elektrzondlash usullari

PPTX 17 pages 1.3 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

tik elektr azmoiyshtalash usuli yoki (vertikal elektr zondlash vez) tik elektr azmoiyshtalash usuli yoki (vertikal elektr zondlash vez) reja: 1.dipoli elektr azmoishtalash (zondlash)dez 2.undalgan qutblanish usuli bilan zondlash (vez-up) 3.vez va dez natijalarini talqin qilish 4.vez chiziqlarni qayta ishlash(miqdoriy talqin qilish) kirish: geofizik usullar orasida elektr zondlash usullari (vertikal elektr zondlash – vez va dipoli elektr zondlash – dez) yer qa’ri tuzilishini o‘rganishda keng qo‘llaniladi. ushbu usullar yer yuzasi yoki yer qa’ridagi turli xil geologik muhitlarning fizik xususiyatlarini o‘rganish imkonini beradi. elektr zondlash usullari ayniqsa yer osti suvlarini aniqlash, foydali qazilmalarni qidirish va muhandislik-geologiya masalalarini hal qilishda katta ahamiyatga ega. vez usuli yer osti qatlamlarining vertikal qarshilik bo‘yicha taqsimotini o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, asosan qatlamlarning qalinligi va elektr o‘tkazuvchanligini aniqlash uchun ishlatiladi. ushbu usulning afzalliklari orasida oddiy uskunalardan foydalanish va katta chuqurlikda aniqlikni saqlashni keltirish mumkin. dez usuli esa qatlamlarning lateral (gorizontal) o‘zgaruvchanligini o‘rganishda qo‘llaniladi. bu usul yer yuzasidagi ikki elektrod …

2 / 17

shdan iborat. dipoli elektr zondlash (dez) – geofizik tadqiqotlarda keng qo‘llaniladigan usullardan biri bo‘lib, yer yuzasidagi qatlamlarning gorizontal va lateral (yonlama) elektr o‘zgaruvchanligini aniqlash uchun ishlatiladi. ushbu usul ikki asosiy elektrod (dipol) yordamida amalga oshiriladi, bunda elektr tok yerga uzatiladi va uning yer osti qatlamlari orqali o‘tishidagi o‘zgarishlar kuzatiladi. dez usulining nazariy asoslari dez usuli yerning elektr o‘tkazuvchanligi va qarshiligi bo‘yicha ma’lumotlarni olishga asoslanadi. elektr tok yerning har xil turdagi geologik qatlamlari orqali o‘tayotganda, qatlamlarning fizik xususiyatlariga qarab elektr maydonining taqsimoti o‘zgaradi. ushbu o‘zgarishlarni maxsus asbob-uskunalar yordamida qayd etib, yerning ichki tuzilishi haqida ma’lumot olish mumkin. dez usulining afzalliklari murakkab geologik tuzilmalarda samarali qo‘llanish imkoniyati. yer osti qatlamlarining lateral (yonlama) o‘zgarishlarini aniqlash. katta hududlarni qisqa muddat ichida tadqiq qilish. amaliy qo‘llanish sohalari dez usuli asosan quyidagi sohalarda qo‘llaniladi: foydali qazilmalarni aniqlash. yer osti suvlarini qidirish. qazilma konlarining lateral chegaralarini aniqlash. yer yuzasining muhandislik-geologik tadqiqotlari. o‘tkazish usuli dez tadqiqotlarida elektr dipollardan …

3 / 17

qo‘llaniladigan zamonaviy usullardan biridir. ushbu usul elektr maydoni ta’sirida minerallarning qutblanish hodisasini o‘rganishga asoslangan bo‘lib, yer osti konlarini qidirishda muhim rol o‘ynaydi. up usulining nazariy asoslari undalgan qutblanish hodisasi elektr maydoni ta’sirida minerallar yoki tuproq zarralarining zaryad yig‘ish vaqti (elektr sig‘imi) bilan bog‘liq. bunda elektr signallari yerga yuboriladi va yer osti qatlamlarida induktsiyalangan zaryadlar hosil bo‘lishi kuzatiladi. hosil bo‘lgan zaryadlarning o‘lchami va davomiyligi yer osti muhitining tarkibi va tuzilishi haqida ma’lumot beradi. up usulining afzalliklari yer ostidagi foydali qazilmalarning kimyoviy tarkibini aniqlash imkoniyati. suvli qatlamlarning mavjudligi va tuzilishini aniqroq aniqlash. oddiy elektr zondlash usullari aniqlay olmaydigan kichik farqlarni qayd etish. amaliy qo‘llanish sohalari foydali qazilma konlarini, ayniqsa metall va mineral resurslarni qidirish. yer osti suvlarining zaxiralarini o‘rganish. geotermal resurslarni aniqlash. qurilish maydonlarida tuproqning fizik xususiyatlarini baholash. up usulini o‘tkazish jarayoni elektr tok yerga uzatiladi va hosil bo‘lgan elektr maydon tufayli qatlamlarda zaryad yig‘ilish jarayoni yuz beradi. maxsus uskunalar yordamida undalgan …

4 / 17

ash) usuli qatlamlarning vertikal kesimini, dez (dipoli elektr zondlash) esa lateral (yonlama) o‘zgaruvchanlikni aniqlash uchun ishlatiladi. har ikki usulning natijalari tadqiqotning turiga qarab bir-birini to‘ldiradi. vez natijalarini talqin qilish vez usulida olingan ma’lumotlar yer osti qatlamlarining elektr qarshiligini aniqlashga asoslanadi. natijalar odatda quyidagi ko‘rinishda taqdim etiladi: resistivlik egri chizig‘i: qatlamlarning chuqurlik bo‘yicha qarshilik qiymatlarini aks ettiradi. bu egri chiziqlar orqali qatlamlarning qalinligi va elektr o‘tkazuvchanligi aniqlanadi. geofizik modellar: ma’lumotlar asosida qatlamlarning qalinligi va tarkibini ko‘rsatadigan modellar yaratiladi. talqin qilish jarayonida qatlamlarning qalinligi, materialning turi (masalan, qum, gil, suv yoki mineral) va yer osti suvlarining mavjudligi aniqlanadi. vez natijalari konlarning vertikal tuzilishini aniqlashda juda samarali hisoblanadi. dez natijalarini talqin qilish dez usulida lateral qarshiliklarning o‘zgarishini aniqlash uchun har xil masofalarda ma’lumotlar yig‘iladi. talqin qilishda quyidagilar hisobga olinadi: resistivlik xaritalari: ular geologik qatlamlarning lateral (yonlama) tuzilishini aks ettiradi. bunday xaritalar konlarning gorizontal chegaralarini aniqlash uchun ishlatiladi. lateral o‘zgarish modellarini tahlil qilish: qatlamlarning …

5 / 17

oq ma’lumotga ega bo‘lish. talqin qilish jarayonida zamonaviy dasturiy ta’minotlardan foydalanish vez va dez natijalarini avtomatlashtirilgan tarzda tahlil qilish imkonini beradi. vertikal elektr zondlash (vez) chiziqlarini qayta ishlash va miqdoriy talqin qilish usuli yer osti tuzilishini o'rganishda keng qo'llaniladigan geofizik usullardan biri hisoblanadi. bu usul yordamida yer ostidagi turli qatlamlarning elektr qarshiligini o'lchash va ular haqida muhim ma'lumotlar olish mumkin. vez ma'lumotlarini qayta ishlash jarayoni bir necha muhim bosqichlardan iborat. dastlab, dala sharoitida olingan o'lchov natijalari sinchkovlik bilan tekshiriladi. bu bosqichda xatoliklar aniqlanadi va bartaraf etiladi. barcha ma'lumotlar standart formatga keltiriladi va dastlabki ma'lumotlar bazasi shakllantiriladi. bu bosqich juda muhim, chunki keyingi tahlillar sifati ko'p jihatdan dastlabki ma'lumotlarning aniqligiga bog'liq. ma'lumotlarni qayta ishlashning ikki asosiy usuli mavjud: an'anaviy paletkalar yordamida va zamonaviy kompyuter dasturlari orqali. paletkalar yordamida qayta ishlash usuli uzoq vaqt davomida qo'llanilgan bo'lib, bu usulda teoretik egri chiziqlar to'plami bilan solishtirish orqali qatlamlar parametrlari aniqlanadi. hozirgi kunda bu …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrzondlash usullari"

tik elektr azmoiyshtalash usuli yoki (vertikal elektr zondlash vez) tik elektr azmoiyshtalash usuli yoki (vertikal elektr zondlash vez) reja: 1.dipoli elektr azmoishtalash (zondlash)dez 2.undalgan qutblanish usuli bilan zondlash (vez-up) 3.vez va dez natijalarini talqin qilish 4.vez chiziqlarni qayta ishlash(miqdoriy talqin qilish) kirish: geofizik usullar orasida elektr zondlash usullari (vertikal elektr zondlash – vez va dipoli elektr zondlash – dez) yer qa’ri tuzilishini o‘rganishda keng qo‘llaniladi. ushbu usullar yer yuzasi yoki yer qa’ridagi turli xil geologik muhitlarning fizik xususiyatlarini o‘rganish imkonini beradi. elektr zondlash usullari ayniqsa yer osti suvlarini aniqlash, foydali qazilmalarni qidirish va muhandislik-geologiya masalalarini hal qilishda katta ahamiyatga ega. ...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "elektrzondlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrzondlash usullari PPTX 17 pages Free download Telegram