yirtqich qushlar ularning tabiiy sanitarlari sifatidagi ahamiyati

DOCX 29 pages 129.6 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 129.6 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti biologiya- 5110400 ibodov mehroj mirzohid o’g’li ning “yirtqich qushlar ularning tabiiy sanitarlar sifatidagi ahamiyati“ mavzusidagi kurs ishi chirchiq-2022 mundarija kirish asosiy qism---------------------------------------------------------------------4 (bet) i bob. yirtqich qushlarning tarqalishi----------------------13 ii bob. yirtqich qushlarning ahamiyati------------------------19 iii bob. yirtqich qushlarning xilma xilligi--------------23 xulosa-------------------------------------------------------------------------------28 ilova ----------------------------------------------------------------------------------32 foydalanilgan adabiyotlar--------------------------------------------38 kirish markaziy osiyo hududi qadimda turli mamlakatlardan o’tgan hayvonlarning makoni bo’lgan. shunga ko’ra o’zbekistonda yevropa va markaziy osiyo uchun xarakterli bo’lgan hayvonlarning turlari bilan bir qatorda bizga afrika va hindistondan o’tib qolgan hayvonlar ham uchraydi. hozirgi kunda yer yuzidagi barcha landshaftlar bevosita yoki bilvosita inson faoliyatiga uchragan. hayvonlar, ayniqsa tabiiy landshaftlarda asosiy bioindikatsion rolga ega qushlarni faunasi va aholisini o`rganishga katta e`tibor berilmoqda. tabiiy landshaftda qushlarning roli juda sezilarli. qushlar tog’lar, bog`lar va o`rmonlarni, o`tloq va qishloq xo`jalik maydonlarini zararli hasharot va kemiruvchilardan himoyalaydi, begona o`tlar urug`larni yo`qotadilar, daraxt …

2 / 29

i qiradi. o’zbekistonning katta qismi, ya’ni yurtimiz maydonining 85 foizini cho’l va yarim cho’llar tashkil etadi. ular sharqda va janubi-sharqda umumiy hududning 15 foizini band etgan tyonshon va hisor-oloy tog’ tizmalariga tutashib ketadi. mazkur hududlar jonivorlarning yashashi, ko’payishi hamda qishlashi uchun juda qulay makon sanaladi. o’zbekiston ornitofaunasi turlarga juda boy bo’lib, hozirgi kunda 432 turni o’ziga birlashtiradi. namangan viloyatining yirtqich qushlari ornitofaunasi - uning tur tarkibi, tarqalishi, ekologiyasining o`ziga xosligi yetarlicha o`rganilmagan. ushbu muammo zamonaviy ornitologiya uchun dolzarb muammo hisoblan yirtqich qushlar (falconiformes) — qushlar sinfining turkumi. tanasi yirik yoki oʻrtacha kattalikda, eng mayda vakili—karlik lochin qanotining uz. 9—10 sm; eng yirik amerika tasqarasining qanoti 115 sm, yoyilganida 2,5–3 m, vazni 8–12 kg . tumshugʻi kuchli rivojlangan, uchki qismi ilmoqqa oʻxshash egilgan boʻlib, oʻljasi terisini yirtish va etini uzib olishga moslashgan. oyoqlari oʻrtacha uzunlikda, panjalari kuchli rivojlangan, tirnoqlari oʻtkir, ilmoqsimon egilgan. tirnoqlari yordamida chang solib oʻljasini oʻldiradi va uni ushlab …

3 / 29

axtlar shoxi, kavagi, qoyalar va yerga uya quradi yoki boshqa qushlar uyasini egallaydi. odatda, oʻsha juftning oʻzi har yili bir joyning oʻziga uya qurib, bola ochadi. yirik y.q. 1—2 ta, maydalari 6—7 ta, baʼzan 9 tagacha tuxum bosadi. tuxumini bittadan bir necha kun davomida qoʻyganidan uyadagi joʻjalari ham har xil yoshda boʻladi. yirik y.q. (mas, burgut, boltayutar) 2 oy, maydalari 1 oyga yaqin tuxum bosadi. mayda va oʻrtacha kattalikdagi qushlarning joʻjasi 1 oydan, yirik qushlarniki 3, hatto 4 oydan soʻng uchirma boʻladi. y.q. har xil hayvonlar, asosan, sut emizuvchilar, qushlar va hasharotlar, baʼzan hayvonlar oʻlimtigi bilan oziqlanadi. tropik mintaqalarda (afrika) yashovchi ayrim y.q. mevalar bilan oziqlanadi. oʻljasini havodan turib izlaydi; shuning uchun koʻzlari, uchish qobiliyati yaxshi rivojlangan. yilda bir marta uzoq vaqt toʻliq tullaydi. y.q. kishilarning xoʻjalik faoliyatida muhim ijobiy ahamiyatga ega. koʻpchilik turlari q.x. ekinlari zararkunandalari, kemiruvchilar, hasharotlarni qirib foyda keltiradi. boshqalari esa kuchsiz va kasallangan hayvonlar bilan oziqlanishi …

4 / 29

0—70°, yaʼni boshqa qushlarga nisbatan katta. koʻz gavhari harakatsiz. koʻz umumiy koʻrish maydonining kichikligi evaziga boʻyni harakatchan boʻlib, boshini tez bura oladi. barcha ya. kunduzi va shomda yaxshi koʻradi, tim qorongʻida esa oʻljasini faqat uning tovushidan sezib tutib oladi. tashqi eshitish chigʻanogʻi yirik va eshitish organini oʻrab turadigan suyaklar singari asimmetrik tuzilganidan har 2 quloqning tovushni qabul qilishi oʻrtasida farq boʻlishi tovush manbaini aniq bilishga imkon beradi. tumshugʻi ilmoqsimon, lekin quchli emas. oʻljasini kuchli oʻtkir va yirik tirnokdi panjalari yordamida oʻdsiradi. shovqinsiz uchadi. odatda, tovush chiqarmaydi, faqat koʻpayish davrida hushtakka, gʻukgʻuklagan yoki qahqah urib kulganga oʻxshash ovoz chiqaradi. 2 oilasi (yapaloqqushlar, sipuxalar) va 133 turi bor. antarktidadan tashqari hamma qitʼalarda tarqalgan. oʻzbekistonda ya. oilasiga mansub 11 tur, jumladan, boyoʻgʻli, oddiy ukki, quloqdor yapaloqqush uchraydi. ya. — monogam. uyasini, odatda, daraxtlar kovagi yoki yoriqlariga, ayrim turlari yerga yoki daraxtlar shoxidagi boshqa yirik qushlar qurgan uyalarga quradi. yirik ya. 1—2 ta, mayda …

5 / 29

sini daraxtlarga, ba’zida kovaklarga, qoyalarga va yerga qo’yadi. yirik turlari 1-2 ta, mayda turlari 6-9 ta tuxum qo’yadi.tuxumlari sonini ko’p yoki oz bo’lishi oziqaning mo’l-ko’lligiga bog’liqdir.tuxumini bosib yotish muddati ikki oyni tashkil etadi. tutqinlikda qirg’iy 25 yil, hayvonot bog’ida 65 yil yashagan. kalxat aprel oxirida yangi in quradi yoki eski inlarini tuzatadi. daraxtlar kam bo’lgan joyda bir daraxtga bir necha juft kalxat qo’nadi. inning yuzasini cho’plar va chilpindidan yasaydi, ichiga latta, paxta, kigiz parchalari, shuningdek ot o’ngi va qumoq loy bosadi. modasi aprelda, ba’zan may oyida sharoitdan kelib chiqib bittada yoki beshtagacha tuxum qo’yadi.. tuxumlarining rangi oq bo’lib, qo’ng’ir dog’lari va chiziqchalari skorlupasida ko’rinib turadi.deyarli 30 kundan keyin tuxumlaridan jo’jasi chiqadi.qo’yilgan tuxumlarni har ikkala jins bosib yotadi. jo’jalari 25 kunda pat chiqaradi va taxminan 6 xaftalik bo’lganda inidan uchib chiqadi. kalxat hammaxo’r qush, qushxona tashlandiqlari va o’laksalar bilan oziqlanadi. ko’pincha kemiruvchilar, qo’ng’izlar, chigirtkalarni, ba’zan qushlarni tutib yeydi. kalxat o’laksalarni yeb, …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yirtqich qushlar ularning tabiiy sanitarlari sifatidagi ahamiyati"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti biologiya- 5110400 ibodov mehroj mirzohid o’g’li ning “yirtqich qushlar ularning tabiiy sanitarlar sifatidagi ahamiyati“ mavzusidagi kurs ishi chirchiq-2022 mundarija kirish asosiy qism---------------------------------------------------------------------4 (bet) i bob. yirtqich qushlarning tarqalishi----------------------13 ii bob. yirtqich qushlarning ahamiyati------------------------19 iii bob. yirtqich qushlarning xilma xilligi--------------23 xulosa-------------------------------------------------------------------------------28 ilova ----------------------------------------------------------------------------------32 foydalanilgan adabiyotlar----...

This file contains 29 pages in DOCX format (129.6 KB). To download "yirtqich qushlar ularning tabiiy sanitarlari sifatidagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: yirtqich qushlar ularning tabii… DOCX 29 pages Free download Telegram