kompyuter tarmoqlarining texnik ta’minoti

DOC 16 pages 1.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type DOC

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

4-mavzu: kompyuter tarmoqlarining texnik ta’minoti reja: informatsion texnologiyalarda portlar kommunikatsion kanal va aloqa prosessori, axborot uzatish muhiti kompyuter tarmoq qurilmalari kalit so’zlar: portlar, axborot uzatish muhiti, kabel, elektromagnit spektr, hub, router, modem informatsion texnologiyalarda portlar kompyuter tarmoqlarining texnik vositalari bu tarmoq qurilmalari bo’lib, abonentlar o’rtasidagi real aloqani ta`minlab beradilar. dastlab portlar haqida to’xtalamiz: informasion texnologiyalarda portlar – bu jo’natilayotgan va qabul qilinayotgan axborotlar o`rtasidagi mantiqiy yoki fizik bog`lanishni tashkil etib, odatda quyidagi sinflardan iborat: 1. qurilma (apparat) portlari – bu asosan kompyuterning fizik qurilmasi bo`lib u vilka yoki kabellar yordamida kompyuterga bog`lanadi. (4.1-rasm.) bular: parallel port, davomli port, usb, pata/sata, ieee 1384 (firewire), ps/2 2. kiritish-chiqarish porti – mikroprosessor bilan qurilmalar o’rtasida ma`lumotlar almashish imkonini beradi. u dasturga o’zaro ma`lumotlar almashishni tashkil etadi. 3. tarmoq porti – tcp va udp protokollari parametrlari bo`lib, u ip formatidagi ma`lumotlar paketining qo`llanilishini aniqlaydi. (4.2-rasm.) kompyuterning tashqi qurilmalari bilan axborot almashishi jarayonini uning tashqi …

2 / 16

oda xatto vakuumda ham elektromagnit to’lqinlarni hosil qilib tarqatishi mumkin. buni 1865 yilda britaniya fizigi jeyms klerk maksvell (james clerk maxwell) tomonidan kashf etgan. 1887 yilda nemis fizigi genrix gerts (heinrich hertz) shu bo’yicha birinchi tajribasini o’tkazib uni isbot qilgan. bu to’lqinlarning asosiy ko’rsatkichlari chastota va to’lqin uzunligidan iborat. to’lqin uzunligi deb ikki maksimumlar (yoki minimum) ketma-ketliklari oralig’idagi xolatiga aytiladi. bu kattalik grekcha λ (lyambda) bilan belgilanadi. vakuumda barcha elektromagnit to’lqinlar bir xil tezlikda va bir xil chastotada tarqatiladi. bu tezlik yorug’lik tezligi deb aytiladi va c harfi bilan belgilanadi. bu kattalik tahminan 3 × 108 m/s ga teng. vakuumda bu f, λ va c kattaliklar quyidagi o’zaro fundamental aloqada bo’ladi: λf = c (1) chastota f sekundda to’lqin tebranishining to’la takrorlanishi soni bo’lib, gerts (gts) larda o’lchanadi: 1 kilogerts (kgts)=1000 gts, 1 megagerts (mgts)=1000000 gts, 1 gigagerts (ggts)=1 000 000 000 gts. chastotalar farqi ko’lami qanchalik keng bo’lsa, ma’lumot …

3 / 16

ggts – 1013 ggts kosmik nurlar >1014 ggts ma’lum chastota ko’lami fcc (federal communication comission – federal kommunikatsiya komissiyasi) orqali maxsus maqsadlar uchun ajratilgan. bu turli qurilma standartlarini boshqarish uchun fizik muhit turlariga quyidagilar kiradi: simli aloqa muhiti kabellari: buralma juft kabel; koaksial kabel; optik tolali kabel; simsiz aloqa: mikroto’lqin va yo’ldosh tizimlari. koaksial kabellar (coaxial cable) - markazida izolyatsiya qilingan qalin mis sim va bu sim atrofidagi ko’p tolali simdan iborat kabel. televizor va antennani ulashda ishlatiladigan kabel koaksial kabelga misol bo’la oladi. asosan bino ichidagi tarmoqni hosil qilishda foydalaniladi. (3.3-rasm.) koaksial kabellaming asosan ikki turi mavjud: • ingichka (thin) kabel. diametri 0,5 sm atrofida, ancha egiluvchan; • yo'g'on (thick) kabel, diametri 1 sm atrofida, ancha qattiq, bu turdagi kabelni zamonaviy ingichka kabellar bozordan siqib chiqarmoqda. ingichka kabellar kam masofalarga axborot uzatishda yolg’on kabellarga nisbatan ko‘p ishlatiladi, chunki ularda signal so‘nishi ko‘proq. lekin ingichka kabel bilan ishlash ancha qulay, …

4 / 16

h ham murakkab ishdir. shuning uchun bu turdagi kabellarni o‘ralgan juftli kabellarga qaraganda kam ishlatiladi. koaksial kabellar asosan «shina» topologiyali tarmoqlarda ishlatiladi. bu holda kabel uchlariga signalni ichki aksiga qaytishni oldini olish uchun, albatta, terminatorlar o‘rnatilishi va bu terminatorlardan faqatgina bittasi yerga ulanishi kerak. 4.3-rasm. koaksial kabel 3.2- jadvalda oddiy va keng to’lqinli koaksial kabelga asoslangan aloqa kanalining ko’rsatkichlari keltirilgan. 4.2-jadval standart kabel keng ko’lamli kanalning maksimal uzunligi 2 km 10 – 15 km ma’lumotlarni uzatish tezligi 1 – 50 mbit/s 100 – 140 mbit/s uzatish holati yarim dupleks dupleks elektromagnit va radio chastotali yo’nalishlarning ta’sirining so’nishi 50 db 85 db ulanishlar soni < 50 qurilma 1500 ta kanal bir yoki ko’p qurilmali ulanishli kanalga ega bo’lish csma/cd fdm/fsk juftli o’ram kabellari (tvisted pair) telefon simini eslatadi. u bitta kabel ichidagi izolyatsiyalangan va bir-biriga buralgan to’rtta juftlik mis simlardan iborat. ba’zan tashqi ta’sirdan himoya qilish uchun ular ekran bilan qoplanadi, …

5 / 16

nlashtirilgan o‘ralgan juftlik, ekranlashtirilmagan juftlikka nisbatan narxi ancha qimmat bo‘ladi, ulardan foydalanilganda maxsus ekranlashtirilgan ulovchi moslamalardan (razyom) foydalanish zarur. shuning uchun ekranlashtirilmagan o‘ralgan juftlikka nisbatan ekranlashtirilgan o‘ralgan juftlik kam uchraydi. ekranlashtirilmagan o‘ralgan juftlikning asosiy afzalligi kabel uchlariga razyomlami ulashning osonligi va shuningdek, har qanday shikastlanishlami ta’mirlashning boshqa turdagi kabelga qaraganda qulayligidir. qolgan hamma texnik ko'rsatgichlari boshqa turdagi kabellarga nisbatan yomon. masalan, signalni uzatishda berilgan so‘nish tezligi (kabeldan signal o‘tgan sari uning amplitudasini kamayishi) bu kabellarda koaksial kabel ko‘rsatgichiga nisbatan katta. agarda, kam himoyalanganligini ham hisobga olsak, nima uchun o‘ralgan juftlik kabellarining uzunligi kam bo‘lishi (100 metr atrofida) tushunarlidir. hozirgi vaqtda o‘ralgan juftliklardan 100 mbit/s tezlikda axborot uzatish uchun ishlatilmoqda va uzatish tezligini 1000 mbit/s.ga yetkazish ustida ish olib borilmoqda. ekranlashtirilmagan o‘ralgan juftli kabellaming (upt) eia/tia 568 standartiga ko‘ra yetti toifasi mavjud: 1-toifadagi kabel — bu oddiy telefon kabeli (o‘ralmagan juft sim) bo‘lib, u orqali faqat tovushni uzatish mumkin, axborotni emas. …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlarining texnik ta’minoti"

4-mavzu: kompyuter tarmoqlarining texnik ta’minoti reja: informatsion texnologiyalarda portlar kommunikatsion kanal va aloqa prosessori, axborot uzatish muhiti kompyuter tarmoq qurilmalari kalit so’zlar: portlar, axborot uzatish muhiti, kabel, elektromagnit spektr, hub, router, modem informatsion texnologiyalarda portlar kompyuter tarmoqlarining texnik vositalari bu tarmoq qurilmalari bo’lib, abonentlar o’rtasidagi real aloqani ta`minlab beradilar. dastlab portlar haqida to’xtalamiz: informasion texnologiyalarda portlar – bu jo’natilayotgan va qabul qilinayotgan axborotlar o`rtasidagi mantiqiy yoki fizik bog`lanishni tashkil etib, odatda quyidagi sinflardan iborat: 1. qurilma (apparat) portlari – bu asosan kompyuterning fizik qurilmasi bo`lib u vilka yoki kabellar yordamida kompyuterga bog...

This file contains 16 pages in DOC format (1.0 MB). To download "kompyuter tarmoqlarining texnik ta’minoti", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlarining texnik… DOC 16 pages Free download Telegram