biologik jarayonlar termodinamikasi

PPT 16 pages 364.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 364.5 KB

File type PPT

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

farg’ona vodiysida po’stloqxo’rlarni (coleoptera, scolytidae) o’rganishning ahamiyati va ularga qarshi mexanik kurash usuli reja: 1.termodinamikaning birinchi qonuni. 2.termodinamikaning ikkinchi qonuni. 3.entropiyaning ehtimolli xarakteri. 2-mavzu:biologik jarayonlar termodinamikasi organizmda moddalar almashinuvi energiyaning bir turdan ikkinchi turga o’tish jarayonlari bilan birga davom etadi. energiya va moddalar almashinuvi hayot faoliyatining asosida yotgan yagona jarayondir. tirik organizm oziq moddalarning kimyoviy energiyasini sarflaydi va energiyaning shu turini organizm tomonidan bajariladigan barcha ish jarayonlari energiyasiga aylantirib ortiqcha miqdordagi issiqlikni tashqariga chiqaradi. termodinamik jarayonlar va tizimlar. termodinamika–energiyani bir turdan ikkinchi turga o’tishini, ya’ni energiya transformasiyasini o’rganadigan fizikaning bo’limidir. termodinamik tizim deyilganda ichida ro’y beradigan jarayonlarni o’rganib chiqish osonroq bo’lishi uchun atrofdagi fazodan shartli ravishda ajratib qo’yilgan jism yoki jismlar yig’indisi tushuniladi. tizimning holati esa barcha fizik va kimyoviy xossalarga bog’liq bo’ladiki, bu xossalarning o’zgarishi tizim holatining o’zgarishiga olib keladi. tizim holatining ana shunday parametrlari jumlasiga harorat t, bosim r, hajm v, massa m, ichki energiya u, konsentrasiya s, …

2 / 16

smni yopiq tizim deb qarash mumkin, yopiq tizim unga tashqi muhitdan o’tgan energiya hisobiga yoki o’zining ichki energiyasi hisobiga ish bajaradi. ochiq tizimlar – boshqa tizimlar bilan modda ham, energiya ham almashina oladigan tizimlardir, ya’ni bunday tizimlarda massa ham energiya ham o’zgarib turadi. tirik organizmlar ochiq termodinamik tizimlar jumlasiga kiradi, chunki ularning o’ziga xos xususiyati atrofdagi muhit bilan modda va energiya almashinib turadi. biroq tirik organizmlarni faqat ochiq tizimlar deb qarash uncha to’g’ri emas, chunki ular beshta asosiy belgisi bilan boshqa ochiq tizimlardan farq qiladi: tirik organizmlar oqsil jismlarning tirik organizmda tashkil qiluvchi boshqa moddalar bilan birgalikda alohida yashash shaklidir; ular o’z-o’zidan ko’payish qobiliyatiga ega; tirik organizmlar o’z-o’zidan rivojlanish qobiliyatiga ega; tirik tizimlarda polyarizasion sig’imning mavjudligi; tirik tizimlar molekulalarining disimmetrikligi. tizimning bir holatdan ikkinchi holatga o’tishiga termodinamik jarayon deyiladi. masalan: energiya bir jismdan ikkinchi jismga ikki xil usulda o’tadi, ya’ni ish bajarganda va issiqlik almashganda. agarda termodinamik tizim tashqi muhit …

3 / 16

kechadigan maksimal foydali amax ishdan iborat) umumiy ish a ga sarflanadi: bu yerda ish a = pdv + a’max yoki: q = du + pdv + a’max aynan mana shu yangi funksiya, termokimyo qonuni (gess qonuni) asosida yotib, unga binoan, kimyoviy reaksiyaning issiqlik effekti -q reaksiyaning dastlabki moddadan reaksiya mahsulotigacha bosib o’tadigan yo’li emas, faqat oxirgi va dastlabki holatlar entalpiyalariaro farq bilan bengilanadi. mazkur qonun yordamida organizmda kechadigan murakkab biokimyoviy reaksiyalarning issiklik effektini, uning bosqichlari haqida tasavvurga ega bo’lmasdan turib, faqat dastlabki va oxirgi mahsulaotlarga doir ma’lumotlar asosida aniq hisoblab topish mumkin. gess qonuni ovqat mahsulotlarining kaloriyasini hisoblashda ham qo`llaniladi. termodinamikaning birinchi qonunining tajribada tekshirilishi, maxsus kalorimetrlarda metabolizm jarayonida organizmdan tashqariga chiqariladigan issiqlikni o’lchash yo’li bilan amalga oshirilgan. ma’lum bo’ldiki, organizm tomonidan bir sutka davomida ajratilgan issiqlik (1859 kkan), uning qabul qilgan ovqat mahsulotlarida mujassamlangan energiyaga (1879 kkan) mos keladi. shu tarzda isbotlangan 1-qonun organizm bu u yoki bu xildagi …

4 / 16

auzius ta’rifi: issiqlik o’z-o’zidan harorati past jismdan harorati yuqori bo’lgan jismga o’ta olmaydi. 2.tomson tarifi: ikkinchi tur abadiy divigatel bo’lishi mumkin emas yani bir jismning sovishi hisobiga issiqlikning ishga aylanishi mumkin bo’lgan yagona davriy jarayon bo’lishi mumkin emas. entropiyaning ehtimolli xarakteri. entropiya sistemaning makroskopik darajadagi betartibligigina emas, molekulyar massasining ham o’lchovidir. n.bonsmal har qanday makroskopik holat entropiyasi s, o’sha holat joriy etilishining ehtimolligi bilan bog’liq deb faraz qiladi. bitta makroholat ko’p sonni makroholatlar evaziga amalga oshadi. aynan o’sha son (w) - termodinamik ehtimollik deb ataladi. (u matematik ehtimollikdan farqlanib, butun va katta sonlar bilan ifodalanadi) entropiya bilan termodinamik ehtimollik o’rtasidagi aloqa formula quyidagi s=kln w orqali ifodalanib, bu yerda k-bonsman doimiysi (k=1,3806x10 -23 dj/k). muvozanatga yaqin jarayonlar termodinamikasining ba’zi parametrlarga bog’liqligi. klassik termodinamikaning vaqt omilini chetlab o’tadi, chunki vaqt cheksizlikka intiladi. ammo, tirik organizmda kechadigan barcha jarayonlar tezligi o’zaro kuchli darajada farqlanadi. masalan, diffuziya glikoliz yoki nerv (muskul) qo’zg’alishiga nisbatan …

5 / 16

biologik jarayonlar termodinamikasi - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik jarayonlar termodinamikasi"

farg’ona vodiysida po’stloqxo’rlarni (coleoptera, scolytidae) o’rganishning ahamiyati va ularga qarshi mexanik kurash usuli reja: 1.termodinamikaning birinchi qonuni. 2.termodinamikaning ikkinchi qonuni. 3.entropiyaning ehtimolli xarakteri. 2-mavzu:biologik jarayonlar termodinamikasi organizmda moddalar almashinuvi energiyaning bir turdan ikkinchi turga o’tish jarayonlari bilan birga davom etadi. energiya va moddalar almashinuvi hayot faoliyatining asosida yotgan yagona jarayondir. tirik organizm oziq moddalarning kimyoviy energiyasini sarflaydi va energiyaning shu turini organizm tomonidan bajariladigan barcha ish jarayonlari energiyasiga aylantirib ortiqcha miqdordagi issiqlikni tashqariga chiqaradi. termodinamik jarayonlar va tizimlar. termodinamika–energiyani bir turdan ikkinchi turga ...

This file contains 16 pages in PPT format (364.5 KB). To download "biologik jarayonlar termodinamikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik jarayonlar termodinami… PPT 16 pages Free download Telegram