oʻrta asrlarda sharq va gʻarb tilshunosligi

PPTX 20 стр. 514,0 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 514,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

powerpoint presentation oʻrta asrlarda sharq va gʻarb tilshunosligi abdullayeva dilfuza 1. oʻrta osiyo tilshunosligi 2. sharq va gʻarb tilshunosligining oʻzaro ta'siri 3. yevropa tilshunosligi reja: struktur tilshunoslik strukturaviy lingvistika 1916 yilda ferdinand de sossyurning talabalari tomonidan nashr etilgan “umumiy lingvistika kursi” asari bilan bog'liq bo'lib, uning asosiy vazifasi tilning ichki tuzilishini tadqiq qilishdan iborat. sossyurning ta'limotiga ko'ra, til ikkita asosiy tushuncha – “til” (la langue) va “nutq” (parole) dan iborat bo'lib, bu ikki tushuncha o'zaro munosabatda bo'lib, tilning ichki tuzilishini belgilaydi. strukturalizmning yana bir muhim tamoyili – bu tilning belgilar sistemasi ekanligi bo'lib, bu sistemaga 2 xil munosabat – sintagmatik va assotsiativ munosabatlar kiradi. qadimgi rim tilshunosligi rim tilshunoslari grek tilshunosligi maktabining an'analariga tayanib, grek terminlarini lotin tiliga tarjima qilib, jahon tilshunosligiga grek terminlarini tarqatishda katta rol o'ynagan. qadimgi rim tilshunosligida 8 ta soʻz turkumi ajratilgan: ism, fe'l, sifat, olmosh, ravish, bog'lovchi, undov va a'zo. bu tasnif grek tilshunosligi an'analariga …

2 / 20

ma ekanligini ta'kidlab, uni ichki tuzilishi pogʻonaviyligi bilan tavsiflaydi: fonemaning oxirgi nuqtasi fonema (fon), mazmuniy tomondan esa sema. forobiy tilshunoslikni olti boʻlimga ajratadi: sodda soʻz, soʻz birikmasi, sodda soʻz qonunlari, soʻz birikmasi qonunlari, yozuv qonunlari va she'r tuzilishi qoidalari. har bir boʻlim oʻz ob'ektini oʻrganadi. forobiyning fikricha, inson ongining ikki turi bor: ichki (intuitiv) va tashqi (hosil qilingan). birinchisi tabiat tomonidan beriladi, ikkinchisi esa maqsadga muvofiq olinadi. alisher navoiy tilshunoslik nazariyasi navoiyning tilshunoslik nazariyasi, uning "muhokamat ul-lug'atayn" asarida 2 ta til - turkiy va fors tillarini taqqoslash orqali bayon qilingan. ushbu asarda tilshunoslikning leksikologik, grammatik va semantik masalalari yoritiladi. alisher navoiy tilshunoslik nazariyasida soʻzning ikki tomonlama - moddiy va ma'naviy mohiyatini ta'kidlaydi, soʻzning ijtimoiy funksiyasini urgʻulaydi, leksik semantika, sotsiolingvistika va tipologiya bilan bogʻliq fikrlar bildiradi. navoiyning "muhokamat ul-lug'atayn" asari tilshunoslik tarixida 5 ta asosiy bo'limni: fonetika, morfologiya, sintaksis, leksikologiya va semantikani qamrab oluvchi ilk ensiklopedik lug'at sifatida e'tirof etiladi. yangi …

3 / 20

ning genetik munosabatlarini aniqlashga qaratilgan tadqiqotlar turtki bo'ldi. ushbu metod 19-asrning boshlarida paydo bo'lib, hind-evropa tillari oilasining kelib chiqishi toʻgʻrisida qimmatli ma'lumotlar berdi, masalan, sanskrit, yunon va lotin tillari orasidagi munosabatlar aniqlandi. qadimgi hind tilshunosligi qadimgi hind tilshunosligi tarixida bxartxari (i asr) nomi ham alohida oʻrin egallaydi, u gapni jumlaning boshqa mayda boʻlakka boʻlinmaydigan bir butun birlik sifatida talqin qilgan. panini grammatikasidagi qoidalar ikki ming yildan ortiq sanskrit grammatikasida qoʻllanilib, uning soʻzlarning morfologik tahlil metodikasi hozir ham oʻz ahamiyatini yoʻqotmagan. qadimgi hind tilshunosligi 4000 dan ortiq qoidadan (sutra) iborat boʻlgan panini grammatikasini yaratdi, unda fonetika, urgʻu, tovushlarning kombinator oʻzgarishlari kabi masalalar batafsil yoritiladi. deskriptiv tilshunoslik amerika deskriptiv tilshunosligida til birliklari sifatida fonema, morfema va konstruksiyalar e'tirof etiladi, bu esa tilning uchta qatlamdan: fonologik, morfemik va sintaktik qatlamlardan iborat ekanligini ko'rsatadi. deskriptiv tilshunoslikda tadqiqot ob'ekti – ma'lum bir tilda uchraydigan alohida va mustaqil jumlalardir. jumlaning eng kichik ma'noli qismlarga, segmentlarga ajratishda …

4 / 20

an, fonetika, morfologiya, sintaksis, leksikologiya, semantika va tarixiy lingvistikaga oid masalalarni yoritadi. oʻrta asr arab tilshunosligi oʻrta asr arab tilshunosligida 500 dan ortiq grammatik qoida (sutra)lar mavjud boʻlib, ular fonetika, morfologiya va sintaksis sohalarini qamrab olgan. ibn sinoning “al-asbob fi san’at al-i’rob” asarida 6 bob va kirish mavjud boʻlib, unda tovushlarning paydo boʻlishi, nutq organlarining anatomiyasi va tovushlarning talaffuzi kabi mavzular yoritiladi. mahmud zamahshariyning arab tili grammatikasiga bagʻishlangan “al-mufassal” asari morfologiya va sintaksisni oʻrganishda muhim qoʻllanma sifatida tan olingan. qadimgi yunon tilshunosligi qadimgi yunon tilshunosligi ikki davrga bo'linadi: falsafiy davr (miloddan avvalgi v-iii asrlar) va aleksandriya davri (miloddan avvalgi iii asr – milodiy iv asrlar). falsafiy davrda tilshunoslik falsafa masalalari bilan bog'lanib o'rganildi. qadimgi yunon tilshunosligida arastu (miloddan avvalgi 384-322) ta'limoti alohida o'rin egallaydi. u grammatik masalalarni logika bilan chambarchas bog'lab o'rganadi va nutq ifodalarini 8 ta qismga ajratadi. aleksandriya davrida (miloddan avvalgi iii asr – milodiy iv asrlar) tilshunoslik …

5 / 20

iy 150 dan ortiq ilmiy asar yaratgan bo'lib, ularning ko'pchiligida tilshunoslikka oid ma'lumotlar bor. uning “kitob as-sayndana fit-tib” asarida 29 bob va 1116 maqolada 28 ta harf asosidagi dorivor moddalar nomlari izohlangan. beruniyning “kitob as-sayndana fit-tib” asaridagi ma'lumotlar shundan dalolat beradiki, u 30 dan ortiq tildagi atamalarni bir maqolada beradi. bu esa uning tilshunoslikdagi keng ko'lamli bilim va tajribasini ko'rsatadi. beruniyning “kitob as-sayndana fit-tib” asaridagi ma'lumotlar shundan dalolat beradiki, u 30 dan ortiq tildagi atamalarni bir maqolada beradi. bu esa uning tilshunoslikdagi keng ko'lamli bilim va tajribasini ko'rsatadi. ibn sino tilshunoslik nazariyasi ibn sinoning tilshunoslikka oid “asbob al-xuruf” asari 6 bobdan iborat boʻlib, unda 24 ta arab tovushining talaffuz xususiyatlari tahlil qilinadi. ibn sino tilshunoslik nazariyasi fonetikaning fiziologik jihatlari, tilning ontologik xususiyatlari va boshqa muhim masalalarni oʻz ichiga oladi. uning fikricha, tilning asosiy birliklari fonema boʻlib, ularning bir-biriga nisbatan 3 xil munosabati (sintagmatik, assotsiativ, paradigmaning ichki munosabati) mavjud. mantiq va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻrta asrlarda sharq va gʻarb tilshunosligi"

powerpoint presentation oʻrta asrlarda sharq va gʻarb tilshunosligi abdullayeva dilfuza 1. oʻrta osiyo tilshunosligi 2. sharq va gʻarb tilshunosligining oʻzaro ta'siri 3. yevropa tilshunosligi reja: struktur tilshunoslik strukturaviy lingvistika 1916 yilda ferdinand de sossyurning talabalari tomonidan nashr etilgan “umumiy lingvistika kursi” asari bilan bog'liq bo'lib, uning asosiy vazifasi tilning ichki tuzilishini tadqiq qilishdan iborat. sossyurning ta'limotiga ko'ra, til ikkita asosiy tushuncha – “til” (la langue) va “nutq” (parole) dan iborat bo'lib, bu ikki tushuncha o'zaro munosabatda bo'lib, tilning ichki tuzilishini belgilaydi. strukturalizmning yana bir muhim tamoyili – bu tilning belgilar sistemasi ekanligi bo'lib, bu sistemaga 2 xil munosabat – sintagmatik va assotsiativ munosa...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPTX (514,0 КБ). Чтобы скачать "oʻrta asrlarda sharq va gʻarb tilshunosligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻrta asrlarda sharq va gʻarb t… PPTX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram