xivaxonligidavridamadaniyat va san'at

PPTX 51 pages 23.2 MB Free download

51 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.2 MB

File type PPTX

Pages 51

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 51

prezentatsiya powerpoint xiva xonligi davrida madaniyat va san’at. reja: 1. xiva xonligida ilm-fan va ta’lim tizimi 2. xiva xonligida tarixnavislik va tarjima ishlari rivoji. 3. xiva xonligida kitobat san’ati va xattotlik. 4. xiva xonligida adabiyot va musiqa taraqqiyoti. 5. xiva xonligining me’morchilik 6. xiva xonligida tasviriy va amaliy san’ati turlari 7. xiva xonligida dinga bo‘lgan munosabat. 1 xiva xonligida ta'lim asosan diniy bilimlar berishga qaratilgan bo‘lib, asosiy ta'lim maskanlari madrasalar hisoblangan. madrasalarda bolalar qur'on o‘qish, hadislar, fiqh, arab tili, falsafa va mantiq kabi islomiy bilimlarni o‘rgangan. xivadagi mashhur madrasalardan biri muhammad rahimxon madrasasi bo‘lib, u xonlik davridagi ilmiy va diniy markazlardan biri sifatida xizmat qilgan. shuningdek, xiva shahrida boshqa ko‘plab madrasalar faoliyat yuritgan, ularda o‘quvchilar turli fanlarni o‘rganishgan. xiva xonligida ilm-fan asosan diniy va huquqiy yo‘nalishda rivojlangan. shunga qaramay, boshqa ilmiy sohalarda ham sezilarli darajada o‘sish kuzatilgan. quyida ushbu davrdagi ilm-fanning asosiy yo‘nalishlari keltirilgan: diniy fanlar: qur'on ilmi, hadislar, fiqh …

2 / 51

jumladan, mashhur shoir va mutafakkirlarning asarlari turkiy tilga tarjima qilingan. xiva tarjimonlari, xususan, ogahiy, sa’diy, hofiz va jomiyning asarlarini tarjima qilgan. xiva xonligida tarixnavislik va tarjima ishlari o‘ziga xos rivojlanish bosqichlarini bosib o‘tgan. munis va ogahiy kabi mashhur tarixchilar tomonidan yozilgan asarlar nafaqat xonlikning siyosiy tarixini, balki xalqning madaniy hayotini ham yoritib bergan. tarjima ishlari orqali arab va fors tillaridagi ilmiy, adabiy va diniy asarlar mahalliy tilda tarqatilgan, bu esa ilm-fan va madaniyat rivojiga katta hissa qo‘shgan. xiva xonligining tarixnavislik va tarjima an’analari bugungi kunda ham ahamiyatini yo‘qotmagan. 3 kitobat san’atining asosiy jihatlari: qo‘lyozma kitoblar: xiva xonligida yaratilgan ilmiy va adabiy qo‘lyozmalar diniy, tarixiy va adabiy asarlarni o‘z ichiga olgan. bu kitoblar maxsus hunarmandlar tomonidan bezatilgan va qimmatbaho qog‘ozlar va siyoh bilan yozilgan. kutubxonalar: xiva xonligida kitob saqlash va nusxalash ishlari bilan shug‘ullanuvchi maxsus kutubxonalar mavjud bo‘lib, ularda madaniy va ilmiy meros to‘plangan. ushbu kutubxonalar xattotlar va kitobotchilar uchun muhim …

3 / 51

ida ko‘plab xattotlar faoliyat yuritgan. ular faqat matnlarni chiroyli yozish bilan shug‘ullanmagan, balki matnlarning qismlari va o‘rnatilgan qoidalarni ham nazorat qilishgan. xattotlar o‘z san’atlarini yozma hujjatlar va kitoblarda namoyish qilishgan. bezash va yoritish: xattotlar nafaqat yozuv bilan shug‘ullangan, balki kitoblarni yoritish (illumination) san’ati bilan ham shug‘ullanishgan. qo‘lyozma kitoblar maxsus naqshlar, gulchambarlar va oltin ishlovlar bilan bezatilgan. 4 xiva xonligida she’riyat alohida o‘rin tutgan. shoirlar o‘z asarlarida sevgi, dunyoviy mavzular va falsafiy o‘ylarni yoritib, xalqning hissiyotlarini ifoda etgan. ko‘plab shoirlar o‘z ijodida klassik uslublardan foydalangan va ulkan she’riy asarlar yaratgan. munis xorazmiy (muhammad sharif): munis xorazmiy xiva xonligida yetakchi shoirlardan biri bo‘lib, uning ijodi sevgi, axloq va insoniylikka bag‘ishlangan. munis she’riy asarlari bilan mashhur bo‘lgan, ayniqsa turkiy til va forsiy she’riyat an’analarini muvaffaqiyatli birlashtirgan. ogahiy (muhammad rizo): ogahiy ham munisning shogirdi va hamkasbi sifatida tanilgan. uning she’riy asarlari turli mavzularni qamrab olgan: sevgi, do‘stlik, vatanparvarlik va din haqida. u nafaqat shoir, …

4 / 51

qismi sifatida qadrlanadi. 5 xiva me’morchiligiga umumiy tavsif xiva xonligi me’morchiligi islomiy sharq madaniyatining noyob namunasi hisoblanadi. bu davrda me’morchilikda arab, fors, turkiy uslublar aralashib, boy naqqoshlik san’ati, ganch o‘ymakorligi va koshinkorlik keng qo‘llanilgan. ichan-qal’a: xiva shahrining markazida joylashgan bu tarixiy hudud xiva xonligi me’morchilik san’atining eng yorqin namunasi hisoblanadi. ichan-qal’a shahrining devorlari, madrasa, masjid, minoralar va saroylar turli davrlarda barpo etilgan bo‘lib, ular me’moriy uyg‘unlikni saqlab qolgan. materiallar: me’morchilikda asosan g‘isht, yog‘och, ganch, koshin va sopol ishlatilgan. yog‘ochdan yasalgan eshiklar, ustunlar va derazalar nozik o‘ymakorlik bilan bezatilgan. ganch ishlovlari esa me’moriy elementlarga nafislik qo‘shgan. 6 xiva xonligida dinga bo‘lgan munosabat juda murakkab va ko‘p qirrali bo‘lib, u xonlikning siyosiy, ijtimoiy va madaniy hayotida muhim rol o‘ynagan. xiva xonligi davrida diniy qadriyatlar, islomiy ta’limotlar va tasavvufiy oqimlar o‘zaro uyg‘unlashgan holda rivojlangan. dinga bo‘lgan munosabat xonlarning siyosiy manfaatlari, madrasalar, diniy institutlar va xalq orasidagi diniy an’analar orqali namoyon bo‘lgan. xiva xonlari …

5 / 51

ahon madaniyati va tarixi uchun qimmatli ma’lumotlarni taqdim etadi. 7 maktablar va madrasalar: qo‘qon xonligida ko‘plab maktablar va madrasalar mavjud edi. madrasalar, asosan, diniy ta’limni rivojlantirish uchun tashkil etilgan bo‘lib, qur’on, hadislarga oid bilimlarni o‘rgatish va shariat qonunlarini tushuntirishga qaratilgan edi. ta’lim kurslari: ta’limda, asosan, diniy fanlar, arab tili, tafsir, hadis, fiqh va mantiq kabi fanlar o‘rgatilgan. shuningdek, matematik va astronomiya kabi ilmiy fanlarga ham qiziqish bo‘lgan. o‘qituvchilar: madrasalarda o‘qituvchilar yoki ustozlar, asosan, diniy bilimlar va ilmiy bilimlarga ega bo‘lgan tajribali shaxslar bo‘lgan. ular o‘quvchilarga nazariy va amaliy bilimlarni o‘rgatishgan. ta’lim va madaniyat: qo‘qon xonligida ta’lim tizimi madaniyat bilan bevosita bog‘liq edi. madrasalar o‘zlarining madaniy va ilmiy faoliyati bilan tanilgan. bu o‘z navbatida, qo‘qon xonligining madaniy rivojlanishiga olib kelgan. 8 adabiyotning turli janrlari: qo‘qon adabiy muhiti ko‘plab janrlarni o‘z ichiga olgan, shu jumladan, she’r, doston, hikoya va tarixiy asarlar. o‘sha davrda yozilgan asarlar ko‘pincha ma'naviy va diniy mavzularni yoritgan. o‘zbek …

Want to read more?

Download all 51 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xivaxonligidavridamadaniyat va san'at"

prezentatsiya powerpoint xiva xonligi davrida madaniyat va san’at. reja: 1. xiva xonligida ilm-fan va ta’lim tizimi 2. xiva xonligida tarixnavislik va tarjima ishlari rivoji. 3. xiva xonligida kitobat san’ati va xattotlik. 4. xiva xonligida adabiyot va musiqa taraqqiyoti. 5. xiva xonligining me’morchilik 6. xiva xonligida tasviriy va amaliy san’ati turlari 7. xiva xonligida dinga bo‘lgan munosabat. 1 xiva xonligida ta'lim asosan diniy bilimlar berishga qaratilgan bo‘lib, asosiy ta'lim maskanlari madrasalar hisoblangan. madrasalarda bolalar qur'on o‘qish, hadislar, fiqh, arab tili, falsafa va mantiq kabi islomiy bilimlarni o‘rgangan. xivadagi mashhur madrasalardan biri muhammad rahimxon madrasasi bo‘lib, u xonlik davridagi ilmiy va diniy markazlardan biri sifatida xizmat qilgan. shuningdek,...

This file contains 51 pages in PPTX format (23.2 MB). To download "xivaxonligidavridamadaniyat va san'at", click the Telegram button on the left.

Tags: xivaxonligidavridamadaniyat va … PPTX 51 pages Free download Telegram