o`simlik hujayralarining ontogenezi va hujayra tuzilmalarining biogenezi

DOCX 21 pages 61.1 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.1 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: o`simlik hujayralarining ontogenezi va hujayra tuzilmalarining biogenezi reja: 1. oqsillar va nuklein kislotalarning sintezi 2. oqsillarning tuzilishi va sintezi. 3. o`simlik hujayralarining ontogenezi 4. hujayra tuzilmalarining biogenezi o`tkazuvchi to`qimalar orqali hujayraga kiruvchi suv va oziqa moddalar ya`ni saxaroza, amidlar, aminokislotalar va boshqa organik birikmalar, mineral kationiar va anionlar hujayrani o`zini tashkillashtiruvchi moddalarning sintezi uchun, xususan oqsillar, nuklein kislotalar va boshqa azot saqlovchi birikmalar, qandlar va polisaxaridlar, lipidlar, ikkilamchi metabolizm moddalari ya`ni vitaminlar, fitogormonlar, polifenollar, terpenoidlar, alkaloidlar va boshqalarning biosintezi uchun ishlatiladi. ushbu jarayonlarda asosiy o`rinni informatsiya`ni saqlovchi va beruvchi nuklein kislotalar hamda tuzilishi nuklein kislotalar tomonidan kodlanuvchi oqsillar tutadi. oqsillar hujayra hayot faoliyatining va tuzilmalari biogenezining asosini tashkil qiladi. hujayra tuzilmalari biogenezining asosiy prinsiplaridan biri, bu, molekulalardan yuqori turuvchi komplekslarning o`z-o`zidan yig`ilishidir. oqsillar va nuklein kislotalarning sintezi ma`lumki har bir hujayra ikki tipdagi nuklein kislotalarni ya`ni dezoksiribonuklein (dnk) va ribonuklein (rnk) kislotalarini tutadi. eukariot hujayralarda dnk yadroda joylashgan bo`lib …

2 / 21

xloroplastlarda deyarli bir xil boladi. dnk molekulasida o`simlikning o`sishi, rivojlanishi va hayot faoliyatiga oid barcha informatsiyalar to`rtta nukleotidning navbatlashishi ko`rinishida yig`ilgan bo`ladi. ushbu informatsiya dnk (triplet kodi) molekulasining quyo`sh zanjiri bo`ylab ushbu tur organizmiga mos ravishda uchta azotli birikma ko`rinishida yig`ilgan bo’ladi. dnk molekulasidan chiquvchi informatsiya sintezlanuvchi oqsil molekuiasini kodlaydi. xi.1-rasmda polipeptid zanjirlarga xos xususiyatlar beruvchi alifatik, aromatik, oltingugurt tutuvchi, dikarbon, ikki asosli, oksiaminokislotalar va iminokislotalar keltirilgan. o`z navbatida aminokislotalarning navbatlanishi oqsil molekulasining tuzilishini va xususiyatlarini belgilaydi. dnk molekulasidan oqsil molekulasiga informatsiya`ning berilishida rnk molekulalari qatnashadi. dnk qo`shaloq zanjirining replikatsiyasi: prokariot organizmlar genomiga nisbatan eukariot organizmlar genomi juda murakkab tuzilgandir. bu albatta tabiiydir. chunki prokariot genomi faqat bir hujayraning tuzilishini belgilasa, eukariot organizmlar genomi butun bir murakkab tuzilgan organizmning o` sishini, rivojlanishini va umuman butun ontogenez haqida ma’lumot tutganligi tufayli milliarlarcha informatsiya tutadi. shu sababli ham evolyutsiya mobaynida xromosomalardagi dnk massasi ortib borib genlar ekspretsiyasi va boshqariluv sistemasi murakkablasha borgan. …

3 / 21

nm atrofida bo`lib har bir nukleosama oralig`ida 30-50 juft nukleotidlardan iborat va uzunligi 10-20 nm bo`lgan hamda hi gistoni bilan bog`langan dnk molekulasi joylashgandir. xromatindagi dnk molekulasining mana shunday joylashishi unga yanada murakkabroq halqalar hosil qilishiga va juda ko`p informatsiya saqlashiga yordam beradi. nukleosomalar tarkibidagi dnk molekulasi nukleosomalar oraliqlaridagi dnk molekulasiga nisbatan nukleazalar ta`siriga qiyin beriladi. nukleosomalarning zanjiri yoyilgan holatda u faol bo`lib dnk yoki rnk molekulasining sintezi ro`y beradi. agarda xalqa yoki kompakt yig`ilgan holda bo`lsa nukleosomalar faol bo`lmaydi. 2.genlar (sistronlar) funktsional bog`langan oqsillar sintezini kodlaydi va ular prokariotlardagiga uxshash operonlarga birlashmagan hamda xromosomalarning har xil uchastklarida (giston genlari va rnk genlaridan tashqari) joylashgan. 3.rnk molekulasining ko`pchiligi avvalo rnk hosilalari holida sintezlanadi. birlamchi transkripting hosil bo`lganidan sung uning protsessingi (etilishi) ro`y beradi. protsessing ikki jarayonni o`z ichiga oladi ya`ni kepirovka (sar-inglizcha-shapkacha manosini anglatadi) va metillanish, poliadinlanish, fragmentatsiyalanish va splaysing (splicing-inglizcha-ikki uchidan uzayish). eukariotlardagi rnk molekulasining yarim hayot davri 3-6 …

4 / 21

transkripti sintezlanadigan qismi ekzon deyiladi. shuningdek genlar tarkibiga speyser («o`rta plastinka») ham kiradi. ammo speyser keyinchalik yemirilib ketadi. dnk tuzilishi. ma`lumki dnk to`rtta nukletidning yuqori polimeridir. dnk nukleotidlari o`z ichiga purin (adenin, guanin) va pirimidin (sitozin, timin) azotli asoslarini, qand-dizoksiriboza va fosfat kislotasi qoldig`ini oladi. dnk molekulasi qush zanjir holatida bo`lib uning har bir zanjiri o`zaro bir-biri bilan fosfat kislotasining dizoksiribozadagi 3`-5` holatida kovalent bog`langan nukleotidlar polimeridan iboratdir. dnk molekulasining ikkala zanjiri bir-biri bilan purin va pirimidin asoslarining ichkariga qaragan tomonlari hisobiga hosil buluvchi vodorod bog`lari bilan bog`langandir. azotli asoslarning uzaro ta`sirida adenin doimo timin bilan, guanin esa sitozin (5-metiltsitozin) bilan uzaro ta`sirda bo`ldi (xi.3-rasm). binobarin azotli asoslarning bir-biri bilan birikishida to`rtta variant bo`lishi mumkin ya`ni a-t, t-a, g-s, s-g. mana shu uzaro ta`sir yoki komplementarnost dnk molekulasining o`z-o`zini tuzishida rnk molekulasining dnk asosida sintezlanishida va hujayradagi barcha oqsillar sintezida ham yotadi. eukariotlar dnk molekulasida 109-10u juft asoslar bo`lishligi mumkin. …

5 / 21

yangi zanjiri hosil bo`lishi, dnk polimeraza fermenti ta`sirida bo`ladi. polimerning qutbliligi holati bir zanjirning 3`-oxiridan ikkinchi zanjirning 5-oxiriga qarab boradi (xi.4-rasm). dnk replikatsiyasi asosan dnk-polimeraza, va dnk zanjirining tarqalishiga va replikatsiya`ning boshlanishiga yordam beruvchi omillarning o`zaro bir-biri bilan aloqadagi ta`siri natijasida ro`y beradi. rnk tuzilishi va sintezi. barcha rnk molekulalari ham to`rtta azotli asoslardan tuzilgandir. ammo ularda pirimidin asosi bo`lgan timin o`rning uratsil egallagan. shuningdek pentozalar shaklida dezoksiriboza emas, balki riboza mavjuddir. rnk molekulasining ulchamlari har xildir (xi.5-rasm). masalan: mrnk 1000-10000 atrofidagi nukleotidlar ketma ketligidan iborat bo`lib hujayradagi barcha rnk miqdorining 1-3% foizini tashkil qilishi mumkin . ribosomalardagi rrnk molekulasining o`zi ham har xil svedberg (yadrochalarda sintezlanadigan 18s, 5,8s, 28s) sedimentatsiyalariga ega bo`lgan va 5s-phk (birnechta xromosomalarda sintezlanadi) tuzilishiga ega to`rt xil ko`rinishda bo`ladi. har bir 20 dona aminokislotaning o`ziga xos trnk bo`lib ularning tarkibidagi nukleotidlar soni 75-80 dona bo`lishi mumkin. shuningdek trnk tarkibiga ko,`plab metillashgan va boshqa nukleozidlar kiradi. …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`simlik hujayralarining ontogenezi va hujayra tuzilmalarining biogenezi"

mavzu: o`simlik hujayralarining ontogenezi va hujayra tuzilmalarining biogenezi reja: 1. oqsillar va nuklein kislotalarning sintezi 2. oqsillarning tuzilishi va sintezi. 3. o`simlik hujayralarining ontogenezi 4. hujayra tuzilmalarining biogenezi o`tkazuvchi to`qimalar orqali hujayraga kiruvchi suv va oziqa moddalar ya`ni saxaroza, amidlar, aminokislotalar va boshqa organik birikmalar, mineral kationiar va anionlar hujayrani o`zini tashkillashtiruvchi moddalarning sintezi uchun, xususan oqsillar, nuklein kislotalar va boshqa azot saqlovchi birikmalar, qandlar va polisaxaridlar, lipidlar, ikkilamchi metabolizm moddalari ya`ni vitaminlar, fitogormonlar, polifenollar, terpenoidlar, alkaloidlar va boshqalarning biosintezi uchun ishlatiladi. ushbu jarayonlarda asosiy o`rinni informatsiya`ni saql...

This file contains 21 pages in DOCX format (61.1 KB). To download "o`simlik hujayralarining ontogenezi va hujayra tuzilmalarining biogenezi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`simlik hujayralarining ontoge… DOCX 21 pages Free download Telegram