bakteriya hujayralari

PPTX 21 pages 977.2 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 977.2 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi, oʼlchamlari. reja: bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi, o‘lchamlari. reja: 1.mikrob kulturasidan gramm usulida preparat tayyorlash va hujayra devoriga baho berish. 2. burri-gins usulida preparat tayyorlash va hujayra kapsulasiga baho berish. 3. kislotaga chidamli mikroorganizmlarni sil-nilson usulida boʼyalishiga baho berish. bakteriyalar prokaryot hujayralar bo‘lib, ularning tuzilishi oddiyroq, yadro va membranali organoidlarga ega emas. asosiy qismlari: qism tarkibi / xususiyati vazifasi hujayra qobig‘i (devori) peptidoglikan (murein), gram (+) — qalin, gram (–) — lipopolisaxaridli tashqi membrana hujayrani shakllantiradi, himoya qiladi sitoplazmatik membrana lipoproteid qatlam, fermentlar joylashgan moddalar almashinuvini boshqarish, energiya jarayonlari sitoplazma suv, oqsil, rnk, dnk, zaxira moddalar metabolik reaksiya muhiti nukleoid bir dona doira shaklidagi dnk, membranasiz genetik axborotni saqlash ribosomalar (70s) oqsil va rnkdan tashkil topgan oqsil biosintezi zaxira donachalari polisaxarid, lipid, sulfat donachalari energiya va oziq moddalar zaxirasi inkluziya jismlari temir, oltingugurt va boshqa minerallar modda almashinuvini ta’minlaydi bakteriya hujayrasining tuzilishi qo‘shimcha …

2 / 21

dlar ~5 energiya zaxirasi, hujayra devori tarkibi lipidlar ~9 membranalar tarkibi, energiya manbai kichik molekulalar va ionlar ~20 aminokislotalar, nukleotidlar, metabolitlar, k⁺, na⁺, mg²⁺, fe²⁺ va b. bakteriyalar o‘lchamlari bakteriya shakli / turi o‘lchami (mkm) izoh o‘rtacha bakteriya 0,5 – 5 ko‘pchilik bakteriyalarga xos kokklar (sharsimon) 0,5 – 1,5 (diametri) masalan, staphylococcus, streptococcus batsillalar (tayoqchasimon) 1 – 10 (uzunligi), 0,5 – 1 (eni) masalan, bacillus, escherichia coli spirillalar va spiroxetalar 5 – 500 (uzunligi) masalan, treponema, spirillum eng kichiklari 0,2 – 0,3 (mycoplasma) yadro va hujayra devori yo‘q eng yiriklari ~750 (thiomargarita namibiensis) ko‘z bilan ko‘rish mumkin bo‘lgan bakteriya 4-rasm. gram-manfiy bakteriyalar hujayra devorining sxematik ko‘rinishi - bakteriya tayoqchasi (rose bo‘yicha): 1 - o‘simtalar va tuberkulyarli lipoprotein qatlami; 2 - lipopolisaxarid qatlami; 3 - kanallar; 4 - erkin qadoqlangan oqsil molekulalari; 5 - glikopeptid qatlami; 6 - sitoplazmatik membrana kapsula. ko‘pgina bakteriyalarning hujayra devori tepasida shilliq qavat - kapsula bilan …

3 / 21

ari, sitoplazma deyiladi. sitoplazmaning (matritsaning) suyuq, strukturasiz fazasi ribosomalar, membrana tizimlari, mitoxondriyalar, plastidalar va boshqa tuzilmalarni hamda zahiradagi ozuqa moddalarini o‘z ichiga oladi. sitoplazma nihoyatda murakkab, mayda tuzilishga ega (qatlamli, donador). bakteriya protoplastining maxsus fizik-kimyoviy xossalarga ega bo‘lgan tashqi lipoprotein qatlami sitoplazmatik membrana deb ataladi. barcha hayotiy tuzilmalar va organellalar sitoplazma ichida joylashgan. 5-rasm sitoplazmatik membrananing tuzilishi sxemasi flagella (hivchin). ba'zi bakteriyalar yuzasida qo‘shimcha tuzilmalar mavjud; ularning eng keng tarqalgani flagella, bakteriyalarning harakat organlari. flagellum sitoplazmatik membrana ostida ikki juft disk orqali biriktirilgan. bakteriyalarda bitta, ikkita yoki bir nechta flagella bo‘lishi mumkin. ularning joylashishi har xil: hujayraning bir uchida, ikkalasida, butun sirt bo‘ylab joylashadi. bakterial flagella diametri 0,01 - 0,03 mkm, uzunligi hujayra uzunligidan bir necha baravar katta bo‘lishi mumkin. bakterial flagella oqsil - flagellindan iborat bo‘lib, o‘ralgan spiral iplardir. ba'zi bakterial hujayralar yuzasida ingichka xivchinlar - fimbriyalar mavjud. bakterial hujayraning kimyoviy tarkibi boshqa tirik organizmlarning kimyoviy tarkibiga o‘xshaydi. uning …

4 / 21

rtovka, filtr qog‘ozi. reaktivlar: kristall violet (gentian fiolet) – asosiy bo‘yoq, lugol eritmasi (yod eritmasi) – mordant (mustahkamlovchi vosita), spirt yoki asetondagi spirt – differensial yuvuvchi vosita,safranin yoki fuksin – qarshi bo‘yoq ishning borishi: predmet oynachada bakteriya surtmasi tayyorlanadi va olovda fiksatsiya qilinadi. mazok ustiga kristall violet tomizilib, 1 daqiqa davomida ushlab turiladi. suv bilan yuviladi. keyin lugol eritmasi tomizilib, 1 daqiqa davomida ushlab turiladi (bo‘yoq hujayrada mustahkamlanadi). suv bilan yuviladi. preparat ustiga spirt yoki asetondagi spirt tomizilib, 15–30 soniya ushlab turiladi (gram-manfiy bakteriyalardan bo‘yoq yuviladi). suv bilan yuviladi. qarshi bo‘yoq sifatida safranin yoki fuksin 30 soniya–1 daqiqa davomida qo‘yiladi. suv bilan yuviladi va filtr qog‘ozi bilan quritiladi. mikroskopda immersiya obyektivi ostida ko‘riladi. ziehl-neelsen bo‘yash usuli maqsad: ziehl-neelsen usuli kislotaga chidamli bakteriyalarni (sil va moxov qo‘zg‘atuvchisi) kislotaga chidamli bo‘lmagan bakteriyalardan farqlash uchun mo‘ljallangan. kerakli jihozlar: mikroskop (immersiya obyektivi bilan), predmet oynachalar, immersiya moyi, inokulyatsion ilgak, spirtovka, filtr qog‘ozi. reaktivlar: karbol-fuksin …

5 / 21

avomida tomiziladi. suv bilan yuviladi va filtr qog‘ozi bilan quritiladi. mikroskopda immersiya obyektivi ostida ko‘riladi. hujayra devori kislotaga chidamli bakteriyalar yuqori lipid miqdori bilan ajralib turadi. ularni bo‘yash qiyin, lekin keyin kislota bilan rangsizlanganda asosiy bo‘yoqni saqlab qoladi. kislotaga chidamli bo‘lmagan bakteriyalar osongina bo‘yaladi, so‘ngra kislota bilan osongina rangsizlanadi va qo‘shimcha bo‘yoq bilan bo‘yaladi. kislotaga chidamli mikroorganizmlar yoqut-qizil rangga, kislotaga chidamli bo‘lmagan mikroorganizmlar ko‘k-och ko‘k rangga bo‘yaladi. burri-gins bo‘yash usuli maqsad: burry-gins binoni yoki salbiy bo‘yash mikroorganizmlarning kapsulalarini aniqlash, shuningdek, an'anaviy bo‘yoqlar tomonidan yomon so‘rilgan boshqa tuzilmalarni o‘rganish uchun ishlatiladi. kerakli jihozlar: mikroskop (immersiya obyektivi bilan), predmet va pokrov oynachalar, immersiya moyi, inokulyatsion ilgak yoki pasteur pipetkasi, spirtovka,filtr qog‘ozi, reaktivlar: tush (yoki nigrozin, burrі tushі) – fonni to‘q rangda bo‘yaydi, gіns fuksini – bakteriya hujayrasini bo‘yaydi, distillangan suv. ishning borishi: toza predmet oynachaga bir tomchi tush tomiziladi. steril ilgak yordamida biroz bakteriya kulturasi olinib, tush tomchisiga aralashtiriladi. ikkinchi oynacha yordamida …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bakteriya hujayralari"

bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi, oʼlchamlari. reja: bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi, o‘lchamlari. reja: 1.mikrob kulturasidan gramm usulida preparat tayyorlash va hujayra devoriga baho berish. 2. burri-gins usulida preparat tayyorlash va hujayra kapsulasiga baho berish. 3. kislotaga chidamli mikroorganizmlarni sil-nilson usulida boʼyalishiga baho berish. bakteriyalar prokaryot hujayralar bo‘lib, ularning tuzilishi oddiyroq, yadro va membranali organoidlarga ega emas. asosiy qismlari: qism tarkibi / xususiyati vazifasi hujayra qobig‘i (devori) peptidoglikan (murein), gram (+) — qalin, gram (–) — lipopolisaxaridli tashqi membrana hujayrani shakllantiradi, himoya qiladi sitoplazmatik membrana lipoproteid qatlam, fermentlar joylashgan moddalar almash...

This file contains 21 pages in PPTX format (977.2 KB). To download "bakteriya hujayralari", click the Telegram button on the left.

Tags: bakteriya hujayralari PPTX 21 pages Free download Telegram