ish haqining shakllanishi va amal qilishi

PPTX 392.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1713163145.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint taqdimoti ish haqining shakllanishi va amal qilishi reja: 1. ish haqi tushunchasining mazmun-mohiyati. 2. ish haqining funktsiyalari va uni tashkil etish tamoyillari. 3. ish haqi tizimi va ularni tavsiflash. ish haqi korxona, muassasa, tashkilotlarning o’z xodimlariga ularning mehnati uchun to’lashi shart bo’lgan haq shaklidir. ish haqi asosiy va qo’shimcha qismlardan iborat. asosiy qism ish haqining nisbatan doimiy qismi hisoblanadi. unga tarif bo’yicha belgilangan maosh, ustama va qo’shimcha haqlar kiradi. ustama va qo’shimcha haqlar muayyan muddatga belgilangadi, hamda ish yomonlashgan taqdirda (mehnat sharoiti uchun to’lanadigan haqda tashqari) bekor qilinadi. qo’shimcha qismga yil yakunlariga ko’ra, mehnatning umumiy natijalari uchun beriladigan mukofot va rag’batlantirishlar kiradi. ish haqini huquqiy jihatdan tartibga solib turishning davlat va mahalliy turlari mavjud. davlat yo’li bilan normalash–davlat hokimiyati va boshqaruv organlari tomonidan mehnatga haq to’lashning umumiy shartlari belgilanishidan iborat. mahalliy yo’l bilan tartibga solish-huquq qoidalarida mehnatga haq to’lash shartlarini belgilashdan iborat bo’lib, ular ma’muriyat tomonidan kasaba …

funktsiya. xodimni o’z mehnati, natijalarini doimiy ravishda yaxshilab borishga qiziqtirishi lozim. 3.o’lchov-taqsimlash funktsiyasi. bu funktsiya iste’mol fondlarini yollanma xodim bilan ishlab chiqarish vositalari egasi o’rtasida taqsimlash vaqtida jonli mehnat o’lchovini aks ettirish uchun mo’ljallangan. 4.joylashtirish funktsiyasi. mazkur funktsiyaning hozirgi vaqtdagi ahamiyati jiddiy ravishda oshib bormoqda. uning mohiyati mehnat resurslarini mintaqalar, iqtisodiyot tarmoqlari va korxonalar bo’yicha qulay ravishda joylashtirishdan iborat. 5.aholining to’lovga qodir talabini shakllantirish funktsiyasi. bu funktsiyaning vazifasi to’lovga qodir talabni muvofiqlashtirishdir, bunday talab deganda, xaridorlarning pul mablag’lari bilan ta’minlangan ehtiyojlarini namoyon bo’lish shakli tushuniladi, shuningdek, iste’mol tovarlari ishlab chiqarish ham nazarda tutiladi. to’lovga qodir talab ikkita asosiy omil-jamiyatning ehtiyojlari va daromadlari ta’sirida shakllanishi sababli, bozor sharoitida ish haqi yordamida tovarni taklif qilish bilan talab o’rtasida zarur mutanosiblik o’rnatiladi. yuqorida aytib o’tilgan funktsiyalarni amalga oshirish uchun quyidagi eng muhim tamoyillarga rioya qilinishi zarur: ishlab chiqarish va mehnat samaradorligi ortib borgan sari real ish haqining ortib borishi. bu tamoyil ehtiyojlarning ortishi …

t. bu matoyilga rioya qilinishi jamg’arish jarayonining, kengaytirilgan ishlab chiqarishning uzluksizligini taqozo etadi, va korxonaning rivojlanishi, hamda ravnaq topishining zarur sharti hisoblanadi. mazkur tamoyilning buzilishi tovarlar bilan ta’min etilmagan pulning to’lanishiga, uning qadrsizlanishiga, mamlakat avj olishiga olib keladi. ish haqi tizimi va ularni tavsiflash. ish haqining barcha tizimlarini ish haqining shakllari deb ataluvchi ikki katta guruhga bo’lish qabul qilingan. agar mehnat natijalarining asosiy o’lchovi sifatida tayyorlangan mahsulot (ko’rsatilgan xizmat) dan foydalaniladigan bo’lsa, u holda mehnatga haq to’lashning ishbay shakli tushuniladi. agar bunday o’lchov sifatida ishlangan vaqt miqdoridan foydalanilsa, bunday holda vaqtbay ish haqi tushuniladi. vaqtbay haq to’lashda mehnatning asosiy normasi qonun tomonidan yagona tarzda belgilangan ish vaqti muddati bo’lib, bunda xodimning mehnat vazifalari ko’rsatiladi, u ish vaqti mobaynida xodimlar o’rtasidagi mehnat taqsimotiga asosan, ishlab chiqarishning tashkiliy-texnikaviy shart-sharoitlari bilan belgilangan ana shu vazifalari ado etishi lozim. belgilangan normani bajarganlik uchun haq to’lasho’lchovi-tarif stavkasidir. agar xodim normada nazarda tuilgan vaqtda kamroq ishlagan …

dan, ish haqining ishbay va vaqtbay shakllari o’rtasida unchalik katta farq yo’qday tuyuladi: ularning har ikkalasi ham mehnat bozori tomonidan belgilangan ish kuchi (mehnat xizmati) bahosi va qonun bilan belgilangan ish vaqti muddatiga asoslanadi. biroq, iqtisodiy adabiyotlarda vaqtbay haq to’lash shakli birlamchi, ishbay haq to’lash shakli undan paydo bo’lgan hosila haq to’lash shakldir, degan fikrni uchratish mumkin. rivojlangan mamlakatlarda ishlab chiqarish va boshqa sohalarda ish haqining xilma-xil tizimlari qo’llaniladi. bu tizimlarning hammasi mehnatga haq to’lashning keng tarqalgan asosiy ikki turi-ishbay va vaqtbay haq to’lashga asoslanadi. ishbay haq to’lash shakli yaqin o’tmishda ham ko’pgina korxonalarda keng qo’llanib kelingan, u vaqtda mashina-qo’l mehnati va qo’l mehnati ustunroq bo’ladi. xuddi shu davrda mehnatni normallash keng joriy qilinib, normalarning ancha zo’r berishni talab qiladigan mashhur teylor tizimi vujudga kelgandi. biroq, sanoatda ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash va ayniqsa, avtomatlashtirishning rivojlanib borishiga ko’ra ish haqini tashkil etishning ishbay shakli asta-sekin o’rnini vaqtbay shaklga bo’shatib bera boshladi. hozirgi …

ish haqining shakllanishi va amal qilishi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ish haqining shakllanishi va amal qilishi"

1713163145.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint taqdimoti ish haqining shakllanishi va amal qilishi reja: 1. ish haqi tushunchasining mazmun-mohiyati. 2. ish haqining funktsiyalari va uni tashkil etish tamoyillari. 3. ish haqi tizimi va ularni tavsiflash. ish haqi korxona, muassasa, tashkilotlarning o’z xodimlariga ularning mehnati uchun to’lashi shart bo’lgan haq shaklidir. ish haqi asosiy va qo’shimcha qismlardan iborat. asosiy qism ish haqining nisbatan doimiy qismi hisoblanadi. unga tarif bo’yicha belgilangan maosh, ustama va qo’shimcha haqlar kiradi. ustama va qo’shimcha haqlar muayyan muddatga belgilangadi, hamda ish yomonlashgan taqdirda (mehnat sharoiti uchun to’lanadigan haqda tashqari) bekor qilinadi. qo’shimcha qismga yil yakunlariga ko’ra, mehnatning umumiy natijalari uchun...

PPTX format, 392.6 KB. To download "ish haqining shakllanishi va amal qilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ish haqining shakllanishi va am… PPTX Free download Telegram