falsafa fanining pridmeti funksiyalari

DOCX 10 pages 17.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.5 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: falsafa fanining pridmeti funksiyalari tayyorladi: salimjonova gulsanam kirish 1. fan falsafasining asosiy yo‘nalishlari 2. fan falsafasining vazifalari 3. fan falsafasining predmeti xulosa foydalanilgan adabiyotlar tushuntirish va bashorat bashorat qilish, ma'lum bir nazariya yoki model asosida kelajakdagi voqealarni, misol uchun, 3-moddaning ta'sirini oldindan aytish imkoniyatini beradi. ilmiy tushuntirish va bashorat bir-biri bilan bog'liq, chunki 4-omilni tushunish bashorat qilishga, bashorat esa tushuntirishning to'g'riligini tekshirishga yordam beradi. tushuntirish, fanda, bir hodisaning sabablarini aniqlash, masalan, 2-qonunning mohiyatini ochish orqali, kelib chiqish mexanizmini ko'rsatadi. ilmiy taraqqiyot ilmiy taraqqiyot, 20-asrda kvant mexanikasi va nisbiylik nazariyasi kabi inqilobiy nazariyalarning paydo bo'lishi bilan bog'liq. ilmiy taraqqiyot deganda, 17-asrda fan uslubining shakllanishi va eksperimental tekshirishning ahamiyati ortishi tushuniladi. ilmiy taraqqiyotda falsafa fanning chegaralarini, imkoniyatlarini va bilishdagi roli (masalan, popperning falsafiy qarashlari)ni o'rganadi. ilmiy inqiloblar kunning ta'kidlashicha, ilmiy inqiloblar ratsional emas, balki ijtimoiy va psixologik omillarga ham bog'liqdir, bunda …

2 / 10

imlarning tuzilishi, o'zgarishi va rivojlanishini tushunish uchun fan falsafasida ilmiy inqiloblar va paradigma almashinuvlari kabi tushunchalar muhim o'rin tutadi. tasdiqlash muammosi, fan falsafasining markaziy masalalaridan biri bo'lib, ilmiy nazariyalarning empirik dalillar bilan qanday qo'llab-quvvatlanishi masalasini o'rganadi. xulosa xulosada 3 ta asosiy element bo'lishi kerak: tadqiqot savoliga javob, natijalarni sharhlash va kelajakdagi tadqiqotlar uchun 2 yoki 3 ta istiqbolli yo'nalish ko'rsatilishi muhim. xulosa 5-10% hajmda bo'lishi kerak, tadqiqot maqsadlariga erishilganligini tasdiqlashi, metodologiyaning 4 asosiy cheklovlarini baholashi va amaliy ahamiyatini ko'rsatishi zarur. xulosa – tadqiqotning yakuniy bosqichi bo'lib, unda asosiy topilmalar va 10% xatolik ehtimoli bilan bog'liq natijalar umumlashtiriladi hamda baholanadi. fan falsafasining vazifalari fan falsafasi 2 xil vazifani bajaradi: birinchisi, ilmiy nazariyalarning mantiqiy tuzilishini tahlil qilib, ikkinchisi, ilmiy bilish jarayonida kuzatiladigan metodologik muammolarni o'rganadi. fan falsafasining vazifalaridan biri – ilmiy bilimlarning chegaralarini aniqlash, 19-20-asrlar davomida shakllangan usullarni tahlil qilib, ularning imkoniyatlarini ko'rsatishdir. ilmiy tadqiqotlarning axloqiy jihatlarini baholash fan falsafasining muhim vazifasidir; …

3 / 10

i fan falsafasi, ilmiy bilimlarning o'sishi va rivojlanishi mexanizmlarini, misol uchun, 1- paradigmsal almashinuvlarni va 2-nazariy evolyutsiyani qanday tushunish bo'yicha savollar beradi. fan falsafasi, ilmiy nazariyalarning 1-darajali haqiqiyligini, 2-darajali ishonchliligini va 3-darajali obyektivligini baholashning asosiy savollarini o'rganadi. ilmiy tushuntirishning tabiati va tuzilishi, ya'ni, 1-gipotetik deduktiv modelning, 2-sabab-oqibat bog'liqliklarining va 3-birlashuvchi tushuntirishlarning rolini muhokama qilish muhim. ilm va psevdoilm ilm tajribaviy dalillarga asoslanadi, psevdoilm esa 100% tasdiqlanmagan dalillar yoki shaxsiy fikrlarga tayanadi va 0% shubha bildirmaydi. ilm falsafasi psevdoilmiy iddaolarni tanqidiy baholash uchun mezonlar ishlab chiqadi, masalan, karl popperning noto'g'rilik prinsipi 1934-yilda taklif qilingan. ilmiy usul takrorlanadigan tajribalarni o'z ichiga oladi, psevdoilm esa 0% takrorlanishga ega bo'lgan anekdot dalillari bilan cheklanib, ishonchni kamaytiradi. fan falsafasining mohiyati fan falsafasi ilmiy bilimlarning ijtimoiy, siyosiy va etik oqibatlarini ham o'rganadi. ushbu tadqiqotlar ilmiy faoliyatning 3 ta muhim aspektini - qiymat, mas'uliyat va adolatni qamrab oladi. u ilmiy bilimlarning epistemologik asoslarini, ya'ni bilim manbalari va …

4 / 10

chunki noaniqlik saqlanib qoladi. soxtalashtirish 1934-yilda popper tomonidan ilgari surilgan bo'lib, u ilmiy nazariyalar hech qachon to'liq tasdiqlanmasligini, lekin faktlarga zid kelish orqali rad etilishi mumkinligini ta'kidlagan. ilmiy bilishning tuzilishi ilmiy bilish jarayoni induksiya (xususiy holatlardan umumiy xulosalar chiqarish) va deduksiya (umumiy qoidalardan xususiy holatlarga o'tish) kabi mantiqiy usullarni qo'llaydi. ilmiy bilishning tuzilishi gipotezalar (taxminiy izohlar) va modellar (soddalashtirilgan tasvirlar) kabi vositalardan foydalanadi, ular dalillarni tushuntirishga yordam beradi. ilmiy bilish tuzilishi empirik kuzatuvlar (1-daraja), faktlar (2-daraja), qonuniyatlar (3-daraja) va nazariyalarni (4-daraja) o'z ichiga oladi. fan falsafasining ahamiyati fan falsafasi fan taraqqiyotining 20-asr oʻrtalaridagi jadal oʻsishi davrida paydo boʻldi va fanning bilish nazariyasi va metodologik asoslarini o'rganadi. fan falsafasi fanning chegaralarini, 30 dan ortiq ilmiy bilimlarning tuzilishini, tasdiqlash mezonlarini va ilmiy qonunlarning tabiatini tahlil qiladi hamda aniqlaydi. fan falsafasining ahamiyati ilmiy bilimlarning 4 asosiy tuzilishini ko'rsatib beradi, uning rivojlanish tendensiyalarini, metodologik muammolarini o'rganishga yordam beradi. fan falsafasining tarmoqlari fan falsafasining epistemologiya …

5 / 10

y-texnikaviy taraqqiyotning ijtimoiy oqibatlarini o'rganish bilan boshlangan. jamiyatdagi ilmiy bilimlarning tarqalishi va qabul qilinishi, masalan, 5g texnologiyasiga munosabat, 'ilm va jamiyat'ning muhim aspektidir. ilmiy nazariyalar va modellar ilmiy nazariyalar 1-darajali modellar bilan bog'liq bo'lib, ular empirik ma'lumotlarni 95% aniqlikda tushuntirib, bashorat qilish uchun ishlatiladi va doimiy sinovdan o'tadi. ilmiy modellar 2 xil shaklda bo'lishi mumkin: matematik tenglamalar va vizual tasvirlar, 70% hollarda ma'lum bir hodisaning asosiy xususiyatlarini aks ettiruvchi soddalashtirilgan ko'rinishlardir. nazariyalar, masalan, 3 ta asosiy elementdan iborat: axborot, tushuntirish va bashorat qilish. modellar 85% hollarda nazariyani amalda qo'llash uchun vosita bo'lib xizmat qiladi va uni konkretlashtiradi. fan falsafasining tadqiqot obyekti fan falsafasining tadqiqot obyekti – bu ilmiy bilimlarning tuzilishi, shakllanishi va rivojlanish qonuniyatlari, ayniqsa 20-asrda kuzatilgan paradigmalar almashinuvi. fan falsafasi, shuningdek, ilmiy usullar, eksperimentlar, kuzatishlar, tasniflash, ilmiy tushuntirish, bashorat qilish va ularning ilmiy bilishdagi rolini 18 va 19-asrlarda chuqur tahlil qiladi. ushbu soha ilmiy nazariyalarning asoslanganligi, faktlar bilan mos …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa fanining pridmeti funksiyalari"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: falsafa fanining pridmeti funksiyalari tayyorladi: salimjonova gulsanam kirish 1. fan falsafasining asosiy yo‘nalishlari 2. fan falsafasining vazifalari 3. fan falsafasining predmeti xulosa foydalanilgan adabiyotlar tushuntirish va bashorat bashorat qilish, ma'lum bir nazariya yoki model asosida kelajakdagi voqealarni, misol uchun, 3-moddaning ta'sirini oldindan aytish imkoniyatini beradi. ilmiy tushuntirish va bashorat bir-biri bilan bog'liq, chunki 4-omilni tushunish bashorat qilishga, bashorat esa tushuntirishning to'g'riligini tekshirishga yordam beradi. tushuntirish, fanda, bir hodisaning sabablarini aniqlash, masalan, 2-qonunning mohiyatini ochish orqali, kelib chiqish mexanizmini ko'rsatadi. il...

This file contains 10 pages in DOCX format (17.5 KB). To download "falsafa fanining pridmeti funksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa fanining pridmeti funks… DOCX 10 pages Free download Telegram