nosir xisrav

DOCX 18 pages 3.7 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mundarija kirish………………………………………………………………………….....3 asosiy qism…………………………………………………………………….5 nosir xisravning hayoti...........................................................................................5 nosir xisravning asarlari va ularning mazmuni.............………..........................7 nosir xisravning falsafiy qarashlari....................................................................12 xulosa……………………………………………………………....................16oydalanilgan adabiyotlar………………………………................18 kirish sharq uyg‘onish davri insoniyat tarixining eng buyuk va muhim davrlaridan biri bo‘lib, bu davrda ilm-fan, falsafa, madaniyat, adabiyot va diniy tafakkur yuksak rivojlangan. ix–xii asrlar oralig‘ida markaziy osiyo, xuroson, fors va boshqa sharq mamlakatlarida buyuk allomalar, olimlar va mutafakkirlar yetishib chiqdi. bu davrning o‘ziga xos xususiyati shundaki, u ilmiy va madaniy uyg‘onish davri bo‘lib, nafaqat diniy bilimlar, balki dunyoviy fanlar ham keng rivoj topdi. ana shu davrda yashab ijod qilgan allomalardan biri — nosir xisrav qubodiyoniy bo‘lib, u nafaqat yirik shoir, balki buyuk faylasuf, diniy mutafakkir, sayohatchi va ismoiliy ta’limotining yirik namoyandalaridan biridir. nosir xisrav o‘zining ilmiy salohiyati, keng dunyoqarashi va chuqur falsafiy qarashlari bilan o‘z davrida ham, keyingi asrlarda ham katta ta’sir ko‘rsatgan shaxsdir. uning asarlari, xususan, “safarnoma” asari, nafaqat adabiy, balki tarixiy va ilmiy manba sifatida ham alohida …

2 / 18

imotining yirik targ‘ibotchilaridan biri sifatida maydonga chiqdi. u o‘z asarlarida diniy masalalarni chuqur falsafiy tahlil qilib, ilm-ma’rifat, adolat, inson axloqi kabi tushunchalarga alohida e’tibor qaratdi. bugungi kunda nosir xisravning ilmiy va falsafiy merosi nafaqat tarixchilar, balki faylasuflar, adabiyotshunoslar, siyosatshunoslar va boshqa ko‘plab soha mutaxassislari uchun ham muhim ahamiyatga ega. uning g‘oyalari o‘z davridan o‘tib ketgan universal qadriyatlar bo‘lib, hozirgi kunda ham dolzarbligini yo‘qotmagan. ayniqsa, ilmga intilish, adolatni qaror toptirish va jamiyatni ma’rifat orqali yuksaltirish haqidagi qarashlari hozirgi zamon uchun ham muhim tarbiyaviy ahamiyatga ega. shuningdek, nosir xisravning ilmiy va adabiy merosi sharq falsafiy tafakkurining rivojlanishida muhim o‘rin tutadi. u o‘z asarlari orqali ilmning yuksakligini, insonning komillikka erishish yo‘llarini, adolat va halollikning jamiyatdagi asosiy mezon ekanligini targ‘ib qilgan. uning hayoti ham bir nechta davrlarni qamrab oladi: yoshlik yillari, ilmiy izlanishlar davri, katta sayohati va qiyinchiliklarga to‘la oxirgi yillari. aynan shu bosqichlar nosir xisrav shaxsiyatini chuqur anglashda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi. …

3 / 18

i va erta yoshlik davri nosir xisrav to‘liq ismi abu mu’in nasr ibn xisrav qubodiyoniy bo‘lib, 1004-yil (hijriy 394-yil)da xurosonning qubodiyon shahrida dunyoga kelgan. qubodiyon o‘sha davrda ilm-ma’rifat va madaniyat markazlaridan biri bo‘lib, u yerda ko‘plab olimlar, shoirlar va mutafakkirlar yetishib chiqqan. nosir xisravning oilasi ham bilim va ma’rifatni qadrlaydigan, diniy e’tiqodga ega bo‘lgan oilalardan biri bo‘lib, u yoshligidan diniy va dunyoviy ilmlarni o‘rganishga kirishdi. nosir xisravning yoshlik davri sharq tarixidagi murakkab siyosiy jarayonlarga to‘g‘ri kelgan edi. bu davrda xuroson hududida turli sulolalar o‘z ta’sirini kuchaytirishga harakat qilayotgan, diniy oqimlar o‘rtasida esa keskin tortishuvlar mavjud edi. yosh nosir xisrav bunday siyosiy muhitda ulg‘ayar ekan, jamiyatdagi adolatsizlik, diniy aqidaparastlik va ilmga e’tiborsizlikni chuqur his qilib o‘sdi. bu holat uning keyingi faoliyatiga, ayniqsa, falsafiy qarashlariga kuchli ta’sir ko‘rsatdi. uning o‘qishni boshlagan dastlabki yillari qur’on, hadis, fiqh, tafsir kabi diniy fanlarni o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, keyinchalik mantiq, falsafa, matematika, astronomiya, tilshunoslik kabi dunyoviy fanlarni …

4 / 18

ntiqiy bilimlarni ham chuqur o‘zlashtiradi. uning ta’lim jarayonidagi asosiy e’tibor nuqtalaridan biri — diniy ilmlarni dunyoviy fanlar bilan uyg‘unlashtirish edi. nosir xisravning ilmiy faoliyatida quyidagi fanlar alohida o‘rin tutgan: · falsafa va mantiq: nosir xisrav falsafiy tafakkurni rivojlantirishda aristotel, platon, forobiy va ibn sinoning ta’limotlariga tayangan. · matematika va astronomiya: u yulduzlar harakati, vaqtni o‘lchash, geografik aniqliklarni o‘rganishda katta yutuqlarga erishdi. · tilshunoslik: arab, fors va boshqa tillarni mukammal darajada bilib, tarjimalar bilan shug‘ullandi. · fiqh va tafsir: qur’onni chuqur anglash va diniy hukmlarni ilmiy asosda tahlil qilish nosir xisrav faoliyatining asosiy qismiga aylangan. nosir xisravning bilimga bo‘lgan intilishi shunchalik kuchli ediki, u o‘z davrida “ulug‘ olim”, “mufassir” va “faylasuf” sifatida e’tirof etilgan sayohat davri nosir xisravning hayotidagi eng muhim bosqichlardan biri — uning buyuk sayohati bo‘lib, bu sayohat tarixda “yetti yillik safar” deb nom olgan. 1045-yilda nosir xisrav o‘z vatani qubodiyondan chiqib, ilm va haqiqat izlab uzoq yo‘lga otlanadi. …

5 / 18

voqea-hodisalarni, turli xalqlarning urf-odatlari, siyosiy tizimi va madaniy hayotini aniq tasvirlab berdi. nosir xisravning sayohati nafaqat geografik jihatdan keng qamrovli, balki ilmiy jihatdan ham juda boy bo‘lgan. u ko‘plab olimlar bilan muloqot qilib, turli fanlar bo‘yicha yangi bilimlarni o‘zlashtirdi. siyosiy va diniy qarashlarining shakllanishi nosir xisravning diniy va siyosiy qarashlari aynan uning sayohatlari davomida shakllandi. u o‘sha davrning diniy oqimlaridan ismoiliyya ta’limotini chuqur o‘rganib, bu oqimning yirik targ‘ibotchilaridan biriga aylandi. ismoiliyya ta’limotida asosiy e’tibor aql, ilm va adolat tamoyillariga qaratilgan bo‘lib, nosir xisrav aynan shu g‘oyalarni jamiyatga keng yoyishga intildi. unga ko‘ra, jamiyatni boshqarishda ilmli va halol rahbarlar bo‘lishi, diniy masalalar esa chuqur falsafiy tahlilga asoslanishi kerak. uning siyosiy qarashlarida quyidagi jihatlar alohida o‘rin tutadi: · adolatli jamiyat g‘oyasi: nosir xisrav nazarida jamiyat faqat adolat orqali rivojlanishi mumkin. · ilm va ma’rifatning ustunligi: ilm jamiyatdagi barcha muammolarni hal qiluvchi asosiy kuch hisoblangan. · inson erkinligi va burchi: har bir inson …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nosir xisrav"

mundarija kirish………………………………………………………………………….....3 asosiy qism…………………………………………………………………….5 nosir xisravning hayoti...........................................................................................5 nosir xisravning asarlari va ularning mazmuni.............………..........................7 nosir xisravning falsafiy qarashlari....................................................................12 xulosa……………………………………………………………....................16oydalanilgan adabiyotlar………………………………................18 kirish sharq uyg‘onish davri insoniyat tarixining eng buyuk va muhim davrlaridan biri bo‘lib, bu davrda ilm-fan, falsafa, madaniyat, adabiyot va diniy tafakkur yuksak rivojlangan. ix–xii asrlar oralig‘ida markaziy osiyo, xuroson, fors va boshqa sharq mamlakatlarida buyuk allomalar, olimlar ...

This file contains 18 pages in DOCX format (3.7 MB). To download "nosir xisrav", click the Telegram button on the left.

Tags: nosir xisrav DOCX 18 pages Free download Telegram