shaxsning biologik va psixologik rivojlanishi.

DOCX 14 pages 1,0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
shaxsning rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi mavzu: ijtimoiy tarbiya. reja: 1.shaxsning biologik va psixologik rivojlanishi. 2.shaxs shakllanishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar: a) irsiyat (biologik omil); b) muhit (ijtimoiy omil); v) ta’lim va tarbiya; g) faoliyat va faollik. 3.bolalarning o`sish davrlari xususiyatlari. shaxs rivojlanishi haqida tushuncha. shaxstushunchasi insonga taalluqli bo’lib, konkret kishi, ya’ni, muayyan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo’lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o’zini yaxlit inson sifatida his etishi, o’z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqalardan farq qilmog’i kerak. “individ” nima?bola ma’lum yoshga qadar “individ” sanaladi.individlotincha “individium” so’zidan olingan bo’lib, «bo’linmas», «alohida shaxs», «yagona» ma’nolarini anglatadi. individuallik esa tarbiya jarayonini amalga oshirishda bolaning shaxsiy xususiyatlari va yashash sharoitlarini chuqur bilish hamda hisobga olishdan iborat. individual yondashuv o’quvchilarning aqliy qobiliyatlari, bilishga bo’lgan qiziqish hamda iste’dodini namoyon etishda muhim ahamiyatga ega. bola harakatlari ongli, ijtimoiy munosabatlar jarayonidagi ishtiroki natijasida shakllana boradi. shaxs– muayyan jamiyatning a’zosi bo’lib, u psixologik jihatdan taraqqiy etgan, o’z …
2 / 14
ydi. odamning ijtimoiy mavjudot sifatida shaxsga aylanishi uchun ijtimoiy muhit sharoitlari va tarbiya kerak bo’ladi. ana shular ta’sirida odam inson sifatida rivojlanib boradi va shaxsga aylanadi. rivojlanishning o’zi nima? rivojlanish oddiyda murakkabga, quyidan yuqoriga, eski sifatlardan yangi holatlarga o’tish, yangilanish, yangining paydo bo’lishi, eskining yo’qolib borishi, miqdor o’zgarishining sifat o’zgarishiga o’tishini ta’minlovchi murakkab harakat jarayoni sanaladi.rivojlanishining manbai qarama-qarashliklarni o’rtasidagi kurashdan iboratdir. bola shaxsining rivojlanishi inson ijtimoiymavjudotdir, degan falsafiy ta’limotga asoslanadi.ayni vaqtda inson tirik, biologik mavjudot hamdir.demak, uning rivojlanishida tabiat rivojlanishining qonuniyatlari ham muhim ahamiyatga ega. shuningdek, shaxs bir butun mavjudot sifatida baholanar ekan, uning rivojlanishiga biologikvaijtimoiy qonuniyatlar birgalikda ta’sir etadi, ularni bir-biridan ajratib bo’lmaydi. chunki shaxsning faoliyati, hayot tarziga yoshi, bilimi, turmush tajribasi bilan birga boshqa fojiali holatlar, kasalliklar ham ta’sir etadi. inson butun umri davomida o’zgarib boradi.u ham ijtimoiy, ham psixik jihatdan kamolga yetadi, bunda bolaga berilayotgan tarbiya maqsadga muvofiq bo’lsa, u jamiyat a’zosi sifatida kamol topib, murakkab ijtimoiy …
3 / 14
omillarning ta’siri o’rtasidagi munosabatni belgilashga oid munozara ko’pdan buyon davom etmoqda. insonning shaxs sifatida rivojlanishiga ijtimoiy voqealar, tabiiy omillar yoki tarbiya ta’sir etadimi?bu uch omilning o’zaro munosabati qanday? fanda biologik yo’nalish deb nomlangan nuqtai nazar yetakchi o’rinlardan birini egallab, uning vakillari aristotel, platonlar tabiiy-biologik omillarni yuqori qo’yadi.ular tug’ma imkoniyatlar, taqdir, tole har kimning hayotdagi o’rnini belgilab bergan, deydilar. xvi asr falsafasida vujudga kelgan preformizm oqimi namoyandalari esa shaxs rivojlanishidagi naslning roliga katta baho berib, ijtimoiy muhit va tarbiyaning rolini inkor etadi. xorij psixologiyasidagi yana bir oqim – bixeviorizm xx asr boshlarida yuzaga kelgan bo’lib, uning namoyandalari, ong va aqliy qobiliyat nasldan-naslga o’tib, insonga u tabiatan berilgan, deyiladi. mazkur ta’limot vakili amerikalik olim e.torndaykdir. progmatizm oqimiva uning vakillari d.d’yul, a.kombe ham shaxs rivojlanishini biologik nuqtai nazarda asoslaydilar. ular rivojlanishni fahat miqdoriy o’zgarishdan iborat, deb qaraydilar.naslning rolini absolyutlashtirib, uni inson taqdirida hal qiluvchi ahamiyatga ega deb biladilar. demak, bir guruh xorijiy olimlar …
4 / 14
digan tarbiya ham birdek ahamiyatga ega. bu omillarning ta’sirini aniqlashda ilg’or pedagogik olimlar, psixolog va faylasuflar ta’limotiga suyaniladi. falsafada shaxsni jamiyat bilan bog’liq bo’lgan ijtimoiy hayotdagi murakkab voqelik deb qaraladi.ular individning ma’naviy boyligi uning munosabatlariga bog’liq, deb hisoblaydilar. haqiqatdan ham, shaxs mehnat faoliyati zaminida rivojlanadi, kamolga yetadi.inson sharoitni, sharoit esa odamni yaratadi.bu esa o’z navbatida inson faolligini namoyon etadi.zero, shaxs ma’lum ijtimoiy tuzum mahsulidir.jamiyat shaxs kamolotining muayyan imkoniyatlarini ro’yobga chiqarishi yoki yo’q qilishi mumkin. faylasuflar shaxsni tabiatning bir bo’lagi deb baholaydilar.bu insondagi layoqat kurtaklari bo’lib, uning rivojlanishi uchun tarbiya kerak, degan g’oyani ifodalaydi. jamiyat taraqqiyoti shaxs rivojlanishi uchun keng imkoniyatlar yaratadi.demak, shaxs bilan jamiyat o’rtasida ham uzviy aloqa mavjud. shunday qilib, odam shaxsining jamiyatdagi rivojlanishi tabiat, muhit, inson o’rtasidagi murakkab aloqa ta’siri ostida ro’y beradi, inson ularga faol ta’sir etadi va shu yo’l bilan hayoti va o’z tabiatini o’zgartiradi. shaxsga ijtimoiy muhitning ta’siri ham muhim.bu tarbiya tizimi orqali amalga oshiriladi. …
5 / 14
chi o’ringa ega bo’lib, tarbiya tufayli nasl-nasabi, oila muhiti, ijtimoiy muhit ta’sirida har tomonlama rivojlanishga qodir, degan xulosani chiqarish mumkin. shaxs rivojlanishida faoliyatnig o’rni. shaxs rivojlanishida irsiyat, muhit, tarbiya bilan bir qatorda inson faoliyati ham muhim ahamiyat kasb etadi. bu degani inson qanchalik mehnat qilsa, uning rivojlanishi shunchalik yuqori bo’ladi. faoliyat o’zi nima?faoliyatinson tomonidan tabiiy va ijtimoiy hayotni maqsadga muvofiq o’zgartirishga yo’naltirilgan ijtimoiy-tarixiy turmushning o’ziga xos shaklidir. insonning qobiliyati va yoshi u tomonidan tashkil etilayotgan faoliyat mohiyatiga ko’ra belgilanadi. faoliyat jarayonida inson shaxsi, har tomonlama va bir butun, yaxlit holda rivojlanadi. lekin faoliyatni maqsadga muvofiq amalga oshirishi uchun uni to’g’ri tashkil etish lozim. lekin ko’p holatlarda shaxsning rivojlanishi uchun imkoniyatlar yaratilmaydi, tarbiyalanuvchilarning ijtimoiy mehnat, bilish faoliyatlari cheklangan bo’ladi. o’smir va o’spirinlar faoliyatining asosiy turlariga o’yin, o’qish va mehnat kiradi. ular yo’nalishiga ko’ra bilishga doir, ijtimoiy, sport, badiiy, texnik, hunarmandchilik hamda shaxsiy qiziqishga ko’ra tanlangan sohalardan iborat.faoliyatning asosiy turi – muloqotdir. …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "shaxsning biologik va psixologik rivojlanishi."

shaxsning rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi mavzu: ijtimoiy tarbiya. reja: 1.shaxsning biologik va psixologik rivojlanishi. 2.shaxs shakllanishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar: a) irsiyat (biologik omil); b) muhit (ijtimoiy omil); v) ta’lim va tarbiya; g) faoliyat va faollik. 3.bolalarning o`sish davrlari xususiyatlari. shaxs rivojlanishi haqida tushuncha. shaxstushunchasi insonga taalluqli bo’lib, konkret kishi, ya’ni, muayyan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo’lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o’zini yaxlit inson sifatida his etishi, o’z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqalardan farq qilmog’i kerak. “individ” nima?bola ma’lum yoshga qadar “individ” sanaladi.individlotincha “individium” so’zidan olingan bo’lib, «bo’linmas», «alohida shaxs»,...

This file contains 14 pages in DOCX format (1,0 MB). To download "shaxsning biologik va psixologik rivojlanishi.", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsning biologik va psixologi… DOCX 14 pages Free download Telegram