so‘z-gaplar to‘plamini ajratish tamoyillari

PPTX 13 стр. 809,4 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 809,4 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint mavzu: so’z gaplarning tasnifi reja: 1. so’z-gaplar to’plamini ajratish tamoyillari. 2. so’z–gaplar tasnifi. 3. so’z-gaplarning sintaktik xususiyatlari. so‘z-gaplar to‘plamini ajratish tamoyillari. o‘zbek formal tilshunosligida so‘z-gaplarning mohiyati, turlari, ularning leksik materiali tavsifi, qo‘llanish xususiyatlari empirik asosda etarlicha o‘rganilgan. shakl-vazifaviy tilshunoslikda gapning eng kichik qurilish qolipi [wpm] sifatida talqin qilingach, ziddiyatli, izohtalab nuqtalarga ega bo‘lgan so‘z-gaplarga ham lison/nutq ixtilofi nuqtayi nazaridan yondashish zarurligi ayon bo‘lib qoldi va har bir gapning til bosqichida o‘z qolipi mavjud bo‘lgani kabi, so‘z-gaplarning ham o‘ziga xos muayyan bir lisoniy qurilish qolipi bo‘lishi shart va zarurligi e’tirof etildi. bo‘laklarga ajratilmaydigan gaplar yoki so‘z-gaplar umumiy atamasi ostida birlashtiriladigan gaplarning alohida belgilari mavjudki, ular shu belgilari bilan mustaqil so‘zlardan, yordamchi so‘zlardan, sodda yoxud qo‘shma gaplardan farq qiladi. bular quyidagilar: 1) mustaqil holda gap bo‘la olish belgisi; 2) gap tarkibida shu gapning biror bo‘lagi bilan sintaktik aloqaga kirisha olmaslik belgisi; 3) o‘ziga xos g‘ayrioddiy ma’noga ega bo‘lish belgisi; 4)bog‘lamalar …

2 / 13

h, uni ifodalash bor. ularda gap sifatida voqelanuvchi so‘zning leksik ma’nosida mujassamlashgan. shu sababdan bunday gaplarda kesimlik mavjud, ammo kesimlik shakli ifodalanmagan. demak, so‘z-gaplar mustaqil gap bo‘la olish qobiliyatiga ega bo‘lganligi uchun bu so‘zlarga nisbatan semantik funktsional shakllangan so‘z-gaplar atamasi qo‘llaniladi. bu atamadagi “semantik” tarkibiy qismi hodisaning lug‘aviy (ma’noviy) tomoniga ishora qilib turadi. bunda gap markazi mavqeida kelgan leksemalarning ikki tabiiy xususiyati namoyon bo‘ladi, ya’ni bunda leksik birlik ham so‘z, ham gapdir. bu atamaning funktsional tarkibiy qismi esa so‘z-gaplarning sintaktik vazifa bajarishi f a q a t g a p m a r k a z i v a z i f a s i d a k e l a o l i sh i bilan chegaralanganligini ifodalaydi. demak, semantik-funksional shakllangan gaplar grammatik shakllangan gaplar ([wpm])dan farq qiladi va kesimlik ma’nolari so‘z-gaplarda leksik birlikning yoki atov birligi [w]ning o‘zida mujassamlanganligi tufayli so‘z-gaplarning lisoniy qurilish qolipi [wù] sifatida berilgan. so‘z-gaplarning …

3 / 13

f/ishora so‘zlar. so‘zlovchining bayon etilayotgan fikrga munosabati ─ qat’iy ishonch, gumon, taxmin kabi ma’nolarni ifodalab keladigan so‘zlar modal so‘zlardir. ularga xullas, demak, chamasi, tabiiy, ehtimol, shubhasiz, shekilli kabi so‘zlar misol bo‘ladi va bular formal tilshunosligimizda batafsil o‘rganilgan. kishilarning his-tuyg‘ularini, haydash, to‘xtatish kabi xitoblarni, buyruqlarni ifodalaydigan so‘z-gaplarning ko‘rinishi undov so‘zlardir. his-tuyg‘u undovlariga oh , voy, eh , barakalla, rah mat, ofarin kabi so‘zlar, buyruq -xitob undovlariga pisht, beh -beh , pish-pish, chuh kabi xitob so‘zlar kiradi. so‘z-gaplarning uchinchi ma’noviy guruhi bo‘lgan tasdiq /inkor so‘zlar ko‘pincha modallar tarkibida o‘rganilgan. ha, mayli, xo‘sh, xo‘p so‘zlari tasdiqni, yo‘q , mutlaqo, aslo, sira so‘zlari inkorni ifodalovchi so‘z-gaplardir. taklif/ishora so‘zlarga qo‘llanishi tana a’zolarining maxsus harakatlari bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan ma, mang, qani, marhamat so‘zlari kiritilgan. ular tinglovchiga qaratilgan bo‘lib, uni biror ish-harakatni bajarishga undaydi. so‘z-gaplar shunday hodisalar guruhiki, ularning juda ko‘pchiligi boshqa so‘z turkumlaridan tarixiy taraqqiyot jarayonida o‘ziga xos nutqiy qo‘llanish natijasida shakllangan va rivojlangan. chunonchi, …

4 / 13

iyotlar: 1. k.nazarov. o‘zbek tili punktuatsiyasi, toshkent, 1976, 33-116-b. 2. m.mirzaev va boshqalar. o‘zbek tili, toshkent, 1978, 245-252-b. 3.k.nazarov. tinish belgilari va yozma nutq,toshkent,1974, 32-61-b. 4. b.o‘rinboev. hozirgi o‘zbek adabiy tili (sintaksis), samarqand, 2001, 162-171-b. image2.png image3.png image4.svg image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 13

so‘z-gaplar to‘plamini ajratish tamoyillari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "so‘z-gaplar to‘plamini ajratish tamoyillari"

prezentatsiya powerpoint mavzu: so’z gaplarning tasnifi reja: 1. so’z-gaplar to’plamini ajratish tamoyillari. 2. so’z–gaplar tasnifi. 3. so’z-gaplarning sintaktik xususiyatlari. so‘z-gaplar to‘plamini ajratish tamoyillari. o‘zbek formal tilshunosligida so‘z-gaplarning mohiyati, turlari, ularning leksik materiali tavsifi, qo‘llanish xususiyatlari empirik asosda etarlicha o‘rganilgan. shakl-vazifaviy tilshunoslikda gapning eng kichik qurilish qolipi [wpm] sifatida talqin qilingach, ziddiyatli, izohtalab nuqtalarga ega bo‘lgan so‘z-gaplarga ham lison/nutq ixtilofi nuqtayi nazaridan yondashish zarurligi ayon bo‘lib qoldi va har bir gapning til bosqichida o‘z qolipi mavjud bo‘lgani kabi, so‘z-gaplarning ham o‘ziga xos muayyan bir lisoniy qurilish qolipi bo‘lishi shart va zarurligi e’tirof etild...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (809,4 КБ). Чтобы скачать "so‘z-gaplar to‘plamini ajratish tamoyillari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: so‘z-gaplar to‘plamini ajratish… PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram