ekstremizm va terrorizm

DOCX 11 pages 43.6 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.6 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

terrorizm tushunchasi, shakllari sabablari va unga qarshi kurash mexanizmlari terrorizm tushunchasi, shakllari sabablari va unga qarshi kurash mexanizmlari reja: 1. terrorizmning mazmun-mohiyati 2. ekstremizm va terrorizm – jamiyat barqarorligiga tahdid 3. yoshlarda ekstremizm va terrorizmga qarshi mafkuraviy immunitetni shakllantirish foydalanilgan manba va adabiyotlar ro’yxati: 1. terrorizmning mazmun-mohiyati ekstremizm va terrorizm kabi hodisalarning ildizlari uzoq tarixga borib taqalsa-da, ular hech qachon ijtimoiy barqarorlik va taraqqiyot uchun bugungidek tahdid solmagan. zero, hozirda ekstremizm va terrorizm global xarakterga ega bo’lib, dunyoning barcha mamlakatlari hamda mintaqalariga birdek xavf solmoqda. shunday ekan, uning oldini olish va unga qarshi kurashish insoniyatning istiqboliga daxldor masalaga aylangandi. ekstremizm (lotin: «aql bovar qilmas darajada», «haddan oshish») jamiyatda qabul qilingan qonun-qoidalarga zid radikal qarashlar va harakatlarni anglatadi. ularga diniy tus berish esa, ekstremizmga olib keladi. diniy ekstremizm – jamiyat uchun an’anaviy bo’lgan diniy qadriyatlar va aqidalarni rad etish, ularga zid g’oyalarni aldov va zo’rlik bilan targ’ib qilishga asoslangan nazariya va …

2 / 11

undamentalizm – «ma’lum din vujudga kelgan ilk davriga qaytish va bu yo’l bilan zamonaning barcha muammolarini hal qilish mumkin», degan fikrni ilgari surish ta’limoti. «fundamentalizm» atamasi aslida xristian dini bilan bog’liqdir. fundamentalizm iborasi birinchi bor i jahon urushi arafasida vujudga kelgan protestantizmdagi ortodoksal oqimlarni ifodalash uchun ishlatilgan. bu oqim 1910-yildan keyin shu nom bilan atala boshlagan. fundamentalistlar xristianlikning an’anaviy aqidalariga, ayniqsa bibliyaning mutlaqo mukammalligiga ishonishni mustahkamlash, uni so’zma-so’z sharhlashga qat’iy rioya qilishni talab qildilar. bu oqim keyinchalik amerikada keng tarqalib ketdi. 1919-yili filadelfiyada jahon xristian fundamentalistlari assotsiatsiyasiga asos solindi. 1983-yildan buyon aqsh davlat departamenti analitik va statistik maqsadlardan kelib chiqib, terrorizmga quyidagicha ta’rif beradi: «uyushgan, siyosiy ruh berilgan, biror-bir millat a’zolaridan iborat guruh yohud maxfiy agentlar vositasida, odatda ko’pchilikka ta’sir etishni maqsad qilgan holda tinch aholiga nisbatan sodir etilgan jinoyat». bundan tashqari odatiy janglar, ommaviy qirg’inlar paytida askarlar tomonidan terroristik xurujlar va urushlarda kuzatiladigan jinoyatlar sodir bo’lib turadi. qurshovlar chog’ida …

3 / 11

bog’liq ekanini ko’rsatadi. bundan tashqari terrorizm atamasiga bir qancha xulosaviy izohlar ham mavjud. jumladan, jessika sternga ko’ra: «terrorizmni boshqa urush-janjallardan farqlab olish mumkin bo’lgan ikki xarakteri mavjud. birinchidan, terror tinch aholiga qaratiladi. bu uni urushlardagi kurashdan farqlab turadi. ikkinchidan, terrorchilar oliy maqsadlari yo’lida qo’rqitishdan foydalanadilar: bu odatda mo’ljaldagi aholi orasida qo’rquv uyg’otish bilan bo’ladi. ushbu maqsadli uyg’otilgan qo’rquv hissi terrorni oddiy qotillik yohud jinoyatlardan farqlanishini ko’rsatadi. kristafor garmon ham bir qancha jihatdan to’g’ri bo’lgan boshqa bir aniq ta’rifni taqdim qilgan. «terrorning birgina tabiati mavjud bo’lib, u turli xil hissiyotlar, masalan, qattiq g’azab, o’ta sovuqqonlik, hatto ma’lum qurbonlarni jannatni va’da qilgan holda o’limga olib borish bilan baholanadi. yana terror hech qachon o’zining siyosiy kuchlar xizmatidagilarni yomonotliq qilish xarakterini o’zgartirmaydi. 2. ekstremizm va terrorizm – jamiyat barqarorligiga tahdid ushbu – deya davom etadi u, – rejali sistemalashtirilgan jinoyat, jarohatlar va begunoh kishilarda siyosiy yakunlardan qo’rquv hissini uyg’otishdir». brus hofman ham terrorga quyidagicha …

4 / 11

rig’iga yurgizishdan iborat. shuningdek terror qayerda ma’lum bir kuch mavjud bo’lmasa uni yaratishga, agar u kuch zaif bo’lsa uni nog’orasiga o’ynatishga urinadi. zo’ravonliklari natijasi bo’lmish ommaviy axborot vositalari orqali terroristlar eng muhim richag – ta’sir va kuchni qo’lga kiritishga urinadilar, aks holda ular siyosiy o’zgarishlarda ta’sir kuchini yo’qotadi, u xoh mahalliy bo’lsin, xoh u xalqaro miqyosda bo’lsin1. qayd etish lozimki, xx asrning 70-yillaridan boshlab, bu so’z islomga nisbatan qo’llanila boshladi. bunda «fundamentalizm» atamasi – qur’on va hadislarni so’zma-so’z talqin etuvchi, ilk islomga qaytishga qaratilgan aqidalarni targ’ib qiluvchi diniy-konservativ ruhdagi yo’nalishga nisbatan ishlatildi. buning natijasida jahon matbuotlarida islom niqobidagi mutaassib jangarilarni «fundamentalistlar» deb atash ham odat tusiga kirdi. shunday ekan, ekstremizm yoki fundamentalizmni faqat muayyan din bilan bog’lash mutlaqo asossiz. xususan, islom dini, u bilan bog’liq turmush tarzi va qadriyatlar majmuyi hech qachon ekstremistik tuzilmalarning go’yo din va musulmon jamoasi ravnaqi yo’lida amalga oshirayotgan terrorchilik xurujlarining asosiy sababi sifatida qaralishi mumkin …

5 / 11

astlik (arab. «aqida» – «ishonch», «biror narsani ikkinchisiga bog’lash») muayyan sharoitda, biron-bir g’oyaga qat’iy ishonib, uni mutlaqlashtirish asosida shakllangan qoida va tartiblarni sharoit, holat, vaziyatni hisobga olmagan holda ko’r-ko’rona qo’llash yoki shunga urinishni anglatadi. u muayyan qonun va qoidalar ta’sir doirasini sun’iy kengaytirishga urinishda yorqin namoyon bo’ladi. diniy ekstremizm kelib chiqishining birinchi va asosiy sababi bu – mutaassib fikr va qarashlarning paydo bo’lishidir. demak, mutaassiblik ekstremizm va terrorizmga zamin tayyorlaydi. mutaassiblik (arab. «chuqur ketish») o’z fikr-mulohaza va dunyoqarashi to’g’riligiga o’ta qattiq ishonib, boshqa diniy e’tiqodlarga murosasiz munosabatda bo’lishni anglatadi. mutaassiblik barcha davrlarda turli din va yo’nalishlar orasida keskin nizo va to’qnashuvlar kelib chiqishiga sabab bo’lgan. ayni paytda, dunyoviy va diniy bilimlarning sayozligi, sof diniy tushunchalarning asl mazmunini bilmaslik ham diniy mutaassiblik g’oyalarining tarqalishiga sabab bo’lishi mumkin. bu jarayonning eng xatarli jihati dinni siyosiylashtirish vositasida hokimiyatga intilish, dindan odamlar orasiga nifoq solish, qo’poruvchilik ishlarini amalga oshirish va g’arazli manfaatlarni ro’yobga chiqarishda …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekstremizm va terrorizm"

terrorizm tushunchasi, shakllari sabablari va unga qarshi kurash mexanizmlari terrorizm tushunchasi, shakllari sabablari va unga qarshi kurash mexanizmlari reja: 1. terrorizmning mazmun-mohiyati 2. ekstremizm va terrorizm – jamiyat barqarorligiga tahdid 3. yoshlarda ekstremizm va terrorizmga qarshi mafkuraviy immunitetni shakllantirish foydalanilgan manba va adabiyotlar ro’yxati: 1. terrorizmning mazmun-mohiyati ekstremizm va terrorizm kabi hodisalarning ildizlari uzoq tarixga borib taqalsa-da, ular hech qachon ijtimoiy barqarorlik va taraqqiyot uchun bugungidek tahdid solmagan. zero, hozirda ekstremizm va terrorizm global xarakterga ega bo’lib, dunyoning barcha mamlakatlari hamda mintaqalariga birdek xavf solmoqda. shunday ekan, uning oldini olish va unga qarshi kurashish insoniyatning is...

This file contains 11 pages in DOCX format (43.6 KB). To download "ekstremizm va terrorizm", click the Telegram button on the left.

Tags: ekstremizm va terrorizm DOCX 11 pages Free download Telegram