suv energiyasidan foydalanish (i–qism)

DOC 276 pages 33.4 MB Free download

276 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.4 MB

File type DOC

Pages 276

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 276

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi farg'ona politexnika instituti 101 ro'yxatga olindi № bd–5310100–3.11 “____” ______________ 2020 “tasdiqlayman” o'quv ishlari bo'yicha prorektor ____________ sh.sh. xamdamova “___” ___________2020 yil energetika fakulteti “elektr energetikasi” kafedrasi suv energiyasidan foydalanish (i–qism) fanidan o'quv–uslubiy majmua bilim sohasi: 300 000 – ishlab chiqarish–texnik soha ta'lim sohasi: 310 000 – muxandislik ishi ta'lim yo'nalishi: 5310100 – energetika (gidroenergetika) farg'ona–2020 fanning o'quv–uslubiy majmuasi o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligida № _ bd–5310100–3.11_ raqam bilan ro'yxatga olingan va 2020 yil “____” _________________da ____–sonli buyruq bilan tasdiqlangan namunaviy fan dasturi asosida tuzilgan. tuzuvchilar: – – o'quv–uslubiy majmua energetika fakultetining “ee” kafedrasi majlisida (2020 yil “___” _________ __–son bayonnoma) muhokoma etildi va fakultetining o'quv–uslubiy kengashiga tavsiya etildi. “ee” kafedra mudiri _______ dots. t.k.jabborov o'quv–uslubiy majmuasi energetika fakulteti o'quv–uslubiy kengashida ko'rib chiqildi (2020 yil “___” _________ ____–son bayonnoma) va institutning ilmiy–uslubiy kengashiga tasdiqlashga …

2 / 276

–modul. gidroenergetik qurilmalar 4–mavzu. gidroenergetik qurilmalar turlari. gidroenergetik qurilmalarning asosiy parametrlari 5–mavzu. gidroenergetik qurilmalarida energiya olish texnologik jarayonining umumlashgan modeli. suv energiyasidan foydalanish sxemalari. 3–modul. gidroenergetik qurilmalarning derivatsion kanallari 6–mavzu. gidroenergetik qurilmalarning derivatsion kanallari va asosiy vazifalari. derivatsion kanallarni gidravlik hisoblash. 7–mavzu. kanaldagi suv tezligi va trassasini tanlash. derivatsion kanalning energoiqtisodiy hisoblari. 4–modul. suv miqdorini tartibga solish va gidroenergetik qurilmalarning elektr energetika tarmog'idagi ish rejimlari. 8–mavzu. suv miqdorini yillik va ko'p yillik tartibga solish. 9–mavzu. gidroenergetik qurilmalarning elektr energetika tarmog'idagi ishi. 10–mavzu. sutkalik yuklanish grafigining tahliliy egri chizig'i va energotarmoqda rezerv masalasi. 11–mavzu. gesning turli suv miqdorlaridagi ish rejimlari. 12–mavzu. gidroenergetik qurilmalarning sutkalik ish rejimlari 5–modul. gidroelektr stantsiyalar komponovkasi. 13–mavzu. ges gidrouzeli tarkibiga kiruvchi inshootlar. daryo o'zani ges lari komponovkasi. 14–mavzu. to'g'on orti geslari. derivatsion geslar komponovkasi. 6–modul. gidroakkumulyatsion va suv to'lqin elektr stantsiya 15–mavzu. gaes klassifikatsiyasi va ish rejimlari. gaes parametrlari. 16–mavzu. stes klassifikatsiyasi va ish rejimlari. stes parametrlari. …

3 / 276

qdori 300 ming km3 ni tashkil qiladi. lekin, bu suv miqdori er yuzida notekis joylashgan, masalan 86% dan ortiq suv miqdori aholi kam yashaydigan joylarga to'g'ri keladi. respublikamizda har yili qishloq xo'jaligida 52–56 km3 suv iste'mol qilinadi, bu suv miqdorini yig'ish va taqsimlash uchun 52 ta suv ombori, magistral va xo'jaliklararo kanallardagi 25 ming ta, ichki xo'jaliklar kanallarida 44 ming gidroinshootlar ishlab turibdi. suv xo'jaligi va gidroenergetikada suv manbalari sifatida suv omborlari, daryolar, kanallar va ko'llardan foydalaniladi. suv manbalarining asosiy parametrlari sifatida suv sarfi, suv hajmi va gidroenergetik resursi, ya'ni suv oqimi energiyasi ko'rsatiladi. suv sarfi q–suv inshootining ko'ndalang kesimi yuzasidan vaqt birligi ichida oqib o'tgan suv miqdoridir va bu ko'rsatkich m3/s, l/s o'lchov birliklarida o'lchanadi. suv sarfini quyidagi formula bilan aniqlash mumkin: q = ω · υ (1.1) ω–suv inshootining ko'ndalang kesimi yuzasi, m2. υ–suv oqimining o'rtacha tezligi, m/s. suv hajmi w–suv havzasida yil davomida yig'ilgan suv miqdori quyidagi …

4 / 276

ini anglatadi. (1.3) formulada l= ( t ga teng bo'lgani uchun, a =((((h(ν(t (1.4) formuladagi ν(( = q–suv sarfini hisobga olsak quyidagi formulaga ega bo'lamiz a= ((q(h(t (1.5) 1.1–rasm. suv oqimi harakat energiyasini aniqlash sxemasi l uzunlikdagi suv oqimining quvvati, ya'ni uning vaqt birligida bajargan ishi n = a/ t = ((q(h =((g( qh (1.6) cuv uchun ( =1000 kg/m3 bo'lganligi uchun n = 9,81 q(h, kvt suv oqimining harakat energiyasi–bu uning ma'lum vaqt (t) davomida bajargan ishi quyidagicha aniqlanadi. e = n(t, kvt*soat (1.7) t vaqt ichida oqib o'tgan suv miqdorini w deb belgilasak va bir soatda 3600 sekund borligini hisobga olsak (1.7) ni shunday yozishimiz mumkin. e = w(h/367,2 kvt*soat (1.8) (1.6) va (1.7) formulalar suyuqlik oqimining potentsial quvvati va ishlab chiqarishi mumkin bo'lgan elektr energiyasi miqdoridir. gidroenergetik resurslar–potentsial gidroenergoresurslar, texnik gidroenergoresurslar va iqtisodiy gidroenergoresurslarga bo'linadi. 1.2–rasmda er shari gidropotentsiali (tvt*soat) va elektrstantsiyalar quvvati (gvt) taqsimlanishi ko'rsatilgan. potentsial …

5 / 276

2–ma'ruza. suv manbalari va ulardan kompleks foydalanish respublikamizda sug'orma dehqonchilikni rivojlantirishda yirik, keng qamrovli suv xo'jaligi tizimidan foydalanilmoqda. suv xo'jalik majmualarining samaradorligini oshirishda, ulardan mukammal, har tomonlama foydalanish katta ahamiyatga ega. bu masalani hal qilish yo'nalishlaridan biri gidrotexnik inshootlardan suv energiyasidan elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun foydalanishdir. hozirgi paytda respublikamizda yildan–yilga energiyani iste'mol qilish miqdori oshib bormoqda. ishlab chiqarilayotgan elektr energiyasining aksariyat qismi (85%) issiqlik elektr stantsiyalari orqali amalga oshirilmoqda. shu bilan bir qatorda respublika suv xo'jaligi tizimi inshootlarida bir yilda 8 mlrd. kvt*soat elektr energiyasi ishlab chiqarish imkoniyati bor. lekin, bu imkoniyatdan deyarli foydalanilmayapti. suv oqimining gidravlik energiyasidan elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun foydalanishda bu ishga kam harajat sarf qilinishi, ekologik nuqtai nazardan toza ekanligi bilan ajralib turadi. ayniqsa, ishlab turgan gidrotexnik inshootlar (suv omborlari, nasos stantsiyalar, gidrouzellar) imkoniyatlaridan bu maqsadda foydalanish yangi gidroelektr stantsiyasini qurish harajatlariga nisbatan 4–6 marta arzonga tushadi. shu maqsadda respublikamiz hukumatining “o'zbekiston respublikasida kichik …

Want to read more?

Download all 276 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suv energiyasidan foydalanish (i–qism)"

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi farg'ona politexnika instituti 101 ro'yxatga olindi № bd–5310100–3.11 “____” ______________ 2020 “tasdiqlayman” o'quv ishlari bo'yicha prorektor ____________ sh.sh. xamdamova “___” ___________2020 yil energetika fakulteti “elektr energetikasi” kafedrasi suv energiyasidan foydalanish (i–qism) fanidan o'quv–uslubiy majmua bilim sohasi: 300 000 – ishlab chiqarish–texnik soha ta'lim sohasi: 310 000 – muxandislik ishi ta'lim yo'nalishi: 5310100 – energetika (gidroenergetika) farg'ona–2020 fanning o'quv–uslubiy majmuasi o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligida № _ bd–5310100–3.11_ raqam bilan ro'yxatga olingan va 2020 yil “____” _________________da ____–sonli buyruq bil...

This file contains 276 pages in DOC format (33.4 MB). To download "suv energiyasidan foydalanish (i–qism)", click the Telegram button on the left.

Tags: suv energiyasidan foydalanish (… DOC 276 pages Free download Telegram