qorinoyoqli mollyuskalar xilma-xilligi

PPTX 28 pages 1.8 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

qorinoyoqli mollyuskalar, shilliq qurtlar— molyuskalar sinfi. gavdasi asimmetrik tuzilgan; tana (ichki xalta). oyoq va bosh boʻlimlaridan iborat. koʻpchilik qorinoyoqli mollyuskalar tanasi va boshini chigʻanoq ichiga tortib olish xususiyatiga ega. chigʻanogining balandligi 0.5 mm dan 70 sm gacha. yagona yassi oyogʻi yerdamida tovonidagi ma.xsus bezlar ajratib chiqaradigan shilimshiq modda ustida sirpanib harakatlanadi. ichki xaltasi chigʻanoq ichida buralib joylashgan boʻlib, mantiya bilan oʻralgan. õzbekistonda uchraydigan molyuskalar xilma xilligi”mavzusida tayyorlagan prizentatasiyasi qorinoyoqli mollyuskalar, shilliq qurtlar— molyuskalar sinfi. gavdasi asimmetrik tuzilgan; tana (ichki xalta). oyoq va bosh boʻlimlaridan iborat. koʻpchilik qorinoyoqli mollyuskalar tanasi va boshini chigʻanoq ichiga tortib olish xususiyatiga ega. chigʻanogining balandligi 0.5 mm dan 70 sm gacha. yagona yassi oyogʻi yerdamida tovonidagi ma.xsus bezlar ajratib chiqaradigan shilimshiq modda ustida sirpanib harakatlanadi. ichki xaltasi chigʻanoq ichida buralib joylashgan boʻlib, mantiya bilan oʻralgan. boshida 1 juft (quruqlik qorinoyoqli mollyuskalarida 2 juft) paylaslagichlari, ular asosida (quruqlik qorinoyoqli mollyuskalarida paypaslagichlar uchida) bir juft koʻz va ogʻiz …

2 / 28

inoyoqli mollyuskalar gelmintlarning oraliq xoʻjaynni. quruqlikda yashovchi bir qancha qorinoyoqli mollyuskalar madaniy oʻsimliklarga ziyon keltiradi. ayrim turlari sanoat miqyosila ovlanadi. kurukdikda xayot kechi radigan upkali mollyuskalar shimoliy mintakdda kish- da, janubda esa yozda va kishda uykuga ketadi. buning uchun mollyuska tuprokda kirib, chiganogining ogzini o xak moddasiga boy bulgan shilimshik, modda bilan yopib ola di. bir kancha korinoyokdilar urmalab xarakat kilishdan suzib yurishga utgan. bunday mollyuskalarning chiganogi reduktsiyaga uchragan yoki yukrlib ketgan, oyogi esa tok, suz- gichga yoki bir juft kanotsimon esh kakka aylangan. boshoyoqli mollyuskalar (cephalopoda) — yuksak tuzilgan dengiz mollyuskalari sinfi. tanasi (uz. 1 sm dan 5 m gacha) bilateral simmetriyali, odatda, tana va yirik boshboʻlimlaridan iborat. oyogʻi voronkaga aylangan. tanasi qalin mantiya bilan qoplangan. ichki organlari keng mantiya boʻshligʻida joylashgan. ogʻiz teshigi atrofida 8 yoki 10 ta paypaslagichlari (oyoqlari) boʻladi. paypaslagichlarida bir necha qator boʻlib joylashgan juda koʻp soʻrgʻichlari bor. koʻpchilik turlarining chigʻanogʻi evolyutsiya jarayonida reduksiyaga uchragan …

3 / 28

lashgan 2 ta tirqish orqali suv mantiya boʻshligʻiga kiradi; mantiya devorida muskullar kuchli qisqarganda suv voronkasi orqali kuch bilan otilib chiqib, mollyuska tanasini suradi koʻpchilik turlarida tanasining keyingi tomonida va ikki yonida bir juft suzgichlari boʻladi. hozirgi boshoyoqli mollyuskalar ning 650 ga yaqin turi okean va ochiq dengizlarda tarqalgan, 2 ta (toʻrt jabralilar, ikki jabralilar) kenja sinfga boʻlinadi. toʻrt jabralilar eng qad. sodda tuzilgan (mas, nautilus), ikki jabralilar esa qolgan barcha hozirgi mollyuskalarni uz ichiga oladi. pelagik va dengiz tubida hayot kechiradi. yirtqich, bentofag va plantofag oziqlanadi. koʻpchilik boshoyoqli mollyuskalar goʻshti uchun ovlanadi. ayrim turlari farmatsevtika sanoati uchun xom ashyo hisoblanadi. dunyo boʻyicha har yili 1,63 mln. t ga yaqin boshoyoqli mollyuskalar ovlanadi (qarang mollyuskalar). kupchilik korinoyoklilar tuxumida esa birdaniga mol lyuskalar uchun xos erkin suzib yuruvchi lichinka — veli ger rivojlanib chikadi. bunday lichinkaning ogzi oldi- da kipriklar bilan uralgan 2—4 plastinkalar buladi monoplakoforalar sinfi monoplakoforalar kazilma koldigi kembriy, …

4 / 28

ya'ni ikki yurakoldi bulmalilar (diotocardia 2. bitta yurakoldi bulmalilar (monotocardia). orkajabralilar (opisthobranch1a) kenja sinfi orkajabralilarning mantiya kompleksi organi ol dingi tomondan tanasining ung tomoniga siljigan. yagona jabrasi yuragining ortida joylashgan. odatda chiganogi reduktsiyaga uchragan. germafrodit. fakat dengizlarda uchraydi. yotshjabralilar (tectibranchia) va yalangoch jab- ralilar (nudibranchia) turkumlariga bulinadi. yopikjab- ralilarning ktenidiysi va odatda chiganogi buladi. u‌pkali mollyuskalar (pulmonata) kenja sinfi upkali mollyuskalar yoki shillikkurtlarning kteni diy jabralari yukshgan. nafas olish organi — upkasi mantiya bushligidan xosil buladi. tovonining oldingi tsismida shilimshik bezi joylashgan. bez suyukligi to- vonini xullab turadi. mollyuska ana shu shilimshik modda xosil kiladigan yupka parda ustida sirpanib xarakat kiladi. ikki pallalilar, plastinkajabralilar (bivalvia, lamel-libranchiat) — mollyuskalar tipining sinfi. tanasining uz. bir necha mm dan 1,5 m gacha, vazni 30 kg , baʼzan 200 kg gacha (tridakna), bilaterial simmet-riyali, yon tomondan yassilangan gavda va oyoqdan iborat. boshi boʻlmaydi. koʻpchiligining oyogʻi bitta, ponasimon; tuban tuzilgan turlarida yassi; harakatsiz yopishib yashaydigan …

5 / 28

ralari koʻpchiligida plastinkaga oʻxshash (sinfning ikkinchi nomi ana shundan kelib chiqqan). nerv sistemasi 3 juft gangliydan iborat. sezgi organlari kuchsiz rivojlangan. qon aylanish sistemasi ochiq; ayirish sistemasi uzun tasmasimon buyrakdan iborat. koʻpchilik i.p. ayrim jinsli; ayrim turlarida jinsiy dimorfizm yaxshi rivojlangan. oʻrugʻlanishi tashqi, lichinkasi erkin suzib yuradigan veligir yoki gloxidiy. ayrim turlari tuxumlari va lichinkalarini jabralarida olib yuradi 20000 ga yaqin turi bor, asosan, dengizlarda tarqalgan. chuchuk suvlarda sadafdorlar, marvariddorlar va baqachanoqlar tarqalgan. suv tubida yashaydi. suvni filtrlovchi detritofaglar, plantofaglar, baʼzi turlari yirtqich. baliqlar va b. dengiz hayvonlariga oziq boʻladi. ayrim turlari tosh yoki yogʻochni teshish xususiyatiga ega. ayrim turlari (marvariddorlar) marvarid olish va goʻsht uchun boqiladi. baʼzi i.p. suv qushlari parazitlarining oraliq xoʻjayini hisoblanadi. baqachanoqning lichinkasi chuchuk suv baliklari terisida parazitlik qiladi. oʻzbekiston suv hav-zalarida i.p. mollyuskalarning 52 turi tarqalgan, jumladan, 5 turi endemik boʻlib, oʻzbekiston qizil kitobiga kiritilgan. e’tiboringiz uchun rahmat image3.png image2.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qorinoyoqli mollyuskalar xilma-xilligi"

qorinoyoqli mollyuskalar, shilliq qurtlar— molyuskalar sinfi. gavdasi asimmetrik tuzilgan; tana (ichki xalta). oyoq va bosh boʻlimlaridan iborat. koʻpchilik qorinoyoqli mollyuskalar tanasi va boshini chigʻanoq ichiga tortib olish xususiyatiga ega. chigʻanogining balandligi 0.5 mm dan 70 sm gacha. yagona yassi oyogʻi yerdamida tovonidagi ma.xsus bezlar ajratib chiqaradigan shilimshiq modda ustida sirpanib harakatlanadi. ichki xaltasi chigʻanoq ichida buralib joylashgan boʻlib, mantiya bilan oʻralgan. õzbekistonda uchraydigan molyuskalar xilma xilligi”mavzusida tayyorlagan prizentatasiyasi qorinoyoqli mollyuskalar, shilliq qurtlar— molyuskalar sinfi. gavdasi asimmetrik tuzilgan; tana (ichki xalta). oyoq va bosh boʻlimlaridan iborat. koʻpchilik qorinoyoqli mollyuskalar tanasi va boshini chigʻ...

This file contains 28 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "qorinoyoqli mollyuskalar xilma-xilligi", click the Telegram button on the left.

Tags: qorinoyoqli mollyuskalar xilma-… PPTX 28 pages Free download Telegram