shaxsning biologik va ijtimoiy rivojlanishi

PPT 18 pages 2.1 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPT

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

слайд 1 shaxsning biologik va ijtimoiy rivojlanishi shaxs faoliyatining turlari shaxs rivojlanishi haqida tushuncha. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo’lib, konkret kishi, ya’ni, muayyan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo’lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o’zini yaxlit inson sifatida his etishi, o’z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqalardan farq qilmog’i kerak. “individ” nima? bola ma’lum yoshga qadar “individ” sanaladi. individ lotincha “individium” so’zidan olingan bo’lib, «bo’linmas», «alohida shaxs», «yagona» ma’nolarini anglatadi. individuallik esa tarbiya jarayonini amalga oshirishda bolaning shaxsiy xususiyatlari va yashash sharoitlarini chuqur bilish hamda hisobga olishdan iborat. individual yondashuv o’quvchilarning aqliy qobiliyatlari, bilishga bo’lgan qiziqish hamda iste’dodini namoyon etishda muhim ahamiyatga ega. bola harakatlari ongli, ijtimoiy munosabatlar jarayonidagi ishtiroki natijasida shakllana boradi. shaxs – muayyan jamiyatning a’zosi bo’lib, u psixologik jihatdan taraqqiy etgan, o’z xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turadi. kadrlar tayyorlash milliy modelida ham shaxs – kadrlar tayyorlash tizimining bosh sub’ekti va ob’ekti, ta’lim sohasidagi xizmatlarining iste’molchisi …

2 / 18

rakkabga, quyidan yuqoriga, eski sifatlardan yangi holatlarga o’tish, yangilanish, yangining paydo bo’lishi, eskining yo’qolib borishi, miqdor o’zgarishining sifat o’zgarishiga o’tishini ta’minlovchi murakkab harakat jarayoni sanaladi. rivojlanishining manbai qarama-qarashliklarni o’rtasidagi kurashdan iboratdir. bola shaxsining rivojlanishi inson ijtimoiy mavjudotdir, degan falsafiy ta’limotga asoslanadi. ayni vaqtda inson tirik, biologik mavjudot hamdir. demak, uning rivojlanishida tabiat rivojlanishining qonuniyatlari ham muhim ahamiyatga ega. shuningdek, shaxs bir butun mavjudot sifatida baholanar ekan, uning rivojlanishiga biologik va ijtimoiy qonuniyatlar birgalikda ta’sir etadi, ularni bir-biridan ajratib bo’lmaydi. chunki shaxsning faoliyati, hayot tarziga yoshi, bilimi, turmush tajribasi bilan birga boshqa fojiali holatlar, kasalliklar ham ta’sir etadi. inson butun umri davomida o’zgarib boradi. u ham ijtimoiy, ham psixik jihatdan kamolga yetadi, bunda bolaga berilayotgan tarbiya maqsadga muvofiq bo’lsa, u jamiyat a’zosi sifatida kamol topib, murakkab ijtimoiy munosabatlar tizimida o’ziga munosib o’rin egallaydi. chunki rivojlanish tarbiya ta’siri ostida boradi shaxsning fazilatlarini to’g’ri ko’rish va bexato baholash uchun uni turli munosabatlar jarayonida …

3 / 18

nday? fanda biologik yo’nalish deb nomlangan nuqtai nazar yetakchi o’rinlardan birini egallab, uning vakillari aristotel, platonlar tabiiy-biologik omillarni yuqori qo’yadi. ular tug’ma imkoniyatlar, taqdir, tole har kimning hayotdagi o’rnini belgilab bergan, deydilar. xvi asr falsafasida vujudga kelgan preformizm oqimi namoyandalari esa shaxs rivojlanishidagi naslning roliga katta baho berib, ijtimoiy muhit va tarbiyaning rolini inkor etadi. xorij psixologiyasidagi yana bir oqim – bixeviorizm xx asr boshlarida yuzaga kelgan bo’lib, uning namoyandalari, ong va aqliy qobiliyat nasldan-naslga o’tib, insonga u tabiatan berilgan, deyiladi. mazkur ta’limot vakili amerikalik olim e.torndaykdir. progmatizm oqimi va uning vakillari d.d’yul, a.kombe ham shaxs rivojlanishini biologik nuqtai nazarda asoslaydilar. ular rivojlanishni fahat miqdoriy o’zgarishdan iborat, deb qaraydilar. naslning rolini absolyutlashtirib, uni inson taqdirida hal qiluvchi ahamiyatga ega deb biladilar. demak, bir guruh xorijiy olimlar rivojlanishni biologik (nasliy) omilga bog’laydilar. biologik oqimga qarshi falsafiy oqim vakillari rivojlanishi ijtimoiy omil omil bilan belgilaydilar. bu oqim vakillari bola shaxsining jismoniy, psixik …

4 / 18

elik deb qaraladi. ular individning ma’naviy boyligi uning munosabatlariga bog’liq, deb hisoblaydilar. haqiqatdan ham, shaxs mehnat faoliyati zaminida rivojlanadi, kamolga yetadi. inson sharoitni, sharoit esa odamni yaratadi. bu esa o’z navbatida inson faolligini namoyon etadi. zero, shaxs ma’lum ijtimoiy tuzum mahsulidir. jamiyat shaxs kamolotining muayyan imkoniyatlarini ro’yobga chiqarishi yoki yo’q qilishi mumkin. faylasuflar shaxsni tabiatning bir bo’lagi deb baholaydilar. bu insondagi layoqat kurtaklari bo’lib, uning rivojlanishi uchun tarbiya kerak, degan g’oyani ifodalaydi. jamiyat taraqqiyoti shaxs rivojlanishi uchun keng imkoniyatlar yaratadi. demak, shaxs bilan jamiyat o’rtasida ham uzviy aloqa mavjud. shunday qilib, odam shaxsining jamiyatdagi rivojlanishi tabiat, muhit, inson o’rtasidagi murakkab aloqa ta’siri ostida ro’y beradi, inson ularga faol ta’sir etadi va shu yo’l bilan hayoti va o’z tabiatini o’zgartiradi. shaxsga ijtimoiy muhitning ta’siri ham muhim. bu tarbiya tizimi orqali amalga oshiriladi. birinchidan, tarbiya ta’sirida muhit bera olmagan bilim, ma’lumot egallanadi, mehnat va texnik faoliyat bilan bog’liq ko’nikma va malakalar hosil …

5 / 18

siyat, muhit, tarbiya bilan bir qatorda inson faoliyati ham muhim ahamiyat kasb etadi. bu degani inson qanchalik mehnat qilsa, uning rivojlanishi shunchalik yuqori bo’ladi. faoliyat o’zi nima? faoliyat inson tomonidan tabiiy va ijtimoiy hayotni maqsadga muvofiq o’zgartirishga yo’naltirilgan ijtimoiy-tarixiy turmushning o’ziga xos shaklidir. insonning qobiliyati va yoshi u tomonidan tashkil etilayotgan faoliyat mohiyatiga ko’ra belgilanadi. faoliyat jarayonida inson shaxsi, har tomonlama va bir butun, yaxlit holda rivojlanadi. lekin faoliyatni maqsadga muvofiq amalga oshirishi uchun uni to’g’ri tashkil etish lozim. lekin ko’p holatlarda shaxsning rivojlanishi uchun imkoniyatlar yaratilmaydi, tarbiyalanuvchilarning ijtimoiy mehnat, bilish faoliyatlari cheklangan bo’ladi. o’smir va o’spirinlar faoliyatining asosiy turlariga o’yin, o’qish va mehnat kiradi. ular yo’nalishiga ko’ra bilishga doir, ijtimoiy, sport, badiiy, texnik, hunarmandchilik hamda shaxsiy qiziqishga ko’ra tanlangan sohalardan iborat. faoliyatning asosiy turi – muloqotdir. faoliyat faol va passiv bo’lishi mumkin. o’smir faoliyati muhit va tarbiya ta’sirida faollashishi yoki susayishi mumkin. inson shaxsining rivojlanishida uning butun vujudi bilan …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxsning biologik va ijtimoiy rivojlanishi"

слайд 1 shaxsning biologik va ijtimoiy rivojlanishi shaxs faoliyatining turlari shaxs rivojlanishi haqida tushuncha. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo’lib, konkret kishi, ya’ni, muayyan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo’lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o’zini yaxlit inson sifatida his etishi, o’z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqalardan farq qilmog’i kerak. “individ” nima? bola ma’lum yoshga qadar “individ” sanaladi. individ lotincha “individium” so’zidan olingan bo’lib, «bo’linmas», «alohida shaxs», «yagona» ma’nolarini anglatadi. individuallik esa tarbiya jarayonini amalga oshirishda bolaning shaxsiy xususiyatlari va yashash sharoitlarini chuqur bilish hamda hisobga olishdan iborat. individual yondashuv o’quvchilarning aqliy qobiliyatlari, b...

This file contains 18 pages in PPT format (2.1 MB). To download "shaxsning biologik va ijtimoiy rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsning biologik va ijtimoiy … PPT 18 pages Free download Telegram