tuproqshunoslik va dehqonchilik: oliy o'quv yurtlari uchun darslik

PDF 272 sahifa 6,3 MB Bepul yuklash

272 sahifa tuproqshunoslik va dehqonchilik: oliy o'quv yurtlari uchun darslik — PDF

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 6,3 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 272

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 272

o. ramazonov, o. yusupbekov t u p r o q sh u n o s l i k v a d e h q o n ch i l i k o liy o' q u v yu rgplari u ch u n d arslik h b? «sharq» nashriyot-matbaa aktsiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati toshkent - 2003 e n ^ m s j p 22 ushbu darslikaa oliy uquv yurtlarining «er tuzish va er kadas- tri», «gidromelioratsiya», «qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalash», «qishloq va suv xo'jaligi energetikasi», «agroiqtisodiet va me- nejment» yunalishlari buyicha bakalavrlar tayerlashda utiladigan «landshaftshunoslik», «tuproqshunoslik», «dehqonchilik» va «usim- likshunoslik» fanlariga oid asosiy nazariy tushunchalar, shuning- dek, mavjud metodik qo'llanmalar asosida laboratoriya va amaliy mashg'ulotlarni o'tkazish uslublari ham baen etilgan. darslik oliy o'quv yurtlarining mazkur yunalishlari buyicha ta'lim olaetgan talabalar uchun mo'ljallangan. undan qishloq xuja- ligi sohasida faoliyat kursataetgan mutaxassislar, shu sohaga qizi- quvchi boshqa m>taxassislar ham foydalanishlari mumkin. ramazonov o., …

2 / 272

isoblangan erdan foydalanishni to'g'ri tashkil qilish, samarador yo'nalishlarni aniqlash, ag- rotexnologik tadbirlar tarkibi va me'yorini belgi- lash hududning landshaft tuzilishi bilan uzviy bog'- liqdir. qish loq xo'jaligida ishlab chiqarishning bozor mu- nosabatlariga monandligi mazkur erlarda etishtiri- layotgan ekinlar hosildorligi, ya'ni dehqonchilik ma- daniyatiga bog'liqdir. shularni nazarda tutgan holda ushbu darslikda qishloq xo'jaligi uchun mutaxassis-mu- handis tayyorlash buyicha bakalavriaturaning o'quv re- jasida ajratilgan soat hajmida va qo'yiladigan talab doirasida landshaftshunoslik, tuproqshunoslik, deh- qonchilik va o'simlikshunoslikka oid nazariy va ama- liy tushunchalar bayon qilingan. z landshaftshunoslik i b o b . l a n d sh a f t sh u n o s l i k 1 -§ . landshaftlar va ularni shakllantiruvchi omillar er qobig'i juda murakkab va o'zaro bogliq bo'lgan litosfera (tosh qobiq, ya'ni er sharining pusti va uning ostidagi qattiq qismi), atmosfera (havo qobi- g'i), gidrosfera (suv qobig'i) va biosfera (hayot qobig'i)- dan iborat. biosfera er qobigining tarkibiy …

3 / 272

aro ta'sir mavjudligidadir. geografik qobiqni er sharining qobiqlaridan biri deb qarash mumkin, faqat unda hayot mavjud. shu qobigda haet, xususan inson paydo bo'lgan va jamiyat shakllan- gan. 4 landshaftlar va ularni shakllantiruvchi omillar geografik qobiq — geografiya fani urganadigan asosiy hosila (manba) hamdir. geografik qobiq: a) litosfera, atmosfera, gidrosfera va biosfera orasida mavjud bo'lgan xilma-xil munosabatlarni, bunda fizik, kimyoviy va biologik yunalishda sodir bo'ladi- gan moddiy tizimni; b) davr va hududtsa vaqti-vaqti bilan va yunalti- rilgan holda (evolyutsiya) ochiq sodir bo'ladigan o'zga- ruvchan tizimni; v) har bir hududning iqlim sharoiti va boshqa ko'rsatkichlarga qarab o'ziga xos tabaqalashgan, tarki- biy qismlari har xil bo'lishiga qaramasdan, o'zaro chambarchas bog'langan murakkab keng qamrovli tizim ni tashkil etadi. geografik qobiqning alohida shakllangan qismla- ri landshaft sifatida qaraladi. landshaft — geologik zamini, relefi, iqlimi, tuprog'i, o'simlik turkumi, hayvonot dunyosi, er osti va er usti suvlari rejimining bir xilligi bilan ajralib turadigan va tabiiy chegaralarga ega …

4 / 272

rmogi bo'lgan land shaftshunoslik barcha tabiiy geografik komplekslar- 5 landshaftshunoslik ni — landshaft qobig'i va geografik mintaqalardan tortib eng kichik komplekslargacha, ya'ni landshaft joylargacha bo'lgan komplekslarni o'rganadi. landshaft- shunoslikning asosiy tadqiqot uslublari: bevosita joyda kuzatish, tabiiy komplekslarni xaritaga tushi- rishdan iborat. landshaftshunoslik tabiiy boylik- lardan oqilona foydalanishga va ularni muhofaza qilishga erdam beradi. landshaft doirasini quyidagi regional geokomp- lekslarga bulish mumkin: materik, geografik keng-tk, mamlakat, mintaqa, provintsiya, okrug, tuman va mikro- tuman. tabiiy geografik landshaft hududning genetik ji- hatdan nisbatan bir xil (relefi, tuproq-iqlim sha- roiti, suv va biotsenez) bir-biri bilan uzviy boglik bo'lgan va ma'lum darajada inson ta'siri seziladi- gan qismi deb qaraladi. landshaft doimiy tuzilishga ega bo'lib, davr, hu- dud miqyosida uzgarib turadi. bu uzgarish uch xil bu- ladi: 1. davriy uzgarish. landshaft shakllanishida ishti- rok etuvchi jarayonlar ma'lum bir xil davrda takror- lanib turadi. masalan, daryo uzanlarining suv bosi- shi). 2. qaytish. mavjud landshaft tuzilishiga ma'lum davr …

5 / 272

- taqaviy va nomintaqaviy bo'ladi. iqlim, suv, tuproq, o'simlik va hayvonot dunyosi mintaqaviy omillarni, litosferaning geologik tuzilishi va relefi nomin- taqaviy omillarni tashkil etadi. landshaftning ichki tuzilishi va shakllanishida relef (geomorfologik), iqlim _ va tuproqni hosil qiluvchi omillar muhim ahamiyatga ega. tabiiy landshaftning geomorfologik asosida re- lefning har xil tipi va shakllari yotadi. er shari ning relefi asosan uzoq vaqt davom etadigan va bir- biri bilan uzviy bogliq bo'lgan ikki xil jarayon — ekzogen va endogen ta'sirida shakllanadi. endogen jarayonlar — er shari ichida sodir bo'ladi- gan fizik va kimyoviy jarayonlardir (radiaktiv mod- dalarning parchalanishi, mexanik harakatlar, zilzila, magmatik jarayonlar, kimyoviy reaktsiyalar). ekzogen jarayonlar — er sharining ustki qismida quyosh energiyasi, ogirlik kuchi va tirik organizmlar- ning hayoti natijasida vujudga kelgan relef hosila- laridir (emirilish, eroziya, muzliklar, er osti suv- lari ta'siri). quruqlikning ustki qismi ekzogen jarayonlar ta'sirida hosil bo'lgan har xil kattalik va shakldagi releflardan iborat. relefni hosil qiluvchi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 272 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tuproqshunoslik va dehqonchilik: oliy o'quv yurtlari uchun darslik" haqida

o. ramazonov, o. yusupbekov t u p r o q sh u n o s l i k v a d e h q o n ch i l i k o liy o' q u v yu rgplari u ch u n d arslik h b? «sharq» nashriyot-matbaa aktsiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati toshkent - 2003 e n ^ m s j p 22 ushbu darslikaa oliy uquv yurtlarining «er tuzish va er kadas- tri», «gidromelioratsiya», «qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalash», «qishloq va suv xo'jaligi energetikasi», «agroiqtisodiet va me- nejment» yunalishlari buyicha bakalavrlar tayerlashda utiladigan «landshaftshunoslik», «tuproqshunoslik», «dehqonchilik» va «usim- likshunoslik» fanlariga oid asosiy nazariy tushunchalar, shuning- dek, mavjud metodik qo'llanmalar asosida laboratoriya va amaliy mashg'ulotlarni o'tkazish uslublari ham baen etilgan. darslik …

Bu fayl PDF formatida 272 sahifadan iborat (6,3 MB). "tuproqshunoslik va dehqonchilik: oliy o'quv yurtlari uchun darslik"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tuproqshunoslik va dehqonchilik… PDF 272 sahifa Bepul yuklash Telegram