moliya tizimi

DOC 7 pages 89.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

2-mavzu. moliya tizimi reja: 1. moliya tizimi, iqtisodiyotda uning ahamiyati. 2. moliya tizimining bo‘g‘inlari. 3. notijorat asosida xo‘jalik yuritishning asosiy xususiyatlari. 1-savol bayoni. jarayonida turli pul fondlari(dan) shakllanadigan va foydalaniladigan moliyaviy munosabatlar turli sohalarining majmuiga moliya tizimi deyiladi. unga boshqacha ham ta’rif berish mumkin: davlat va korxonalarning pul fondlarini shakllantirish, taqsimlash va foydalanish borasidagi shakl va metodlar tizimiga moliya tizimi deyiladi. “moliya tizimi” tushunchasi keng ma’nodagi “moliya” tushunchasining taraqqiyoti natijasidir. mamlakatda bozor islohotlarining amalga oshirilishi va prinsipial jihatdan butunlay yangi bo‘lgan iqtisodiy va moliyaviy siyosatning hayotga tatbiq etilishi moliya tizimining sohalari va bo‘g‘inlariga nisbatan ob’ektiv ravishda yangicha yondoshuvni taqazo etdi. moliyaviy tizimga, yo‘l-yo‘lakay, “moliyaviy bitimlar tuzish, aktivlar va riskni almashishda foydalaniladigan bozorlar va boshqa institutlar majmuiga moliyaviy tizim deyiladi”, - deb ta’rif berish mumkin. moliyaviy tizim moliyaviy xizmatlar ko‘rsatuvchi bozorlar, vositachilar va firmalar hamda uy xo‘jaliklari, xususiy kompaniyalar va hukumat tashkilotlari o‘zlari tomonidan qabul qilinayotgan moliyaviy qarorlarni ular yordamida amalga …

2 / 7

lan ifodalangan. asosiy ishi moliyaviy xizmatlar taqdim etish va moliyaviy mahsulotlar savdosidan iborat bo‘lgan firmalar moliyaviy vositachilar deb ataladi. ularning tarkibi, asosan, banklar, investitsion va sug‘urta kompaniyalaridan iborat. moliyaviy vositachilarning moliyaviy xizmatlari qatoriga hisobraqamlarni ochish, tijorat qarzlari va ipoteka kreditlarini berish, sug‘urta shartnomalarining keng doirasiga hamda o‘zaro jamg‘armalarda ishtirok etishga yo‘l ochish kiradi. zamonaviy moliyaviy tizim global (dunyo miqyosidagi) harakterga ega. moliyaviy bozorlar va vositachilar bir-birlari bilan keng qamrovli xalqaro telekommunikatsiya tarmog‘i orqali o‘zaro bog‘liq bo‘lib, to‘lovlarni o‘tkazish va qimmatli qog‘ozlar savdosi aslida shu tarmoq tufayli kecha-yu kunduz amalga oshirilmoqda. shunday qilib, aytaylik, agar germaniyada joylashgan yirik uyushma (korporatsiya) yangi loyihani moliyalashtirishga qaror qilmoqchi bo‘lsa, unda u sarmoyaga oid har qanday imkoniyatlarni, jumladan, aksiyalarni chiqarish va london yoki nyu-york fond birjalarida sotish yoki biror-bir yapon pensiya fondidan qarz olish va hokazolarni ko‘rib chiqadi. buning ustiga so‘ngi holatda qarz yevro, shuningdek, yapon iyenasi yoki aqsh dollarida ham taqdim etilishi mumkin. 2-savol …

3 / 7

uyidagicha ifodalash mumkin: 2-rasm. moliya tizimining sohalari va bo‘g‘inlari moliya tizimining alohida sohalar va bo‘g‘inlarga bo‘linishi yaimni shakllantirish, taqsimlash va qayta taqsimlashda, daromadlarni shakllantirish va ulardan foydalanishda iqtisodiy munosabatlar sub’ektlarining bir-birlaridan farqli ravishda ishtirok etishi bilan belgilanadi. moliya tizimining har bir sohasi va bo‘g‘iniga pul fondlari va daromadlarini shakllantirish va ulardan foydalanishning o‘ziga xos bo‘lgan shakllari va metodlari tegishlidir. masalan, korxonalar moliyasi moddiy ishlab chiqarishga, yaimni yaratishga, uni korxonalar o‘rtasida taqsimlashga va yaim bir qismining byudjet va nobyudjet fondlariga qayta taqsimlashga xizmat qiladi. davlat byudjeti orqali resurslar davlatning markazlashtirilgan fondiga jalb qilinadi va ular iqtisodiy mintaqalar, tarmoqlar va aholining sotsial guruhlari o‘rtasida qayta taqsimlanadi. 3-savol bayoni. bir vaqtning o‘zida mamlakatning xo‘jalik tizimi murakkab tuzilmadan iborat bo‘lib, aralash iqtisodiyot sifatida faoliyat ko‘rsatadi. uning tarkibida foyda olishga qaratilgan biznes-sohasi bilan bir qatorda iqtisodiyotning boshqa sektorlari ham mavjudki, ularning faoliyati ijtimoiy farovonlikka erishishga yo‘naltirilgan. bularning tarkibiga davlat sektoridan tashqari ba’zi mamlakatlarda katta masshtablarga …

4 / 7

ish, jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish, fuqarolar va tashkilotlarning qonuniy manfaatlarini himoya qilish, qarama-qarshiliklar va ziddiyatlarni yechish, yuridik xizmatlar ko‘rsatish va shunga o‘xshash boshqa maqsadlarga erishish uchun tashkil etilgan tashkilotlar kiradi. notijorat tashkilotlarining oldiga qo‘yilgan maqsadlar xilma-xil bo‘lganligi uchun bu sektor o‘zining ham juda keng va rang-barang bo‘lishi, tabiiydir. notijorat sektorning bir guruh korxonalari, asosan, o‘z a’zolarining iqtisodiy manfaatlariga, ma’lum toifadagi shaxslarning rivojlanishiga xizmat qiladi. iqtisodiyotning bu sektori , odatda, davlat sektorining birinchi, tijorat sektorining ikkinchi ekanligi inobatga olingan holda uchinchi sektor deb ham yuritiladi . turli mamlakatlar iqtisodiyotida tarixiy an’analar va iqtisodiy taraqqiyot bosqichlariga muvofiq ravishda notijorat sektor faoliyatining masshtablari bir-biridan farq qiladi. biroq, bir necha miqdoriy tavsifnomalarning (ko‘rsatkichlarning) tahlili, yaxlit olinganda, bu sektorning taraqqiy topayotganligidan dalolat beradi. ana shunga o‘xshash tavsifnomalarga (ko‘rsatkichlarga) quyidagilarni kiritish mumkin: · notijorat tashkilotlarining soni. yevropa mamlakat-larida har 1000 kishiga 4ta notijorat tashkiloti to‘g‘ri keladi. finlyandiya shu ma’noda rekordchi hisoblanib, bu yerda har 1000 …

5 / 7

k faoliyatining faollashuviga olib keladi; · notijorat tashkilotlarining operativ harajatlari. bu ko‘rsatkich yalpi milliy mahsulotning o‘rtacha 3,5%ini tashkil etadi (vengriyada – 1,2%, aqshda – 6,3%). rossiyada bu raqam 2%ga tengdir. hozirgi sharoitda notijorat sektor katta iqtisodiy salohiyatga ega bo‘la borib, bu yerda moliyaviy va inson resurslarining sezilarli qismi to‘planmoqda va u zamonaviy bozor munosabatlari tizimida muhim ish beruvchiga aylanib bormoqda. notijorat asosda xo‘jalik yuritishning asosiy xususiyatlari quyidagilardan iborat: · faoliyatning foyda olishga emas, balki ma’lum bir missiyaga erishishga yo‘naltirilganligi; · e’lon qilingan maqsadlarga erishish uchun olingan foydadan vosita sifatida foydalanish; · bozor xo‘jaligining iqtisodiy samaradorligi va faoliyatning sotsial samaradorligini birgalikda qo‘shib olib borish. notijorat tashkilotlari faoliyatining moliyaviy manbalarini quyidagi besh asosiy guruhga ajratish mumkin: · byudjet assignovaniyalari (byudjetdan ajratmalar); · tijorat faoliyati: - tovarlar, ishlar va xizmatlarni realizatsiya qilishdan olingan tushum; - aksiyalar, obligatsiyalar, boshqa qimmatli qog‘ozlar va omo-natlar bo‘yicha olinadigan daromadlar; - notijorat tashkilotning mulkidan, notijorat tashki-lotlarining yordami asosida …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moliya tizimi"

2-mavzu. moliya tizimi reja: 1. moliya tizimi, iqtisodiyotda uning ahamiyati. 2. moliya tizimining bo‘g‘inlari. 3. notijorat asosida xo‘jalik yuritishning asosiy xususiyatlari. 1-savol bayoni. jarayonida turli pul fondlari(dan) shakllanadigan va foydalaniladigan moliyaviy munosabatlar turli sohalarining majmuiga moliya tizimi deyiladi. unga boshqacha ham ta’rif berish mumkin: davlat va korxonalarning pul fondlarini shakllantirish, taqsimlash va foydalanish borasidagi shakl va metodlar tizimiga moliya tizimi deyiladi. “moliya tizimi” tushunchasi keng ma’nodagi “moliya” tushunchasining taraqqiyoti natijasidir. mamlakatda bozor islohotlarining amalga oshirilishi va prinsipial jihatdan butunlay yangi bo‘lgan iqtisodiy va moliyaviy siyosatning hayotga tatbiq etilishi moliya tizimining sohalari ...

This file contains 7 pages in DOC format (89.5 KB). To download "moliya tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: moliya tizimi DOC 7 pages Free download Telegram