xarrod-domar modeli

DOCX 17 pages 35.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.0 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

$o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi university of bussines scinse referat mavzu: dinamik modellar. xarrod-domar. solou o'quvchi: bozorov alimardon 2024-2025-o'quv yili reja: 1. xarrod-domar modeli asoslari 2. xarrod-domar modeli va iqtisodiy o'sish 3. solou modeli asoslari 1. xarrod-domar modeli asoslari xarrod-domar modeli iqtisodiy o'sish nazariyalari doirasida muhim o'rin tutadi. bu model 20-asrning birinchi yarmida, aniqrog'i 1930-yillarda roy xarrod va evsey domar tomonidan mustaqil ravishda ishlab chiqilgan va 1940-yillarda ommaga taqdim etilgan. xarrod-domar modeli iqtisodiy o'sishni asosan investitsiya va jamg'arish foizi bilan bog'laydi. xarrod-domar modeli asosida ikki asosiy formula yotadi: 1. o'sish sur'ati ($g$): bu, yalpi ichki mahsulot (yaim) o'sish sur'atini ifodalaydi. \[ g = \frac{s}{v} \] bu yerda $s$ — investitsiya yoki jamg'arish foizi (o'sish uchun jami jamg'arishning yalpi ichki mahsulotga nisbati), $v$ — kapital-output koeffitsienti (investitsiyalarni kapital sifatida ko'rib ularni qanday samaradorlikda foydalanilishini ko'rsatadi). 2. ishchilik va ishlab chiqarish quvvatini yanada oshirish ($ \delta $) hisoblayunkuchida joriy …$

2 / 17

'p foizi talab etiladi yoki kapital-output koeffitsienti past bo'lishi kerak (bu samarali sarmoya demakdir). model iqtisodiy o'sish darajasini matematik jihatdan ifodalagan bo'lsa-da, u bir qancha cheklovlarga ega: 1. xarrod-domar modelida texnologik o'zgarish va innovatsiya kabilar e'tibordan chetda qoladi. iqtisodiy rivojlanish uchun faqat sarmoya etarli bo'lmaydi, balki texnologiyalar, ishchilarning malakasi kabi omillar ham zarurdir. 2. model sobit koeffitsientlar (s, v) ni asos qilib oladi, ammo amaliy hayotda ular o'zgarib turishi mumkin. xarrod-domar modeli ko'plab rivojlanayotgan mamlakatlarga iqtisodiy siyosatni ishlab chiqishda yo'naltirish berishi mumkin. ayniqsa, sarmoya jalb qilinishi yoki mavjud kapital samaradorligini oshirish orqali iqtisodiy o'sish qay darajada ta'minlanishi mumkinligi haqidagi qoʻshimcha tahlillar ularni qiziqtirishi mumkin. model xxi asr o'rtalariga kelib o'rniga boshqa murakkabroq o'sish nazariyalari kelgan bo'lsa-da, uning oddiy va aniq tuzilishi hali ham ko'plab iqtisod jonlantirish dasturlarida asosiy tushuncha sifatida qolmoqda. xarrod-domar modeli nafaqat iqtisodiy o'sishni, balki turli faktorlarga bog'liq bo'lgan iqtisodning barqarorligini tushunishga imkon beruvchi va ilmiy atama sifatida …

3 / 17

aniladi. 1. jamg'arish darajasi (s): jamg'arish darajasi iqtisodiy rivojlanishda muhim omildir, chunki u sarmoya darajasi bilan bevosita bog'liqdir. xarrod-domar modelida jamg'arish darajasi yuqori bo'lsa, iqtisodiy o'sish sur'ati ham yuqori bo'lishi kutiladi. jamg'arishning yuqori darajasi yangi sarmoyalarni moliyalashtirish imkonini beradi va ishlab chiqarishni rivojlantirishga xizmat qiladi. 2. kapital maqsad koeffitsienti (v, yoki icor - incremental capital output ratio): bu koeffitsient yangi kapitalning bir birlik qo'shimcha ishlab chiqarish yaratish uchun zarur bo'lgan miqdorini ifodalaydi. xarrod-domar modelida icor qancha kichik bo'lsa, iqtisodiy o'sish sur'ati shuncha samaraliroq bo'lishi mumkin. masalan, agar icor 3 ga teng bo'lsa, demak, har bir qo'shimcha ishlab chiqarish birlik uchun uch birlik kapital talab qilinadi. bu ko'rsatkich jamg'arma samaradorligini aks ettiradi. 3. iqtisodiy o'sish sur'ati (g): iqtisodiy o'sish sur'ati xarrod-domar modelida real milliy mahsulotning o'sish sur'atini anglatadi. ushbu o'sish sur'ati quyidagi formula orqali hisoblanadi: g = s / v, bu yerda g — iqtisodiy o'sish sur'ati, s — jamg'arish darajasi, …

4 / 17

g'batlantirish mumkin. shuningdek, rivojlangan mamlakatlarda kapitalning samaradorligini oshirish orqali barqaror iqtisodiy rivojlanishga erishish mumkin. xarrod-domar modeli har safar ko'plab tanqidlarga sabab bo'lsa-da, u iqtisodiy o'sish jarayonlarini tahlil qilishda muhim dastlabki yondashuvlardan biri hisoblanadi. bu model asosida keyingi nazariyalar va amaliyotlar rivojlandi, jumladan solow modeli va boshqalar. yuqoridagi raqamli parametrlar asosan iqtisodchi va tadqiqotchilar tomonidan o'rganilishi lozim bo'lgan asosiy tushunchalardir. ushbu modelda ko'rsatilgan sarmoya va jamg'arishning muhimligi rivojlanish strategiyalari uchun yo'l xaritasi sifatida foydalaniladi. eng optimal yechimlarni topish va barqaror iqtisodiy o'sishni ta'minlash uchun bu modelning tamoyillari amalda qo'llanilishi zarurdir. 3. solou modeli asoslari sizga solou modeli asoslari bo'yicha ma'lumotlar kerak ekan. quyida ushbu model haqida asosiy ma'lumotlarni keltiraman. --- solou modeli, to‘liq nomi robert solou tomonidan ishlab chiqilgan "solou-swan o‘sish modeli", iqtisodiy o‘sishni tahlil qilish uchun keng qo‘llaniladigan neoklassik o‘sish modelidir. ushbu model 1950-yillarda robert solou va trevor swan tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, iqtisodiy o‘sish va ishlab chiqarishning uzoq muddatli …

5 / 17

$nadi: \[ \delta k = i - dk \] bu yerda $\delta k$ — kapitalning o‘zgarishi, $d$ — amortizatsiya darajasi. 3. **iqtisodiy o‘sish omillari**: solou modeliga ko‘ra, iqtisodiy o‘sishni ta’minlovchi asosiy omillar quyidagilar: - **mehnat o‘sishi** (n): mehnat resurslari miqdorining o‘sishi. - **texnologik taraqqiyot** (g): uzoq muddatda yuqori iqtisodiy o‘sishni davom ettirish uchun texnologiyaning yangilanib turishi muhim ahamiyatga ega. modelda bu ko‘pincha ekzojen tarzda qabul qilinadi. 4. **muvozanat holatiga yetishish**: solou modelida uzoq muddatda iqtisodiyot bir muvozanat holatiga keladi, bu holatda odam boshiga kapital o‘zgarmaydi (ya’ni, har bir ishchi uchun kapital miqdori barqaror bo‘ladi). bu holatga "barqaror holat" deyiladi. 5. **barqaror holatda iqtisodiy o‘sish**: solou modelida iqtisodiyot barqaror holatga kelganda, odam boshiga ishlab chiqarish, iste’mol va kapital ma'lum darajada qotib qoladi. barqaror holatda o‘suvchi omillar asosan mehnat o‘sishi va texnologik taraqqiyot bilan belgilanadi. 6. **muvozanat holatini hisoblash**: asosiy muammo barqaror holatda ishlab chiqarish darajasini hisoblashdir, bu nuqtada kapital va mehnatning …$

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xarrod-domar modeli"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi university of bussines scinse referat mavzu: dinamik modellar. xarrod-domar. solou o'quvchi: bozorov alimardon 2024-2025-o'quv yili reja: 1. xarrod-domar modeli asoslari 2. xarrod-domar modeli va iqtisodiy o'sish 3. solou modeli asoslari 1. xarrod-domar modeli asoslari xarrod-domar modeli iqtisodiy o'sish nazariyalari doirasida muhim o'rin tutadi. bu model 20-asrning birinchi yarmida, aniqrog'i 1930-yillarda roy xarrod va evsey domar tomonidan mustaqil ravishda ishlab chiqilgan va 1940-yillarda ommaga taqdim etilgan. xarrod-domar modeli iqtisodiy o'sishni asosan investitsiya va jamg'arish foizi bilan bog'laydi. xarrod-domar modeli asosida ikki asosiy formula yotadi: 1. o'sish sur'ati ($g$): bu, yalpi ichki mahsulot (yaim) ...

This file contains 17 pages in DOCX format (35.0 KB). To download "xarrod-domar modeli", click the Telegram button on the left.

Tags: xarrod-domar modeli DOCX 17 pages Free download Telegram