"mumtoz adabiyotning shakllanishidagi asosiy omillar: mifologiya, xalq og'zaki ijodi va tarjima asarlar"

DOCX 33 pages 69.5 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 69.5 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi nukus davlat pedagogika instituti "oʻzbek tili va adabiyoti" yoʻnalishi talabalasi abduraxmonova zuniraning “mumtoz adabiyotning shakllanishidagi asosiy omillar :mifologiya , xalq og'zaki ijodi va tarjima asarlar” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy rahbar: ______________________ 2024-2025 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i-bob mumtoz adabiyotning shakllanishida mifologiyaning o‘rni……………………………… 5 1.1. mifologiya tushunchasi va uning badiiy tafakkurga ta’siri….. 5 1.2. sharq mifologiyasi va mumtoz adabiyotda ifodasi………….. 8 1.3. mifologik obrazlarning adabiy timsollarga aylanishi……….. 11 1.4. mifologik manbalarning yozma adabiyotga ta’siri…………. 14 ii-bob xalq og‘zaki ijodi va tarjima asarlarning mumtoz adabiyotga ta’siri…………………….. 17 2.1. xalq og‘zaki ijodining turlari va adabiyotdagi in’ikosi………. 17 2.2. doston, afsona, rivoyatlar orqali shakllangan obrazlar………. 20 2.3. tarjima asarlar: o‘zlashuv va ijodiy talqin masalalari……….. 24 2.4. sharq adabiyoti namunalarining tarjimalari va ularning ta’siri... 27 xulosa ……………………………………………………………….. 32 foydalanilgan adabiyotlar ………………………….…... 33 kirish mavzuning dolzarbligi: adabiyot har bir xalqning milliy tafakkuri, ma’naviy dunyosi, axloqiy qadriyatlari va …

2 / 33

niy fazilatlarga bo‘lgan munosabati ifodalangan. xalq og‘zaki ijodi esa — o‘zining she’riyati, ertak, afsona, doston, maqol va matallari bilan adabiyotimizning tub ildizini tashkil etadi. aynan shu og‘zaki meros mumtoz adabiyotda xalqning ruhi, tili va hayotiy tajribasini saqlab qolgan. bu meros ijodkorlarga tayanch bo‘lib xizmat qilgan, ularni milliy ruhda ilhomlantirgan, mavzu va g‘oya tanlashda yo‘naltirgan. shu boisdan xalq og‘zaki ijodining mumtoz adabiyotdagi ta’sirini chuqur o‘rganish nafaqat adabiy rivojlanish qonuniyatlarini tushunish, balki xalq ruhiyatini anglashga ham xizmat qiladi. kurs ishining maqsadi: mazkur kurs ishining asosiy maqsadi – mumtoz adabiyotning shakllanish jarayonida asosiy rol o‘ynagan, xalq og‘zaki ijodi namunalarining badiiy va estetik ahamiyatini ochib berish, shuningdek, tarjima asarlarning adabiy taraqqiyotga qo‘shgan hissasini tahlil qilishdan iboratdir. bu orqali o‘zbek adabiyoti tarixining ildizlari, ularning badiiy shakllanishi va o‘ziga xosligi aniqlanadi. kurs ishini obyekti: mumtoz adabiyot shakllanishida ishtirok etgan xalq ertaklari, dostonlari, maqollar, fors va boshqa tillardan tarjima qilingan asarlar ushbu kurs ishining o‘rganish obyektini tashkil …

3 / 33

da asosiy omillar bo‘lgan, xalq og‘zaki ijodi va tarjima asarlarning o‘rnini tahlil qilish orqali adabiy jarayonlarning chuqur ildizlariga nazar tashlash imkonini beradi. mavzuni o‘rganish adabiyotshunos talabalar uchun badiiy tafakkur, obrazlar tizimi, uslubiy xususiyatlar va an’anaviy davomiylikni anglashda muhim o‘rin tutadi. ayniqsa, mumtoz adabiyotdagi aksini o‘rganish, xalq og‘zaki ijodining janr va shakl jihatdan ta’sirini aniqlash, shuningdek, sharq va g‘arb adabiy maktablari o‘rtasidagi aloqadorlikni tarjima asarlar orqali tahlil qilish adabiy-estetik dunyoqarashni kengaytiradi. bu esa, o‘z navbatida, nafaqat nazariy bilimlarni boyitadi, balki amaliy tahlil ko‘nikmalarini shakllantirib, mustaqil tadqiqot olib borish salohiyatini oshiradi. kurs ishi ishining tarkibiy tuzilishi va hajmi: mazkur kurs ishi kirish, ikki bob, sakkiz bo'lim, xulosalar, foydalanilgan adabiyotlar ro'yxatidan tashkil topgan. kurs ishi tarkibida romanning asosiy qahramonlari, ularning ichki dunyosi, zamon va jamiyat o'rtasidagi aloqalar tahlil qilinadi. i bob. mumtoz adabiyotning shakllanishida mifologiyaning o‘rni. 1.1. mifologiya tushunchasi va uning badiiy tafakkurga ta’siri. mifologiya insoniyat tafakkurining eng qadimgi qatlamlaridan biri bo‘lib, u …

4 / 33

an. har bir mif o‘z zamonasi uchun muhim bo‘lgan axloqiy, tarbiyaviy, diniy yoki ijtimoiy vazifani bajargan. shu boisdan mifologik obrazlar badiiy tafakkurning shakllanishiga asos bo‘lib xizmat qilgan. badiiy adabiyotda mifologiya ko‘p hollarda obraz yaratishda, voqealar rivojini tashkil qilishda, muallif g‘oyasini ifodalashda qudratli vosita sifatida namoyon bo‘ladi. qahramonlarning siymosi, ularning harakatlari, boshidan kechirgan sinovlari ko‘pincha mifologik asoslarga ega bo‘ladi. bu esa adabiy asarni yanada chuqur, ramziy va falsafiy ma’nolarga boy qiladi. ayniqsa, mumtoz adabiyotda bu holat yaqqol ko‘zga tashlanadi. o‘zbek mumtoz adabiyotida ham mifologik tushunchalar keng qo‘llanilgan. xususan, alisher navoiyning asarlarida parilar, devlar, g‘ayritabiiy kuchlar, afsonaviy shohlar va qudratli qahramonlar timsolida mifologik tafakkurning izlari yaqqol namoyon bo‘ladi. bu obrazlar nafaqat bezak sifatida balki muallifning fikrini chuqur ifodalovchi vosita, o‘quvchini fikrlashga undovchi ramz sifatida xizmat qiladi. mifologiyaning yana bir muhim jihati shundaki, u xalqning tarixiy xotirasini, qadriyatlarini, hayotiy tajribasini saqlab qolgan. shuning uchun mifologik motivlar, obrazlar va timsollar asrlar davomida adabiy ijodda …

5 / 33

ining borliqdagi o‘rnini aniqlashga, tabiat hodisalari va jamiyatdagi muammolarga izoh topishga uringan. shu sababli, miflar oddiy xayol mahsuli emas, balki ularning zamirida chuqur falsafiy, diniy va axloqiy qatlamlar yashiringan bo‘ladi. mifologik obrazlar badiiy tafakkurning shakllanishida vositachi rolini o‘ynaydi. ular orqali inson hissiyotlari, ichki kechinmalari, orzu-umidlari, g‘am-tashvishlari va ezgulik bilan yovuzlik o‘rtasidagi kurash badiiy tarzda ifodalanadi. bu obrazlar o‘zida ramziy ma’nolarni mujassam etganligi sababli, ular har doim yangi zamon talqinida o‘z ahamiyatini saqlab qoladi. shuning uchun ham mifologik obrazlar adabiy asarlarda ko‘p uchraydi va ular har doim o‘quvchi tafakkurini uyg‘otuvchi kuchli vosita bo‘lib xizmat qiladi. adabiy tafakkur tarixida mifologik elementlar har doim ijodkorlar uchun ilhom manbai bo‘lgan. sharq adabiyotida bu ayniqsa yaqqol ko‘zga tashlanadi. masalan, “haft paykar”, “shahname”, “farhod va shirin”, “layli va majnun” kabi asarlarda voqealar rivojida va qahramonlar timsolida ko‘plab mifologik unsurlar sezilib turadi. parvoz qiluvchi ot, ilohiy kuchlar, yovuz jinlar, afsonaviy shohlar — bularning barchasi xalq e’tiqodlaridan ildiz …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""mumtoz adabiyotning shakllanishidagi asosiy omillar: mifologiya, xalq og'zaki ijodi va tarjima asarlar""

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi nukus davlat pedagogika instituti "oʻzbek tili va adabiyoti" yoʻnalishi talabalasi abduraxmonova zuniraning “mumtoz adabiyotning shakllanishidagi asosiy omillar :mifologiya , xalq og'zaki ijodi va tarjima asarlar” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy rahbar: ______________________ 2024-2025 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i-bob mumtoz adabiyotning shakllanishida mifologiyaning o‘rni……………………………… 5 1.1. mifologiya tushunchasi va uning badiiy tafakkurga ta’siri….. 5 1.2. sharq mifologiyasi va mumtoz adabiyotda ifodasi………….. 8 1.3. mifologik obrazlarning adabiy timsollarga aylanishi……….. 11 1.4. mifologik manbalarning yozma adabiyotga ta’siri…………. 14 ii-bob xalq og‘zaki ijodi va tarjima asarlarning mumtoz adabiyotga...

This file contains 33 pages in DOCX format (69.5 KB). To download ""mumtoz adabiyotning shakllanishidagi asosiy omillar: mifologiya, xalq og'zaki ijodi va tarjima asarlar"", click the Telegram button on the left.

Tags: "mumtoz adabiyotning shakllanis… DOCX 33 pages Free download Telegram