlash, qayta ishlash va chiqarish funksiyalaridan tashqari, uzoqda joylashgan …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari (tarmoqlarni tashkillashtirishning umumiy prinsiplari)"

1-ma'ruza kompyuter tarmoqlari (tarmoqlarni tashkillashtirishning umumiy prinsiplari), asosiy tushunchalar va terminologiyalar. reja: 1.asosiy tushunchalar va terminologiyalar. 2.ma’lumotlar va axborotlar. 3.kompyuter uskunalari. 4. telekommunikatsiya vositalari. 1.asosiy tushunchalar va terminologiyalar telekommunikatsiya (tk) yordamida birlashtirilgan kompyuter texnologiyalari toʻplami (ktt) tashkil etiladi (1-rasm). kompyuter tarmogʻi ikkita asosiy funksiyani amalga oshiradi: - ma’lumotlarni qayta ishlash; - ma’lumotlarni uzatish. 1.1-rasm. telekommunikatsiyali kompyuter texnologiyalari toʻplami yuqorida keltirilgan 1.1-rasmdan “kompyuter tarmogʻi” – bu ma’lumotlar uzatishning asosiy tarmogʻini (spn) tashkil etib, telekommunikatsiya vositalaridan foydalangan holda yagona tarmoqqa birlas...

This file contains 15 pages in DOC format (280.5 KB). To download "kompyuter tarmoqlari (tarmoqlarni tashkillashtirishning umumiy prinsiplari)", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari (tarmoqlar… DOC 15 pages Free download Telegram