o`zbekiston respublikasi soliq tizimi fanining predmeti va vazifalari

DOC 10 pages 54.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: o`zbekiston respublikasi soliq tizimi fanining predmeti va vazifalari 1. o`zbekiston respublikasi soliq tizimi kursining dolzarbligi 2. o`zbekiston respublikasi soliq tizimi kursining maqsadi 3. o`zbekiston respublikasi soliq tizimi tavsifi soliq munosabatlari davlatning bajaradigan vazifa va faoliyati amaliy jarayonining ibtidosini tashkil etadi. chunki har qanday ustqurma muayyan iqtisodiy bazisdan oziqlanadi. «soliq tizimi» fani soliqlarning nazariy jihatlarini, xususiyat- larini o‘rganishdagi asosiy fan hisoblanadi. fanning predmetiga to‘xtalishdan oldin «soliq» kategoriyasini to‘liq anglab olish lozim. «soliq» kategoriyasi — bu muhim iqtisodiy jarayon bo‘lib, uning paydo bo‘lishi va amal qilishi kishilik jamiyatining mavjudligi bilan chambarchas bog‘liqdir. soliqlar har bir davlat faoliyatining moddiy jihatlarini ta’minlaydi. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning muhim vositasi hisoblanadi. amaliyotda va umuman, iqtisodiy fanda soliqlarning mo- hiyatiga nisbatan turlicha qarashlar mavjud. shu sababli, ushbu kategoriya har bir davlat tomonidan o‘ziga xos tarzda foyda- laniladi. davlat asta-sekin rivojlanib borishi bilan, uning funksiyalari ham muvofiq ravishda kengayib boradi. bu esa, soliqlarga nisbatan qo‘yiladigan talabning …

2 / 10

i esa soliq munosabatlari (harakati)ni o‘rganishdir. demak, «soliq tizimi» fanining predmeti — bu soliq to‘lov- chilarning majburiy to‘lovlar bo‘yicha davlat budjeti bilan iqti- sodiy munosabatlarga kirishish jarayonining o‘ziga xos xususiyat- lari va qonuniyatlarining nazariy jihatlarini o‘rganishdan iborat. ushbu keltirilgan ta’rifdan ko‘rishimiz mumkinki, fan o‘z pred- metini o‘rganishda turli usullar o‘zaro aloqasining nazariy jihat¬larini o‘rganar ekan. jumladan, soliq to‘lovchilar va uni o‘zlash- tiruvchi, davlat budjeti, majburiy to‘lovlar, moliyaviy muno- sabatlar kabi elementlarning o‘zaro iqtisodiy munosabatlarga kirishish jarayonlarining nazariy jihatlari, qirralari keng ko‘- lamda o‘rganiladi. fanning mohiyati shu o‘rtadagi moliyaviy munosabatni, ya’ni soliq to‘lovchi bilan davlat o‘rtasidagi munosabatni chuqur o‘rganish, soliq munosabatlarida qatnashuvchi tomonlarning iqtisodiy manfaatini e’tiborga olish, muvozanatni saqlash kabi munosabatlarni tashkil qilish tushuniladi. bu muvozanatni saqlashda, tomonlar adolatlik tamoyiliga amal qilishlari zarur. tushunarliroq qilib aytilsa, budjetga soliqlarni olishda soliq to‘lovchilar bo‘yniga ortiqcha og‘irlik osmaslik, ularni o‘z ishlab chiqarishdan manfaatdorligini so‘ndirib qo‘ymaslik, ularning dasturlari va rejalarini tez-tez o‘zgartirishga olib bormaslik va …

3 / 10

olda tahlilni qo‘shib olib borishi muhim o‘rin tutadi. soliqlarning nazariy masalalarini mikroiqtisodiy jihatdan o‘rganishda iqtiso- diyotning boshlang‘ich bo‘g‘ini bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi subyektlar nuqtayi nazaridan, ular bilan davlat budjeti o‘rtasidagi munosabatlar tadqiq etilsa, makroiqtisodiy jihatdan tahlil etishda esa, davlat miqyosida, ya’ni soliqlarning nazariy masala- lari makroiqtisodiy darajada o‘rganiladi. shuningdek, fan o‘z predmetini o‘rganishda taqqoslash, statistik, grafik usullardan ham foydalanadi. jumladan, soliqlarni davrlar bo‘yicha taqqoslash, ulardan tushumlarni jadvallar orqali ifodalash, o‘zgarishlarni aniqlash, ularga nazariy jihatdan baho berish, soliqlarning boshqa iqtisodiy kategoriyalarga ta’sirini grafik usulda tasvirlash va shu kabilardir. masalan, soliq- lar o‘zgarishining yalpi talab va taklifga ta’sirini shu usul bilan ifodalash mumkin. u yoki bu iqtisodiy kategoriyaning mohiyatini chuqurroq anglash uchun unga xos umumiy belgilarni aniqlash lozim bo‘ladi. masalan, kredit iqtisodiy kategoriya sifatida muddatlilik, qaytarishlik, muayyan miqdorda ustama haq (foiz) to‘lash kabi umumiy belgilarga egaki, ushbu belgilar kredit kategoriyasi mohiyatini kengroq yoritish uchun xizmat qiladi. xuddi shu kabi soliq kategoriyasi ham bir …

4 / 10

turdagi to‘lovlar jamg‘armalarga tushishi soliq munosabatlarini aks ettirmaydi. 3. soliqlar qat’iy belgilangan va doimiy harakatda bo‘ladi. tarixan asrlab o‘zgarmay harakatda bo‘lgan soliqlar mavjud. uning ilmiy asosi qancha chuqur bo‘lsa, shuncha qat’iy va uzoq yillar o‘zgarmasdan harakat qiladi. 4. davlatga to‘langan soliq summasi to‘lovchining o‘ziga to‘liq qaytmaydi, ya’ni u ekvivalentsiz pul to‘lovidir . rus iqtisodchisi a. medvedev o‘zining «soliqlarni qanday rejalashtirmoq kerak» kitobida soliqlarga xos bo‘lgan ikki belgini, ya’ni majburiylik va ekvivalentsizlik kabi belgilarni qayd etadi. yuqoridagilardan kelib chiqib, bizningcha, soliqlarning umumiy belgilarini quyidagicha ifodalash mumkin: 1. soliq to‘lovchi pulning u yoki bu summasini davlatga to‘lar ekan, buning evaziga bevosita biron-bir tovar yoxud xizmat olmaydi. alohida olingan soliq to‘lovchi tomonidan to‘langan soliq miqdori bilan u iste’mol qiladigan ijtimoiy ne’matlar o‘rta- sida to‘g‘ridan to‘g‘ri bog‘liqlik mavjud bo‘lmaydi. xuddi ana shu xususiyatiga ko‘ra, soliq narxdan (tovar yoki xizmatlarni ixtiyoriy iste’mol qilganligi uchun to‘lanadigan haq sifatida), ruxsatnoma (litsenziya)lar va vositachilik yig‘imlaridan farq qiladi, chunki …

5 / 10

shdan bo‘yin tovlaganlarni qattiq jazolaydi. 3. davlat foydasiga soliq to‘lash orqali daromadning avvaldan belgilab qo‘yilgan, eng muhimi, qonuniy tartibda ko‘zda tutilgan qismi undirib olinadi. ko‘pgina davlatlarning, shu jumladan, o‘zbekistonning ham qonunlarida soliqlami belgilash va ulaming hajmlarini aniqlashga faqat oliy qonun chiqaruvchi hokimiyat yoki uning tomonidan vakolat berilgan organlar haqlidirlar, deb mustahkamlab qo‘yilgan. 4. soliqlarning yana bir belgisi ularning davlat yoki mahalliy budjetga kelib tushishidir, ya’ni soliqlar budjetdan tashqari fondlar yoki turli xil boshqa fondlarga kelib tushmaydi. 5. soliqlarga xos bo‘lgan umumiy belgilardan biri davlat hamda yuridik va jismoniy shaxslar o‘rtasida mulkchilikni qayta taqsimlash jarayonining yuzaga kelishidir. soddaroq qilib aytganda, korxonalar va aholidan olinadigan soliqlar, aslida ular mulkining ma’lum bir qismi davlat hisobiga o‘tkazilishini bildiradi. bu bilan xo‘jalik yurituvchi subyektlarga tegishli bo‘lgan mulk daromad shaklida majburiy to‘lov bo‘lib, davlat mulkiga aylanadi. demak, yuqorida qayd etilgan soliqlarga xos bo‘lgan umumiy belgilar ularning iqtisodiy mohiyatini ochishga xizmat qiladi. soliq kategoriyasi boshqa iqtisodiy kategoriyalar: …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`zbekiston respublikasi soliq tizimi fanining predmeti va vazifalari"

mavzu: o`zbekiston respublikasi soliq tizimi fanining predmeti va vazifalari 1. o`zbekiston respublikasi soliq tizimi kursining dolzarbligi 2. o`zbekiston respublikasi soliq tizimi kursining maqsadi 3. o`zbekiston respublikasi soliq tizimi tavsifi soliq munosabatlari davlatning bajaradigan vazifa va faoliyati amaliy jarayonining ibtidosini tashkil etadi. chunki har qanday ustqurma muayyan iqtisodiy bazisdan oziqlanadi. «soliq tizimi» fani soliqlarning nazariy jihatlarini, xususiyat- larini o‘rganishdagi asosiy fan hisoblanadi. fanning predmetiga to‘xtalishdan oldin «soliq» kategoriyasini to‘liq anglab olish lozim. «soliq» kategoriyasi — bu muhim iqtisodiy jarayon bo‘lib, uning paydo bo‘lishi va amal qilishi kishilik jamiyatining mavjudligi bilan chambarchas bog‘liqdir. soliqlar har bir dav...

This file contains 10 pages in DOC format (54.5 KB). To download "o`zbekiston respublikasi soliq tizimi fanining predmeti va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o`zbekiston respublikasi soliq … DOC 10 pages Free download Telegram