sulfid tellurit kislatalar

PPTX 13 pages 714.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 714.3 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo'nalishi 1- bosqich talabasi rasulov azizbekning noorganika fanidan tayorlagan mustaqil ishi. namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo'nalishi 1- bosqich talabasi rasulov azizbekning noorganika fanidan tayorlagan mustaqil ishi. mavzu:selenit va tellurit kislatalar.sulfid tellurit kislatalar qatirida oksidlovchilik-qaytaruvchilik xossalarining ôzgarishi. reja. 1.selen va tellur. 2.kislatalari, birikmalari. 3.oksidlovchi-qaytaruvchi xossalari. 4.xulosa. selen selen [yun. selene — oy (avvalroq kashf etilgan tellurning analogi sifatida nomlangan), lot. selenium], se — mendeleyev davriy sistemasining vi guruhiga mansub kimyoviy element. tartib rakami 34, atom massasi 78,96. tabiatda 6 ta barqaror izotopi mavjud: 74se(0,87%), 76se(9,o2%), 77se(7,58%), 78se(23,52%), 80se(49,82%), 82se(9,19%). 16 ta radioaktiv izotoplaridan faqat 75se(t1/2=121 kun) amaliy ahamiyatga ega. selenni selen ya. berselius 1817-yilda kashf etgan. selen yer po'stining massa jihatdan 510 6% ini tashkil qiladi. muhim minerallari jumlasiga kumush, qo'rg'oshin, simob va mis selenidlari agse — naumanit, pbse — klaustalit, hgse — timanit, cu2se — berselianit, hg(se, s) — onofrit …

2 / 13

birikmalari. selenning seo, seo2 va seo3 tarkibli oksidlari mavjud. selen (ii) oksid seo faqat yuqori tralarda bug' holatida barqaror. selen(iv)oksid seo2 — oq rangli yaltiroq tetragonal panjarali kristall modda. zichligi 3,954 g/sm³, sublimatsiyalanadi, uni faqat kavsharlangan idishlardagina suyuklantirish mumkin (suyuqlanish temperaturasi 340—390°). selen (vi) oksid seo3 ning suyuqlanish temperaturasi 118,5°. atmosfera bosimida 185°da parchalanadi. selenat kislota h2se04 ni degidratlash yo'li bilan olinadi. suvda erib, n28eo4hosil qiladi. kimyoviy jihatdan juda faol, kuchli oksidlovchi: oltingugurtni so gacha; qizil fosforni r2o5 gacha oksidlaydi. selen galogenlar bilan reaksiyaga kirishib sef6, sef4 secl4 sebr4 se2cl2 va boshqa birikmalar hosil qiladi. selenning eng ajoyib xususiyati shundaki, yorug'lik nuri taʼsirida uning elektr o'tkazuvchanligi keskin o'zgaradi. selen metallmaslar jumlasiga kiradi; kimyoviy xossalariga ko'ra, oltingugurtga o'xshash, lekin faolligi oltingugurtnikidan past. selen o'z birikmalarida, asosan, —2, +2, +4 va +6 valentli. selen sulfat kislota va sellyulozaqog'oz zavodlarining "balchiklaridan" va misni elektroliz yo'li bilan tozalashda elektrolizyor tubiga cho'kadigan "balchikdan" olinadi.selen ning …

3 / 13

atida ishlatiladi. tellur. tellur (tellurium), te — mendeleyev davriy sistemasining vi guruhiga mansub kimyoviy element. tartib rakami 52; atom massasi 127,60. tellur 8 ta barkaror (massa sonlari 120, 122, 123, 124, 125, 126, 128, 130 bo'lgan) izotopdan iborat. bulardan |28te (31,79%) va 130te (34,48%) keng tarkalgan. uning bir necha sunʼiy radioaktiv izotopi olingan. ulardan |27te va |29te nishonli atomlar holida ishlatiladi. tellur ni dastlab 1782-yilda vengriyalik kon muhandisi tellur myuller fon reyxshteyn oltinli rudani tekshirish natijasida kashf etgan. nemis olimi tellur klaprot 1798-yilda myuller kashfiyotining to'g'riligini tasdiqladi va yangi elementga yerni sharaflab "tellur" (lot. tellus — yer) nomini berdi. tellur tarqoq element. yer po'stining massa jihatidan ~110~7% ini tashkil etadi. tellur tabiatda og'ir metallarning sulfidli rudalari tarkibida va mustaqil minerallari — kalaverit aite2, krennerit (ai, ag)te2, geye sit ag2te, tetradimit bi2te2s, tellur vismutit bi2te3 va boshqa holida uchraydi. tellur oqishkulrang, metallday yaltiroq, mo'rt kristall modda; zichligi 6,25 g/sm³, suyuqlanish temperaturasi …

4 / 13

rganik birikmalari ham maʼlum. tellur va uning birikmalari (ayniqsa, n2te) nihoyatda zaharli. tellur metall sulfidlarni qayta ishlashda va elektroliz yo'li bilan oltin, kumush, mis olishda "anod balchiq" tarkibida yonaki mahsulot sifatida xreil bo'ladi. tarkibida tellur va selen bo'lgan rudalarni qayta ishlash yo'li bilan tellur va selenning eruvchan birikmalari xreil qilinadi. eritma orqali sulfit angidrid so2 o'tkazilsa, selen va tellur cho'kmaga tushadi. hosil qilingan erkin tellurdan qayta suyuqlantirish vakuumda haydash yoki zonalar bo'ylab suyukdantirish yo'li bilan sof tellur olinadi. tellur selenga nisbatan kam ishlatiladi. sanoatda olinadigan tellurning asosiy qismi telluridlar sintez qilish va yarim o'tkazgichlar uchun sarflanadi. tellurli materiallardan mikroelektronika uchun kerakli yarim o'tkazgich pardalar tayyorlanadi. vismut va surma telluridlar termoelektr generatorlar uchun zaruriy materiallardir. kadmiy tellurid (cdte) quyosh batareyalari, lazerlari, radioaktiv nurlanish hisoblagichlari tayyorlashda qo'llanadi. tellurning o'zi rezina va shisha sanoatida ishlatiladi. metallurgiyada mexanik xossalarni yaxshilovchi legirlovchi qo'shimcha sifatida (asosan, qo'rg'oshinga) qo'llanadi. natriy va kaliy telluritlardan mikrobiologiyada va difteriya diagnostikasida …

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sulfid tellurit kislatalar"

namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo'nalishi 1- bosqich talabasi rasulov azizbekning noorganika fanidan tayorlagan mustaqil ishi. namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo'nalishi 1- bosqich talabasi rasulov azizbekning noorganika fanidan tayorlagan mustaqil ishi. mavzu:selenit va tellurit kislatalar.sulfid tellurit kislatalar qatirida oksidlovchilik-qaytaruvchilik xossalarining ôzgarishi. reja. 1.selen va tellur. 2.kislatalari, birikmalari. 3.oksidlovchi-qaytaruvchi xossalari. 4.xulosa. selen selen [yun. selene — oy (avvalroq kashf etilgan tellurning analogi sifatida nomlangan), lot. selenium], se — mendeleyev davriy sistemasining vi guruhiga mansub kimyoviy element. tartib rakami 34, atom massasi 78,96. tabiatda 6 ta barqaror izotopi mavjud: 7...

This file contains 13 pages in PPTX format (714.3 KB). To download "sulfid tellurit kislatalar", click the Telegram button on the left.

Tags: sulfid tellurit kislatalar PPTX 13 pages Free download Telegram