mintaqaviy iqtisodiy siyosat

DOCX 9 pages 25.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.5 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika universiteti (chirchiq shahar) mintaqaviy iqtisodiyot fanidan referat mavzu: mintaqaviy iqtisodiy siyosat bajardi: toshkent-2025 mavzu: mintaqaviy iqtisodiy siyosat reja: 1. mintaqaviy siyosatning maqsadi va vazifalari 2. mintaqaviy siyosatning «adolatli» va «samarali» usullari 3 mintaqaviy iqtisodiy siyosat bo`yicha xorijiy tajribalar mintaqaviy siyosatning o`rganish obyekti turli ko`rinishdagi hududiy notengliklar, ya’ni aholining turmush darajasi va yashash sharoitidagi, ishsizlik va bandlikdagi, alohida hududlarning iqtisodiy o`sish sur'atlaridagi va tadbirkorlik sharoitidagi tafovutlar hisoblanadi. mintaqaviy siyosat – hududlar ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining davlat tomonidan tartibga solinishidir. uning asosiy vazifasi mavjud imkoniyatlardan oqilona foydalanish hisobiga mamlakatdagi barcha hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasini imkon qadar bir-biriga yaqinlashtirish, aholining turli qatlamlari o`rtasida moddiy ne'matlar taqsimotidagi hududiy tafovutlarni eng kam darajaga keltirish, hukumatning boshqaruv vazifalarini kamaytirib, mahalliy hokimiyat va o`z-o`zini boshqarish organlari vakolatini oshirishga qaratilishi lozim. mintaqaviy siyosatning maqsadi mamlakatning yaxlit ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga halaqit beradigan, ijtimoiy kelishmovchiliklarning paydo bo`lishiga xizmat qiladigan hududiy notengliklarni bartaraf etishdan …

2 / 9

sharoitidagi keskin tafovutlarning mamlakatning ayrim hududlari aholisining turmush sharoiti va tadbirkorlik faoliyatiga ta'siri; - mintaqalardagi mavjud tabiiy resurslar hajmi, sifati va ulardan foydalanish darajasi; - mintaqalarning chekka hududlarda joylashganligi natijasida transport xarajatlarining ko`payishi, mahsulot narxlarining ortishi. bu esa o`z navbatida bozorning torayishiga olib keladi. transport va kommunikatsiya aloqalarining yomonligi chetda joylashgan mintaqalarning iqtisodiy rivojlanishini qiyinlashtiradi; - u yoki bu turdagi mahsulotlarni ishlab chiqarishga ta'sir etuvchi texnologik rivojlanish bocqichi (xomashyo resurslari, oraliq mahsulotlar, tayyor mahsulotlar va xizmatlar); - mintaqaning avtonomiya darajasi, siyosiy shart-sharoitlari, rivojlanish tarixi va h.k.; - ishlab chiqarish infratuzilmasi: aeroportlar, transport tarmoqlari, sanoat maydonlari, telekommunikatsiya tizimlar va h.k. bilan ta'minlanishi; - ijtimoiy-madaniy omillar: shaharlashuv darajasi, aholining ma'lumoti, ilmiy markazlarning mavjudligi va h.k. bozor iqtisodiyoti rivojlangan ko`pgina mamlakatlarda mintaqaviy siyosat kapital qo`yilmalar qayta taqsimlanishini ta'minlashga xizmat qiladigan quyidagi 3 yo`nalishda olib borilmoqda: birinchi yo`nalish - kam rivojlangan va sanoat taraqqiyoti past mintaqalarda infratuzilma obyektlarini barpo etish va ularning boshqa rayonlar …

3 / 9

darajada rivojlangan va sanoati taraqqiy etgan mintaqalar, xususan yirik shaharlarga nisbatan cheklash usullarini qo`llash (ma'muriy yoki moliyaviy cheklashlar orqali amalga oshiriladi). bunday mintaqalarga yangi sanoat korxonalarini joylashtirishga chek qo`yish orqali hududiy tafovutlar kuchayishining oldi olinadi. mazkur usul dunyoning deyarli barcha taraqqiy etgan mamlakatlarida aglomyeratsiya markazlariga nisbatan keng qo`llaniladi. o`zbekistonda yirik va katta shaharlarga yangi sanoat korxonalarini joylashtirishning oldini olish, kichik shaharlar, shahar posyolkalari va qishloq aholi punktlarini rivojlantirish dolzarb muammolardan hisoblanadi. uchinchi yo`nalish - muammoli mintaqalarga sanoat korxonalarini joylashtirish maqsadida xorijiy va xususiy sarmoyalarni jalb etishni rag`batlantirishahri mazkur yo`nalish iqtisodiyotning turli tarmoqlariga mansub korxonalarni joylashtirishda davlat tomonidan muhim e'tibor beriladigan asosiy yo`nalish hisoblanadi. dunyoning ko`plab mamlakatlarida mintaqaviy siyosatni amalga oshirishning quyidagi 2 xil usuli keng qo`llaniladi: adolatli usul - ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirishning shunday turiki, unga ko`ra mamlakat fuqarolari qaysi hududda yashashlaridan qat'iy nazar, ularning turmush darajasi deyarli bir xil sharoit va imkoniyatlarda bo`lishi ko`zda tutiladi. samarali usul - umumdavlat …

4 / 9

tlarda xilma-xil yo`nalishlar mavjudligiga qaramay, ular o`rtasida tafovutlar kam, mintaqaviy iqtisodiy siyosatni amalga oshirishdagi maqsadlari esa quyidagi vazifalarni hal etishga qaratilgan: - iqtisodiy qoloq mintaqalar rivojlanishini rag`batlantirish; - markaziy hokimiyat vazifalarining katta qismini mahalliy davlat organlari zimmasiga yuklash; - yirik shaharlarda sanoat ishlab chiqarishi to`planishini cheklash; - yangi o`zlashtirilgan hududlarda ishlab chiqarishni joylashtirish va rivojlantirishni rag`batlantirishahri mintaqaviy siyosatni amalga oshirishning eng ommaviy usullaridan biri hududiy rivojlantirish jamg`armalarini tashkil etish hisoblanadi. birinchi marta 1975-yilda yevropa ittifoqi qoshida hududiy muvofiqlashtirish jamg`armasi tashkil etilgan. boshqa bir qancha mamlakatlarda ham ayrim hududlarning ijtimoiyiqtisodiy muammolarini hal etish maqsadida maxsus jamg`armalar (italiyada davlat subsidiyasi hisobiga faoliyat yuritadigan va janubiy hududlar infratuzilmalarini rivojlantirishga yo`naltirilgan «janub xazinasi»; bolgariyada ayrim hududlar rivojlanishini jadallashtirish davlat dasturini ta'minlash bo`yicha jamg`arma, vengriyada uchta maqsadli jamg`armadan iborat hududlar rivojlanishining markaziy jamg`armasi va boshq.) tuzilgan. ko`plab xorijiy mamlakatlar mintaqaviy siyosatining muhim xususiyati shundaki, unda yirik ma'muriy-hududiy birliklar (guberniya, shtat, provintsiya) emas, balki muayyan shahar …

5 / 9

qsa diqqatga sazovor. shuni alohida ta'kidlash lozimki, belgiyada shahar va qishloqlar rivojlanishini rejalashtirish bo`yicha qonun ilk bora 1915-yilda qabul qilingan. ko`plab mamlakatlarda mintaqaviy siyosat ichki imkoniyatlari va shartsharoitlaridan kelib chiqib, turli hududlar uchun turlicha qo`llanilishi mumkin. masalan, tug`ilishni kamaytirish siyosati nihoyatda qat’iy yo`lga qo`yilgan xitoyning zichlik ko`rsatkichlari ancha past bo`lgan uyg`ur-syangan avtonom okrugi va tibet uchun oilada bolalar soni cheklanmagan. rivojlangan mamlakatlar orasida yaponiyaning bu sohadagi tajribasi alohida afzalliklarga ega. aniq maqsadga yo`naltirilgan uzoq muddatli dasturlar izchil amalga oshirilishi natijasida yaponiya tarixan qisqa davr ichida dunyodagi eng taraqqiy etgan mamlakatlar safidan joy oldi. yaponiya mintaqaviy-iqtisodiy siyosati yer va tabiiy resurslarning cheklanganligidan, kishilar faoliyatini tabiiy sharoit bilan uyg`unlashtirish zarurati va mamlakat turli hududlari aholisining turmushi bo`yicha bir xil sharoit yaratish talabidan kelib chiqadi. umuman, mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining har bir bosqichida mintaqaviy dasturlar ishlab chiqish jamiyat va davlat oldida turgan maqsad va vazifalar, ularning miqyosi va amalga oshirish imkoniyatlaridan kelib chiqib belgilanadi. …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mintaqaviy iqtisodiy siyosat"

oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika universiteti (chirchiq shahar) mintaqaviy iqtisodiyot fanidan referat mavzu: mintaqaviy iqtisodiy siyosat bajardi: toshkent-2025 mavzu: mintaqaviy iqtisodiy siyosat reja: 1. mintaqaviy siyosatning maqsadi va vazifalari 2. mintaqaviy siyosatning «adolatli» va «samarali» usullari 3 mintaqaviy iqtisodiy siyosat bo`yicha xorijiy tajribalar mintaqaviy siyosatning o`rganish obyekti turli ko`rinishdagi hududiy notengliklar, ya’ni aholining turmush darajasi va yashash sharoitidagi, ishsizlik va bandlikdagi, alohida hududlarning iqtisodiy o`sish sur'atlaridagi va tadbirkorlik sharoitidagi tafovutlar hisoblanadi. mintaqaviy siyosat – hududlar ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining davlat tomonidan tartibga solinishidir. uni...

This file contains 9 pages in DOCX format (25.5 KB). To download "mintaqaviy iqtisodiy siyosat", click the Telegram button on the left.

Tags: mintaqaviy iqtisodiy siyosat DOCX 9 pages Free download Telegram