usmoniylar imperiyasi yangi davrda: tarixiy rivojlanishning asosiy voqealari va jarayonlari

PPTX 23 pages 1.5 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

prezentatsiya powerpoint mavzu: “usmoniylar imperiyasi yangi davrda: tarixiy rivojlanishning asosiy voqealari va jarayonlari.” reja: usmoniylar imperiyasi xvii-xviii asrlarda salim iii islohotlari xalqaro vaziyat iqtisodiy va ijtimoiy oʻzgarishlar mahmud ii islohotlari tanzimotning birinchi davri tanzimotning ikkinchi davri “yangi usmoniylar” turkiya va gʻarb mamlakatlari sulton abdul hamid ii davri. yosh turklar harakatining boshlanishi yosh turklar inqilobi. yosh turklar hokimiyat tapasida yosh turklarning tashqi siyosati turkiya va bolqon urushlari turkiya va birinchi jahon urushining boshlanishi tayanch tushuncha va iboralar: usmoniylar imperiyasi, ijtimoiy –iqtisodiy va siyosiy vaziyat, harbiy-len tizimi, yanicharlar, xalqaro ahvol, rus-turk urushlari, kapitulyasiyalar,salim iii islohotlari, “nizomi jadid”, misr masalasi, xorijiy mamlakatlar ta'siri, tanzimot, “yangi usmoniylar”, 1876 yil konstitusiyasi, yosh turklar selim iii usmoniylar imperiyasi xvii-xviii asrlarda xvi asr oxiri - xvii asr boshlarida usmoniylar imperiyasida uzoqqa choʻzilgan inqiroz boshlandiki, bu inqiroz yevropaliklarni turkiyaga va uning hukmronligi ostidagi boshqa davlatlarga kirib borishini osonlashtirdi. usmoniylar imperiyasi xvii asrda, ayniqsa xviii asrda chuqur ichki inqiroz …

2 / 23

rshi, milliy mustaqillik va mustaqil davlatlar tuzish uchun olib borgan kurashi ham «sharq masalasi»ning muhim tarkibiy qismi edi. salim iii islohotlari salim iii se sulton salim iii (1789-1807) tomonidan ancha mukammal islohotlar oʻtkazishga harakat qilindi. salim iii “nizomi jadid” tuzib, qoʻshin va boshqaruvni yangilashga kirishdi. 1792-1796 yillarda oʻz harbiy majburiyatini oʻtashdan boʻyin tovlagan shaxslardan len mulklarini tortib olish va yevropa namunasidagi muntazam qoʻshinlarning yangi korpusini tashkil qilish toʻgʻrisida farmonlar qabul qildi. shu bilan bir vaqtda harbiy-injenerlik bilim yurti ochildi va flot qaytadan tashkil etildi. salim iii tomonidan oʻtkazilgan tadbirlar «yangi tizim» nomini oldi. «yangi tizim» qoʻshinlari korpusi yanicharlardan ustunliklari bilan ajralib turardi. tez orada salim iii ga qarshi isyonlar boshlandi. ular ichida bolqondagi garnizonlardagi yanicharlar qoʻshiniga boshchilik qilayotgan vidin (bolgariya) poshshosi usmon pazvand oʻgʻlining chiqishi ayniqsa xavfli edi. 1807 yil may oyida salim iii taxtdan tushirildi. mustafo iv sulton deb e'lon qilindi. yangi sulton salim iii tomonidan amalga oshirilgan islohotlarni …

3 / 23

, jazoir va boshq.). buyuk davlatlarning turkiya ishlariga aralashuvi kuchaydi. iqtisodiy va ijtimoiy oʻzgarishlar 20-30 yillaridan xix asrning boshlab turkiyaga chet el sarmoyasining kirib kelishi kuchaydi. chet el fabrika mollari turk bozorini egallab oldi. turk hunarmandchiligi va manufakturasi inqirozga yuz tutdi. bursa va diyorbakr shaharlarida gazlama ishlab chiqarish xix asrning dastlabki 40 yilida 10 barobar qisqardi. ipak gazlama ishlab chiqarish keskin ravishda qisqardi. endilikda ipak xom ashyosining barchasi chetga olib ketilardi. turkiya gʻarb davlatlarining xom ashyo manbaiga aylana bordi. chet el sarmoyasining kirib kelishi turkiya iqtisodiyotida tovar-pul munosabatlarni bir tomonlama oʻsishini ma'lum darajada ragʻbatlantirdi, tashqi savdo oʻsdi. turk qishlogʻining natural tavsifi sekinlik bilan boʻlsada oʻzgara boshladi. istambul, izmir kabi yirik port shaharlari oʻsib, tashqi savdo markaziga aylana bordi. bu iqtisodiy jarayonlar ma'lum bir darajadagi ijtimoiy oqibatlarga olib keldi. yerning bir qismini savdogarlar sotib ola boshladi. oʻz mahsulotini bozorda sotuvchi yangi zamindorlar shakllandi. davlat mulki hisoblangan yer amalda xususiy mulkka aylana …

4 / 23

siga oʻtkazildi. sipohiylar tovon (kompensasiya) tarzida har yili nafaqa oladigan boʻldilar. dehqonlar va boshqa ijarachilar oʻz toʻlovlarini bevosita davlatga toʻlaydigan boʻldilar. ba'zi ichki bojlar tugatilib, yangi ma'muriy boʻlinish joriy qilindi. viloyat hukmdorlari markaziy hokimiyat tomonidan tayinlanar va unga boʻysunar edi. istambulda harbiy tibbiyot bilim yurti ochildi. 1832 yildan boshlab birinchi turk rasmiy gazetasi - «taqvimi-voqea» (voqealar kundaligi) chiqa boshladi. 1833 yilda “tarjima oʻdasi” (“tarjimaxona”) ochilib, fransuzcha biladigan ma'murlar tayyorlash dasturi ishlab chiqildi. yevropacha maktablar ochilib, majburiy boshlangʻich ta'lim joriy qilindi. sulton soqol-moʻylovini oldirib, yevropacha tamoyilga kirdi. tanzimotning birinchi davri mahmud ii 1839 yilda vafot etgach taxtga uning 16 yoshli oʻgʻli abdul majid oʻtirdi. uning hukmronligi davrida yangi va ancha jiddiyroq islohotlar oʻtkazishga xarakat qilindi. islohotlar tarafdorlariga taniqli turk siyosiy arbobi va diplomati mustafo rashid poshsho rahbarlik qildi. yangi sulton abdul majid tomonidan tashqi ishlar vaziri qilib tayinlangan mustafo rashid poshsho islohotlar dasturini ishlab chikdi. turk qoʻshinlarining magʻlubiyati tufayli qiyin ahvolda …

5 / 23

st 1839 yil e'lon qilingan musulmon va nomusulmon aholining teng huqukligini tasdiqladi. turk millatiga mansub boʻlmagan savdo-sanoat doiralarning huquqlarini kengaytirdi. chet elliklar yerga va koʻchmas mulkka ega boʻlish huquqini oldilar. 60 yillarda tsex reglamentasiyasi bekor qilinib, ma'muriy sohada islohotlar oʻtkazildi. boshlangʻich, oʻrta va oliy maktablar ochish davom ettirildi. maktablarga rahbarlik qilish uchun maorif vazirligi tashkil etildi. 60 yillar oʻrtalarida dunyoviy ta'lim beradigan boshlangʻich maktablarda 600 mingga yaqin oʻquvchi bor edi. oʻrta maktablar soni 10 dan oshmasdi. shu bildan birga machitlar qoshidagi maktablar ham saqlanib qolingandi. boshlangʻich dunyoviy maktablarda esa oʻquv vaqtining yarmi din uchun ajratilgan edi. 1869 yilda 3-4 yillik umumiy ta'lim toʻgʻrisida qonun qabul qilindi. tanzimotning ikkinchi davridagi (1856-1870) islohotlar usmoniylar imperiyasi ahvolini sezilarli darajada oʻzgartira olmadi “yangi usmoniylar” xix asrning 60 yillarida turkiyada yevropa tartiblari va mafkurasi bilan tanishgan turk ziyolilari ichida ma'rifatparvarlik va liberal-konstitusion harakat yuzaga kela boshladi. ular ichida yozuvchi va publisist ibroxim shinosiy, nomiq kamol …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "usmoniylar imperiyasi yangi davrda: tarixiy rivojlanishning asosiy voqealari va jarayonlari"

prezentatsiya powerpoint mavzu: “usmoniylar imperiyasi yangi davrda: tarixiy rivojlanishning asosiy voqealari va jarayonlari.” reja: usmoniylar imperiyasi xvii-xviii asrlarda salim iii islohotlari xalqaro vaziyat iqtisodiy va ijtimoiy oʻzgarishlar mahmud ii islohotlari tanzimotning birinchi davri tanzimotning ikkinchi davri “yangi usmoniylar” turkiya va gʻarb mamlakatlari sulton abdul hamid ii davri. yosh turklar harakatining boshlanishi yosh turklar inqilobi. yosh turklar hokimiyat tapasida yosh turklarning tashqi siyosati turkiya va bolqon urushlari turkiya va birinchi jahon urushining boshlanishi tayanch tushuncha va iboralar: usmoniylar imperiyasi, ijtimoiy –iqtisodiy va siyosiy vaziyat, harbiy-len tizimi, yanicharlar, xalqaro ahvol, rus-turk urushlari, kapitulyasiyalar,salim iii isloh...

This file contains 23 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "usmoniylar imperiyasi yangi davrda: tarixiy rivojlanishning asosiy voqealari va jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: usmoniylar imperiyasi yangi dav… PPTX 23 pages Free download Telegram