demokratik jamiyatga o‘tish davri va tarakkiyot bosqichlari

DOC 14 стр. 124,5 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 124,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

16-mavzu: o'zbekistonda demokratik jamiyat qurishda o'tish davri va taraqqiyot bosqichlari reja: 15.1. bozor iqtisodiyotiga o'tish tushunchasi. 15.2. o'tish davrining «model»lari va ularning o'ziga xos xususiyatlari. 15.3. demokratik jamiyatga o'tishga doir nazariy va kontseptual asoslarining ishlab chiqilishi 15.4. mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish kontseptsiyasining ishlab chiqilishi va uning ahamiyati. tayanch so'zlar va iboralar: bozor iqtisodiyoti, o'tish davri, o'tish davrining «model»lari, kontseptual asoslar, kontseptsiya, fuqarolik mas'uliyati, 15.1. bozor iqtisodiyotiga o'tish tushunchasi. demokratik jamiyat qurish xorijlik va o'zbekistonlik olimlarning e'tiborini tobora o'ziga ko'p jalb etayotgan siyosiy jarayondir. bu so'nggi o'n yillikda jahonning ko'pgina mamlakatlarida avtoritar tuzumlarning ag'darilgani va ularda demokratik institutlarni o'rnatish jarayonlari sodir bo'layotgani bilan izohlanadi. amerikalik taniqli olim s. xantington bu jarayonga mamlakatlarning katta guruhini qamrab olgan demokratlashtirishning uchinchi to'lqini deb ta'rif beradi. u bu jarayonni jahon demokratik inqilobi deb ta'riflaydi. xx asrning 90-yillari boshiga kelib demokratiyaga «har qanday avtoritar tuzumning yagona qonuniy va yashovchan muqobili» deb …

2 / 14

ya'ni salazar diktaturasi ag'darilgan paytda demokratlashtirishning uchinchi (hozirgi zamon) bosqichi boshlandi. u janubiy evropaning ispaniya va gretsiya mamlakatlarida yuz berdi, so'ng lotin amerikasiga tarqaldi. 80-yillarning o'rtalariga kelib demokratlashtirish osiyo, markaziy va sharqiy evropaning bir qator mamlakatlariga, so'ng esa sssrga tarqaldi. demokratlashtirishning ―uchinchi to'lqinini boshidan kechirayotgan mamlakatlarning siyosiy rivojlanish tajribasi mazkur jarayonning murakkab va ziddiyatli tomonlarini ko'rsatib berdi. demokratlashtirishning to'lqinsimon namoyon bo'lishini ko'plab olimlar e'tirof etadilar va yuqoridagi davriylashtirish usulini ma'qullaydilar. siyosatshunoslar orasida «demokratlashtirish» iborasini ta'riflashda yakdillik yo'q. demokratlashtirishga umumiy ma'noda nodemokratik boshqaruv shakllaridan demokratik boshqaruv shakllariga o'tish deb qaraladi. ba'zi olimlar boshqa tushuncha – «demokratik tranzit»ni qo'llashni taklif qiladilar. bu tushuncha demokratiyaga majburiy tarzda o'tishni ifodalaydi. shuning uchun ham ayrim olimlar demokratlashtirishni demokratik institutlar va amaliyotning vujudga kelishi hamda buning negizida hozirgi zamon demokratiyasiga o'tish jarayoni deb ta'riflaydilar. o'zbekiston respublikasi mustaqil davlat sifatida xx asrning 90-yillari boshida qaror topib, demokratik taraqqiyot yo'liga kirdi. bu bilan bog'liq barcha ijtimoiy-siyosiy jarayonlar, amalga …

3 / 14

ati o'zining kuch-g'ayratlarini asosiy, umummilliy vazifalarga, chunonchi, mudofaa, davlat va fuqarolar xavfsizligi, tashqi siyosat, valyuta – moliya hamda soliq tizimlarini shakllantirish, qonunlar qabul qilish vazifalariga qaratiladi». o'tish davri barcha davlatlar taraqqiyoti jarayonida sodir bo'ladigan oraliq hisoblanadi. u har qanday davlt uchun umumiy qonuniyatdir. chunki, davlatlar vujudga kelishi bilanoq yuksak taraqqiyot darajasiga birdan ko'tarila olmaydi, balki u avvalo shakllanadi va ma'lum taraqqiyot bosqichlarini o'z boshidan o'tkazdilar. har bir davlatning vujudga kelish, rivojlanish va yuksak darajasiga ko'tarilish jarayonlari olimlar tomonidan o'rganilgan va bugungi kunda o'rganish davom etmoqda. ammo, o'tish davri o'zi nima, uchun o'tish davri deb aytiladi?-degan savollarga javob ilmiy adabiyotlarimizda juda kam o'rganilgan. ammo, uni mukammal tarzda o'rganmasdan turib mamlakatlar rivojlanish xususiyatlarini aniq tasavvur qilib bo'lmaydi. zero, bugun yuksak rivojlangan yoki kam taraqqiy qilgan yoxud endigina rivojlanish tomon qadam tashlayotgan mamlakatlarning bir iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy tuzumdan ikkinchisiga o'tish jarayoni aynan ikkinchisida takrorlanmaydi. to'g'ri, o'tish davri uchun barcha mamlakatlar uchun umumiy bo'lgan qonuniyatlar …

4 / 14

akatlarning ma'lum bir ijtimoiy taraqqiyotdan ikkinchisiga o'tish uchun zarur bo'lgan oraliq bosqich, uni o'rganish, tadqiq qilish natijasida shakllangan ilmiy asoslangan qarashlar tizimi tushuniladi. albatta, berilayotgan bu ta'rif oxiri haqiqat sifatida qabul qilinmasligi mumkin. chunki, o'tish davriga bo'lgan qarashlar rivojlanib borgan sari, boshqa olimlar tomonidan to'lg'azilib boriladi. biz tomonimizdan berilayotgan ta'rif ana shu yo'nalishdagi urinishlarimizning natijasi sifatida shakllandi. o'tish davriga munosabat bildirgan germaniyalik olim leonid levitin shunday yozadi: “odatda, “o'tish davri” islohining so'zlarini aynan tushunib, uni o'tmish va kelajak oralig'idagi bugun, deb o'ylaydildar. “o'tish davri”ning paydo bo'lishida, bunday qarashlarga ko'ra, o'tmish-sabab, kelajak esa maqsad tarzida voqe' bo'ladi”. bu keltirilgan fikrdan ko'rinib turibdiki, “o'tish davri” “oraliq” ma'nosini anglatmoqda. albatta bunday qarash ham o'tish davri nazariyasining ishlab chiqilishida muhim asos bo'lishi mumkin. mazkur muallifning yana bir muhim xulosasi mavjudki, u e'tiborga loyiq. jumladan, u shunday yozadi: “tabiiyki, o'tish davrlar turli xildagi tartibsiz jarayonlar, mavxumotli inkor bilan to'la”. kimdir bunday davrlarni “daryo bo'ylab uzala …

5 / 14

shi) ning yuzaga kelishi va ommani uyushqoqlik bilan maqsadga yo'naltirilgan vazifalarni izchillik bilan hal qilishga qodir bo'lgan ehtiyojning har doim ham yuzaga kelmasligi bilan bog'liq bo'ladi. xuddi ana shu jarayon mamlakatlar yuzaga kelgan dastlabki paytidan ularning keyingi bosqichiga o'tishi uchun zarur bo'lgan umumiy qonuniyat hisoblanadi. chunki, o'tish davri davlatchilik paydo bo'lib uning taraqqiyotning quldorlik, feodalizm va kapitalizm kabi ijtimoiy-iqtisodiy tarqqiyotga o'tishi uchun ham zarur bo'ladi. to'g'ri, yuqorida keltirilgan taraqqiyotning bosqichlari keyingisi oldingisi ichidan o'sib chiqqan. ammo, ana shu «o'sib chiqish» juda murakkab kechgan, u turli davlatlarda turli ko'rinishlarda bo'lgan va o'sib kelayotgan ehtiyojni qondirishga qaratilgan. shuning bilan birga o'tish davrining muhlati (davomiyligi) ham turli mamlakatlarda o'ziga mos ravishda sodir bo'lgan. shu ma'noda ham o'tish davrining muhlatini oldindan belgilab bo'lmaydi. o'tish davri mamlakatlar taraqqiyotining bir ijtimoiy-iqtisodiy bosqichdan ikkinchiga o'tishi qonuniyat bo'lishi bilan birga ana shu bosqichlarga o'tish jarayoni ham turlicha namoyon bo'ladi. ulardagi asosiy umumiylik eskining taraqqiyot ehtiyojlariga javob beraolmaganligi oqibatida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "demokratik jamiyatga o‘tish davri va tarakkiyot bosqichlari"

16-mavzu: o'zbekistonda demokratik jamiyat qurishda o'tish davri va taraqqiyot bosqichlari reja: 15.1. bozor iqtisodiyotiga o'tish tushunchasi. 15.2. o'tish davrining «model»lari va ularning o'ziga xos xususiyatlari. 15.3. demokratik jamiyatga o'tishga doir nazariy va kontseptual asoslarining ishlab chiqilishi 15.4. mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish kontseptsiyasining ishlab chiqilishi va uning ahamiyati. tayanch so'zlar va iboralar: bozor iqtisodiyoti, o'tish davri, o'tish davrining «model»lari, kontseptual asoslar, kontseptsiya, fuqarolik mas'uliyati, 15.1. bozor iqtisodiyotiga o'tish tushunchasi. demokratik jamiyat qurish xorijlik va o'zbekistonlik olimlarning e'tiborini tobora o'ziga ko'p jalb etayotgan siyosiy jarayon...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOC (124,5 КБ). Чтобы скачать "demokratik jamiyatga o‘tish davri va tarakkiyot bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: demokratik jamiyatga o‘tish dav… DOC 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram