mushuksimonlarning hayot kechirishi va tarqalishi

DOCX 35 pages 5.0 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.0 MB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

o ‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti biologiya – 5110400 abdullayeva noila baxrom qizining “mushuksimonlarning hayot kechirishi va tarqalishi “ mavzusidagi kurs ishi chirchiq-2022 mundarija: kirish………………………………………………………………………3 i bob.mushuksimonlar haqida umumiy ma’lumot………………………5 1.1.oila haqida umumiy tushuncha………………………………………5 1.2.mushuksimonlar vakillarining hayot tarzi va tarqalishi..…………..7 1.3.mushuksimonlarning “qizil kitob”ga kiritilgan vakillari……………15 ii bob. mushuksimonlar keng tarqalgan vakillari………………...………17 2.1. yo’lbarslar (panthera tigris)………………………………..………..17 2.2. gepardlar (felis catus).....................................................................21 xulosa……………………………………………………………………25 ilova………………………………………………………………………26 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………...33 kirish sut emizuvchilar (mammalia), umurtqali hayvonlar sinfi. trias oxirida yirtqich sudralib8 yuruvchilar — sinodontlardan kelib chiqqan. sinodontlar bir guruhidan koʻp boʻrtiqlilar (qirilib ketgan), ikkinchisidan kloakalilar paydo boʻlgan. koʻp boʻrtiqlilardan yura davrida pantoteriyalar, ulardan esa hozirgi xaltalilar va yoʻldoshlilar vujudga kelganligi taxmin qilinadi. sut emizuvchilarning tashqi koʻrinishi va oʻlchami har xil. pakana oq tishlining (hasharotxoʻrlardan) uzunligi 4 sm, vazni 1,2 g kelsa, quruklikda yashovchi eng yirik hayvon — afrika filining balandligi 4,5 m, vazni 7,5 t …

2 / 35

ichagi murakkab tuzilgan, baʼzi sut emizuvchilar ning oshqozoni koʻp boʻlmali. oʻpkasi alveolalardan iborat. tana boʻshligʻining diafragma yordamida koʻkrak va qorin boʻshligʻiga boʻlinishi nafas olishini jadallashtiradi. yuragi 4 kamerali; faqat chap aorta yoyi saqlanib qolgan. sut emizuvchilar issiq qonli — gomoyoterm hayvonlar; arteriya va vena qoni toʻliq ajralgan. eritrotsitlari yetilgan davrida yadrosiz. ayirish sistemasi chanoq buyragidan iborat. bosh miyasi yirik, uning oldingi qismi (yarimsharlari) poʻstloq xrsil qiladi. sut emizuvchilarning murakkab nerv faoliyati va xulqatvori yarimsharlar poʻstlogʻining kuchli rivojlanganligi bilan boglik. hid bilish, kurih, eshitish organlari yaxshi rivojlangan. hiqildogʻi murakkab tuzilgan; unda ovoz paylari joylashgan. tashqi quloq rivojlangan. sut emizuvchilar ateriyalar va teriyalar (tirik tugʻuvchilar) kenja sinflariga ajratiladi. ateriyalar proteriyalar (qirilib ketgan trikonodont va kloakalilar turkumlari) va alloteriyalarga (qirilib ketgan koʻp boʻrtiqlilar turkumi); teriyalar esa 3 boʻrtiqlilar (qirilib ketgan), xaltalilar va yoʻddoshlilarga boʻlinadi. xaltalilarga 1 turkum, yoʻldoshlilarga hozirgi 17—23 va qadimda qirilib ketgan 12 turkum kiradi. hozirgi sut emizuvchilar 4000 ga yaqin …

3 / 35

oshlandi. bir qancha sut emizuvchilar qishloq xoʻjaligi ekinlari, oʻrmonchilik (ayrim kemiruvchilar) va chorvachilikka (asosan, yirtqichlar) ziyon keltiradi. ayrim sut emizuvchilar (asosan, kemiruvchilar) oʻlat, tulyaremiya, quturish va boshqa ogʻir yuqumli kasalliklarning tarqalishida ishtirok etadi. sutemizuvchilar turli xil yashash muhitida yashash va xatti-harakatlarning turli shakllari uchun hayratlanarli xilma-xillikni namoyish etadilar. umurtqali hayvonlarning hech bir sinfi oʻz evolyutsiyasi jarayonida sutemizuvchilar kabi xilma-xil shakllarni bermagan va koʻpincha bir turkumga mansub turlar har xil adaptiv tiplarga – asosiy ekologik guruhlarga kiradi; boshqa tomondan, o'xshash sharoitda yashovchi va turmush tarzida yaqin bo'lgan turli tartib vakillari juda o'xshash ko'rinishga ega bo'lishi mumkin.sut emizuvchilarning ko'pchiligi naslni sut bilan boqishdan tashqari, ularni boshqa umurtqali hayvonlardan ajratib turadigan bir qator xususiyatlar bilan ajralib turadi. tirik tug'ilish (ibtidoiy hayvonlarning kichik sinf vakillaridan tashqari); haqiqiy gomeotermiya (issiq qonlilik; istisno - yalang'och mol kalamush); soch (jun) mavjudligi, teri bezlarining kuchli rivojlanishi ( ter va yog '), shuningdek shoxli shakllanishlar; bosh suyagida bitta zigomatik …

4 / 35

'lishining o'ziga xos xususiyati, qachon torusda u lateral o'simtalar - "shoxlar" bilan kesmada "kapalak" figurasini hosil qiladi. oldingi miyadan medulla oblongata va dorsalgacha bo'lgan piramidal yo'lning mavjudligi simpatik va parasempatik asab tizimlarining innervatsiya sohalarining to'liq bir-biriga mos kelgunga qadar o'zaro bir-biriga mos kelishi; o'rta quloqning uchta eshitish suyaklarining mavjudligi, tashqi quloq kanali va aurikula; o'pkaning alveolyar tuzilishi; to'rt kamerali yurak va bitta (chap) aorta yoyi mavjudligi bilan ta'minlangan qon aylanish doiralarining to'liq ajralishi; buyraklardagi portal qon aylanishining yo'qligi, boshqalarga xosdir. to'rt oyoqlilar; yadrosiz eritrotsitlar; ko'pchilik sutemizuvchilar, ko'r ichak devorlarida limfa to'qimalarining sezilarli miqdori; moyaklar oval shakli; prion kasalliklariga moyillik (sut emizuvchilardan tashqari, ular faqat ba'zi zamburug'larda ma'lum). 1.1.oila haqida umumiy tushuncha mushuksimonlar (felidae) – yirtqich sutemizuvchilar turkumi oilasi. kattaligi har xil. boshi yumaloq, dumi odatda uzun. oyoqlari nisbatan uzun, barmoqlarida yuradi. oldingi oyoqlari 5 barmoqli (1-barmog’i boshqalaridan balandroqda joylashgan), orqa oyoqlari 4 barmoqli. tirnoqlari yurganida ichiga tortiladi ( gepardlarda tortilmaydi) …

5 / 35

n, silovsin, ilvirs, mushuklar kiradi. yo’lbars janubiy osiyo va uzoq sharqda tarqalgan; to’ng’iz, bug’u kabi yirik hayvonlarni ovlaydi. o’zbekistonning daryo o’zanlarida to’qay mushugi, baland tog’li hududlarida ilvirs va silovsin uchraydi. ularning soni juda kamayib ketganligi tufayli “o’zbekiston respublikasining qizil kitob” iga kiritilgan. antarktida, avstraliya, yangi zelandiya, madagaskar, yaponiya va ko'pgina okean orollari bundan mustasno, mahalliy mushuklar populyatsiyalari butun dunyoda uchraydi va bitta tur - uy mushugi hozirgi paytda odamlar mavjud bo'lgan deyarli hamma joyda bor aksariyat turlar mohir alpinistlar, ko’plari esa mohir suzuvchilardir. mushuklar, ehtimol, barcha yirtqichlarning eng ixtisoslashgan ovchilaridir. ular ko'pincha o'zlarining kattaligidagi, ba'zan esa bir necha marta kattaroq o'ljani o'ldiradilar. ular tez va asosan tunda ov qilishadi. mushuksimonlar daraxtsiz tundra va qutb muzidan tashqari barcha quruqlikdagi yashash joylarida uchraydi. mujoyksimonlar barcha qit'alarda tarqalgan. yovvoyi mushuklarni avstraliya, yangi zelandiya, yaponiya, madagaskar kabi joylarda uchratishimiz mumkin. felid turlari har qanday quruqlikdagi yirtqichlarning eng xilma-xil mo'ynasini namoyish etadi. mushuklar tortiladigan tirnoqlari, …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mushuksimonlarning hayot kechirishi va tarqalishi"

o ‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti biologiya – 5110400 abdullayeva noila baxrom qizining “mushuksimonlarning hayot kechirishi va tarqalishi “ mavzusidagi kurs ishi chirchiq-2022 mundarija: kirish………………………………………………………………………3 i bob.mushuksimonlar haqida umumiy ma’lumot………………………5 1.1.oila haqida umumiy tushuncha………………………………………5 1.2.mushuksimonlar vakillarining hayot tarzi va tarqalishi..…………..7 1.3.mushuksimonlarning “qizil kitob”ga kiritilgan vakillari……………15 ii bob. mushuksimonlar keng tarqalgan vakillari………………...………17 2.1. yo’lbarslar (panthera tigris)………………………………..………..17 2.2. gepardlar (felis catus).....................................................................21 xulosa………………...

This file contains 35 pages in DOCX format (5.0 MB). To download "mushuksimonlarning hayot kechirishi va tarqalishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mushuksimonlarning hayot kechir… DOCX 35 pages Free download Telegram