morfologiyalıq stilistika

DOCX 5 pages 14.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.4 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

tema : morfologiyalıq stilistika jobası: 1.morfologiyalıq stilistika túsinigi hám onıń stilistika sistemasındaǵı ornı 2.morfologiyalıq stilistikanıń predmeti hám wazıypaları 3.morfologiyalıq stilistikanıń ádebiy tallawdaǵı ornı morfologiya sóz hám sóz formaların, sózlerdiń sóz shaqaplarına bóliniw principlerin sóz shaqaplarınıń morfologiyalıq kategoriyaların, grammatikalıq máni hám grammatikalıq forma haqqındaǵı til biliminiń úlken bir tarawı bolıp esaplanadı. ol grekshe morfo - forma, logos-ilim degen sózlerden kelip shıqqan, yaǵnıy sózdiń forması haqqındaǵı grammatikalıq táliymat degendi bildiredi. morfologiya tarawında úyreniletuǵın til birligi sóz grammatikanıń úyreniw obiektine alınǵanda sóz formalarınıń ózgeriw hám túrleniw nızamlıqları, usı nızamlılıqlar tiykarında morfologiyalıq hám sintaksislik kategoriyalardıń jasalıwı esapqa alınadı. til biliminde morfologiya hám sintaksis tarawlarınıń tıǵız baylanısı esapqa alınıp «grammatika» degen bir termin menen ataladı. biz sóz jasalıw tarawında sóz jasawshı hám forma jasawshı qosımtalardı úyrendik. al sóz ózgertiwshi qosımtalar morfologiya tarawında úyreniledi. morfologiyanıń úyreniw obiektine kiretuǵın sóz formaları túbir hám qosımsha morfemalardıń birliginen turadı. biraq qosımsha morfemalı sózlerde túbir sózdiń dáslepki leksikalıq mánisi ózgermeydi, …

2 / 5

ir sózdiń bildiretuǵın jeke leksikalıq mánisi emes, al sol kategoriyadaǵı sózler ushın ortaq bolǵan ulıwma abstrakt mánisi. demek, semantikalıq máni bul - kategoriyalıq máni. 2. morfologiyalıq princip. bunda sózdiń sózler menen sırtqı morfologiyalıq forması, onıń sóz jasaw forma jasaw modelleri sóz ózgeriw sisteması esapqa alınadı. 3. sintaksislik princip. bunda sóz shaqabınıń basqa sózler menen dizbeklesiw uqıplılıǵı, gáp aǵzası xızmetin atqarıwı esapqa alınadı. kelbetlik hám sanlıqlar predmettiń belgisin bildiretuǵın bolǵanlıqtan kóbinese atlıqtıń aldında, ráwishler feyildiń aldında keledi. morfologiyalıq analiz óziniń mazmunına qaray ekige bólinedi: 1. sóz quramı boyınsha tallaw. 2. sóz shaqapları boyınsha tallaw. bular izbe-iz ótkeriliwi kerek, olar bir-birine baylanıslı bolıp, birewindegi nuqsan ekinshisine tásir etiwi múmkin. sóz quramı boyınsha analiz orfografiya hám sóz jasaw qubılısları menen úzliksiz baylanıslı. sóz shaqapları boyınsha analiz bolsa gáptegi sózlerdiń sózlerdiń belgisiz (qosımtası menen) hám belgisiz (qosımtasız) qollanılıwı hádiyseleri menen baylanısadı. sózdi túbir hám suffikslerge ajıratıwdı bilmegen oqıwshı sóz jasalıw jolların, sóz ózgeriwin, solar …

3 / 5

toparları" temasınıń máselelerin qamtıp aladı. oqıwshı teksttegi sózlerdi toparlarǵa durıs ajırata alsa, gáp bóleklerin anıqlawda da qıylanbaydı. demek, bul analiz óz-ózinen sintaksislik analiz benen baylanısadı. sóz shaqaplarınıń maǵızın tolıq túsinbey turıp, sintaksislik tallaw waqtında gáptiń bas bólekleri menen grammatikalıq qatnasta bolmaytuǵın sózler ("bólekler") di anıqlaw múmkin emes. sóz shaqapları boyınsha ótkeriletuǵın tallawdıń birinshi basqıshın gáptegi sózlerdi bóleklerge ajıratıwdan-sózlerdi morfologiyalıq jaqtan klassifikaciyalawdan baslaw kerek. bunnan keyin hár bir otryadtıń ishki ózgeshelikleri kórsetiledi.solay etip, hár eki gáp morfologiyalıq analizdiń eki basqıshı boyınsha (sóz quramı hám sóz toparları boyınsha) tallaw islendi: tolıq morfologiyalıq analiz islendi. onıń geypara ózgesheliklerine metodikalıq túsinikler beremiz: 1. atlıq sózler gápte bárqulla san hám seplik formasında boladı. joqarıdaǵı ekinshi gápte qatnasqan atlıq sózler-dárya, báhár, almazar, belgisiz (qosımtasız) bolsa da, barlıǵı negizinde barıs sepligi formasında bolıp, gápte belgisiz (qosımtasız) qollanılǵan. biraq tallawda olardıń tiykarǵı forması esapqa alınadı (qosımtalar qawsırma ishinde kórsetildi hám tallanadı). tap usınday qosımtaǵa iye bolǵan, biraq belgili …

4 / 5

jasawshı) -m qosılǵan. nátiyjede, "kógeretuǵın máwsim" mánisindegi atlıq sóz jasalǵan. bul-sózdiń etimologiyalıq tárepi. tap sonday, suqlanıw, tawlanıw feyilleri de suq hám taw atlılarına feyil jasawshı -lan qosılıwı nátiyjesinde payda bolǵan. solay etip, sózdiń etimologiyalıq tárepi morfologiyalıq tallawda esapqa alınbaydı, biraq geyde arnawlı etimologiyalıq baqlaw retinde esapqa alınadı. 3. morfologiyalıq tallawda (sóz quramına ajıratıwda) suffikslerdiń dúzilisine qaray ápiwayı hám quramalı bolıwın da umıtpaw kerek. geyde eki ǵárezsiz ápiwayı suffiks birlesken halda bir putin grammatikalıq máni ańlatıp keledi, olardı bóleklerge ajıratıw múmkin emes. joqarıdaǵı mısalda -atıwshı (túsiwshi sózindegi) qosımtası quramalı qosımta bolıp tabıladı. endi morfologiyalıq analizdiń quramalı táreplerinen bolǵan sóz óz-ara funkcionallasıwı (bir sóziniń ekinshi xızmetinde keliwi) hám járdemshi sózlerdi túsindirip beredi juwmaqlap sonı aytıw múmkin, qaraqalpaq tili gáp qurılısında sóz shaqapları arqalı wazıypa almasıw ádewir keń tarqalǵan. morfologiyalıq tallawda tilimizdegi mine usı ózgeshelikke ayrıqsha itibar menen qaraw hám gáptegi sózlerdiń negizgi toparı hám qaysı topar wazıypasında qollanılǵanın tolıq túsindirip beriw talap …

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "morfologiyalıq stilistika"

tema : morfologiyalıq stilistika jobası: 1.morfologiyalıq stilistika túsinigi hám onıń stilistika sistemasındaǵı ornı 2.morfologiyalıq stilistikanıń predmeti hám wazıypaları 3.morfologiyalıq stilistikanıń ádebiy tallawdaǵı ornı morfologiya sóz hám sóz formaların, sózlerdiń sóz shaqaplarına bóliniw principlerin sóz shaqaplarınıń morfologiyalıq kategoriyaların, grammatikalıq máni hám grammatikalıq forma haqqındaǵı til biliminiń úlken bir tarawı bolıp esaplanadı. ol grekshe morfo - forma, logos-ilim degen sózlerden kelip shıqqan, yaǵnıy sózdiń forması haqqındaǵı grammatikalıq táliymat degendi bildiredi. morfologiya tarawında úyreniletuǵın til birligi sóz grammatikanıń úyreniw obiektine alınǵanda sóz formalarınıń ózgeriw hám túrleniw nızamlıqları, usı nızamlılıqlar tiykarında morfologiyalıq há...

This file contains 5 pages in DOCX format (14.4 KB). To download "morfologiyalıq stilistika", click the Telegram button on the left.

Tags: morfologiyalıq stilistika DOCX 5 pages Free download Telegram