tanlama kuzatishning asosiy tushunchalari

DOCX 17 pages 36.3 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.3 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi o’zbekiston davlat san’at va madaniya insituti mustaqil ish mavzu: tanlama kuzatishda toplam belgilari o'quvchi: xudoyshukurova nilufar 2024-2025-o'quv yili reja: 1. tanlama kuzatishning asosiy tushunchalari 2. tanlama usullari va turlari 3. o'lcham va aniqlik masalalari 1. tanlama kuzatishning asosiy tushunchalari tanlama kuzatish — bu statistik tahlil va tadqiqot metodologiyasi bo'lib, ma'lum bir aholi yoki jarayondan namuna olish va uni batafsil o'rganish imkonini beradi. asosiy tushunchalarini tushunish tanlama kuzatishda muhimdir. 1. **populyatsiya (aholi):** tanlama kuzatishda "populyatsiya" butun o'rganilayotgan guruh yoki jarayonni anglatadi. masalan, biror shahar aholisi yoki ma'lum bir mahsulotni iste'mol qiladigan mijozlar guruhi populyatsiya bo'lishi mumkin. 2. **tanlama (sample):** bu populyatsiyadagi ma'lum bir qismini tashkil etadi. tanlama o'rganilib, uning asosida populyatsiya haqida xulosalar chiqariladi. tanlama odatda tasodifiy tanlanadi, bu statistik tahlilning aniqligini oshiradi. 3. **tanlama hajmi (sample size):** bu tanlamadagi kuzatuvlar yoki elementlar sonidir. katta tanlama hajmi natijalarning ishonchliligini oshiradi, ammo ko'proq resurslarni …

2 / 17

ative sample):** bu tanlama xususiyatlari populyatsiyani aniq aks ettirgan tanlama. reprezentativ tanlamadan foydalangan holda tahlil natijalari populyatsiyaga tatbiq etilishi mumkin. 7. **stratifikatsiya (stratification):** bu populyatsiyani οxirgi tahlil uchun xarakteristikalar bo'yicha yirik guruhlarga bo'lish usulidir. olingan guruhlar asosida tanlama olinadi, masalan, yosh bo'yicha bo'lish yoki gender bo'yicha. 8. **qiymat (parameter) va o'lchov (statistic):** populyatsiyaning qaysidir xususiyati haqida gapiradigan qiymat odatda "parametr" deb ataladi. tanlamaga asoslangan baho esa "o'lchov" deb nomlanadi. 9. **konfidens oraliqlari (confidence intervals):** bu statistik tushuncha tanlama natijalarining populyatsiyaga taalluqli bo'lmagani ehtimolini ko'rsatadi. konfidens oraliqlari ishonchliligini 90%, 95% yoki 99% darajalarda aniqlash mumkin. 10. **neyman-pirson kriterlari:** bu ko'pincha statistik gipoteza testlari jarayonida qabul qilish yoki rad etish me'zonlari sifatida ishlatiladi. 11. **tashqaridan ta'sir (external validity):** tanlama kuzatish natijalari qanchalik populyatsiyaga taalluqli ekanligini aniqlaydi. 12. **ichki ta'sir (internal validity):** tanlama kuzatish ichida kuzatilgan bog'lanishlar qanchalik to'g'ri ekanligini bildiradi. yuqoridagi tushunchalar statistik tanlama kuzatishning asoslarini tashkil etadi. tanlama kuzatish nazariyasi statistikada …

3 / 17

laniladi. 1. **taslama turlari**: - **chiziqli dasturlash**: resurslarni optimal tarzda taqsimlash masalalarini hal etishni imkonini beradi. bu metod ko'plab iqtisodiy va sanoat masalalarini hal qilishda qo'llaniladi, masalan, minimal xarajat evaziga maksimal foyda olish. - **diskret dasturlash**: ushbu turdagi taslamalar turli holatlarning kombinatsiyalarini ko'rib chiqadi. masalan, transport yo'nalishlarini optimallashtirishda foydalidir. - **dinamik dasturlash**: qadamlar zanjiri orqali eng samarali yo'nalishni aniqlashda foydalaniladigan usul. masalan, mahsulot ishlab chiqarish jarayonida qadamlar zanjirini optimallashtirish. 2. **taslama usullari**: - **simpleks usuli**: chiziqli dasturlash vazifalarini echishda keng qo'llaniladi. ushbu usul yordamida tasviriy tekislikda optimal nuqtalarni topish mumkin. - **branch and bound algoritmi**: bu algoritm aniq taslama vazifalarini echishda juda samarali hisoblanadi. u katta hajmdagi masalalarni yechish imkonini beradi. - **genetik algoritmlar**: biologik evolyutsiya prinsiplariga asoslangan metod. ular global optimumni topishga yordam beradi. - **tabu qidiruv**: bu usul lokal optimizerlar qatoriga kiradi va izlanish yo'nalishlarini taqiqlash orqali vazifalarni yechadi. u ilgari tashrif buyurilgan yo'nalishlarni qayta ko'rib chiqishdan saqlaydi …

4 / 17

sh usulidan foydalanib amalga oshirilgan loyihalarning 70% dan ortig'i muvaffaqiyatli chiqqan va ular umumiy xarajatlarni taxminan 20-30% kamaytirishga yordam bergan. - genetik algoritmlar yordamida amalga oshirilgan jarayonlar esa odatdagi usullarga nisbatan 15% tezroq yechim topgan. - logistika sohasida taslama usullari qo'llangan kompaniyalar, masalan, yuk tashish xarajatlarini 25% gacha kamaytirishga erishganligi qayd etilgan. 5. **iqtisodiy ta’sirlar**: - pozitiv iqtisodiy ta’sirlar, xususan, ishlab chiqarish sohasida xarajatlarni optimallashtirish orqali ko'rinadi, bu esa kompaniyalarning raqobatbardoshligini oshiradi. - oddiy taslama yondashuvlar dolzarb iqtisodiy muammolarni samarali tarzda hal etishga yordam beradi, shu bilan birga operatsion xavf-xatarlarni kamaytiradi. 6. **kelajak istiqbollari**: - zamonaviy texnologiyalar (sun'iy intellekt, katta ma'lumotlar) rivojlanishi bilan taslama usullarining samaradorligi yanada oshishi kutilmoqda. - taslama usullari orqali yanada ko'proq avtomatlashtirish jarayoni kechmoqda, bu esa kelgusida inson mehnatini sezilarli darajada yengillashtirishi mumkin. shunday qilib, "taslama usullari va turlari" turli sohalarda qo'llanilishi bilan ko'plab iqtisodiy jarayonlarni samarali boshqarishga yordam beradi, bu esa umumiy natijalarga ijobiy ta'sir …

5 / 17

. 2. **og'irlik** - kilogramm (kg). kilogramm dunyo bo'ylab qabul qilingan massa birligi bo'lib, 2019-yilning may oyiga qadar platin-iridiy qotishmasidan yasalgansifatida oltinga asoslangan xalqaro etalon orqali o'lchangan. biroq, hozirgi vaqtda kilogramm planck doimiysi orqali qayta aniqlashtirilgan. 3. **vaqt** - soniya (s). soniya cesium-133 atomi tebranishlarining 9 192 631 770 marta takrorlanishi asosida belgilanadi. 4. **elektr tokining kuchi** - amper (a). amper qa'tna'mi vujudga kelganda muayyan bir yaxshi asoslangan do'stlik sharoitidagi tok kuchini bildiradi va bu kuch magnit soha maqomida 2x10^-7 n/b-m ni hosil qiladi. 5. **termodinamik temperatura** - kelvin (k). kelvin suvning uch fazasi bo'lgani taqdirda 1/273.16 bo'lagiga asoslangan qabul qilingan. 6. **modda miqdori** - mol. mol 6.02214076×10^23 ashyolarni ifodalaydi. 7. **yorug'lik kuchi** - candela (cd). bu yorug'lik kuchi birligi bo'lib, 540x10^12 hz chastotadagi monoxromatik nurlanish mantiqida asoslangan. o'lchov tizimlaridan dag'allik va aniqlik masalalari texnologik rivojlanish va fan sohasidagi yutuqlarga bevosita ta'sir ko'rsatadi. masalan, mikroelektronika sanoatida aniqlik 1 nanometr oralig'ida …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tanlama kuzatishning asosiy tushunchalari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi o’zbekiston davlat san’at va madaniya insituti mustaqil ish mavzu: tanlama kuzatishda toplam belgilari o'quvchi: xudoyshukurova nilufar 2024-2025-o'quv yili reja: 1. tanlama kuzatishning asosiy tushunchalari 2. tanlama usullari va turlari 3. o'lcham va aniqlik masalalari 1. tanlama kuzatishning asosiy tushunchalari tanlama kuzatish — bu statistik tahlil va tadqiqot metodologiyasi bo'lib, ma'lum bir aholi yoki jarayondan namuna olish va uni batafsil o'rganish imkonini beradi. asosiy tushunchalarini tushunish tanlama kuzatishda muhimdir. 1. **populyatsiya (aholi):** tanlama kuzatishda "populyatsiya" butun o'rganilayotgan guruh yoki jarayonni anglatadi. masalan, biror shahar aholisi yoki ma'lum bir mahsulotni iste'mol qiladigan...

This file contains 17 pages in DOCX format (36.3 KB). To download "tanlama kuzatishning asosiy tushunchalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tanlama kuzatishning asosiy tus… DOCX 17 pages Free download Telegram