spondiloartritlar

PDF 67 pages 2.8 MB Free download

67 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PDF

Pages 67

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 67

spondiloartritlar 1-son fakultet va gospital terapiya, kasb patologiyasi kafedrasi assistenti, phd pulatova shaxnoza baxtiyarovna spondiloartritlarning umumiy belgilari •bel va umurtqa pog‘onasida surunkali og‘riq •sakroilial bo‘g‘imlarning yallig‘lanishi •ertalabki karaxtlik va harakat cheklanishi •ko‘z, teri va ichki a’zolarga zararlanishi •yallig‘lanishli tabiatga ega bo‘lib, immun tizimi bilan bog‘liq bo‘ladi •hla -b27 spondiloartritlar tarixi • 1559-y.-r.kolombo oʻzining “anatomiya” deb nomlangan kitobida 2 ta skleletda umurtqa pogʻonasining ankiloziga xarakterli belgilarni keltirgan. • 1818-y. –b.brodi birinchi bor as bemorida uveit kuzatilganini tariflagan. 1691-y. – vrach b.konnor bemorni autopsiya qilganda umurtqa pogʻanosidagi “bambuk” belgilari va total ankilozni aniqlagan. spondiloartritlar tarixi • 1858-y. devid takker oʻzining kichkinagina bukletida bemor leonarda traskaning umurtqa pogʻonasidagi kuchli deformatsiyalarini taʼriflagan, • bu esa as kasalligi haqida dalolat beradi. • 1892-y.- v.m.bexterev “umurtqa pogʻonasining qotib qolishi – kasallikning oʻziga xos shakli” nomli oʻz ishini chop etdi. vrach, 1892, 36, 899-903. • 1897-y. adolf shtryumpel germaniyada va • 1898-y. pyer mari fransiyada umurtqa pogʻonasining …

2 / 67

b27 bo‘lishi, anamnezida pelviospondilit, reyter sindromi, psoriaz, uveit, surunkali kolit 2 davo muolajalariga sezgirligi ball kasallik erta qaytalanganda yaqnv qabul qilgandan keyin 48 soat ichida og‘riq kamayishi yoki stabillashishi 1 12 mezon bo‘yicha ballar yig‘indisi 6 ga teng va undan yuqori bo‘lsa kasallik ishonchli hisoblanadi. spa uchun asas boʻyicha tasnifiy mezonlar artrit yoki entezit yoki daktilit va hech boʻlmaganda 1 ta spa belgisi boʻlgan bemorlar uchun uzoq muddatli orqali ogʻriq (3 oydan koʻp) va yoshi 45 yoshdan kam boʻlgan bemorlar uchun tekshirish natijasida faqat periferik simptomlarga ega boʻlgan bemorlar uchun yoki mrt yoki rentgenografiya maʼlumotlariga koʻra sakroiliit va hech boʻlmaganda 1 ta spa belgisi boʻlgan bemorlar uchun yoki hla-b27 musbat va hech boʻlmaganda 2 ta spa belgisi boʻlgan bemorlar uchun ≥ 1 belgi • uveit • psoriaz • krona kasalligi/ yarali kolit • infeksiya • hla-b27 • sakroiliit mrtyoki rentgenografiyia # belgilar • belda o’g’riq • artrit • entezit • …

3 / 67

tlar – bu asosan oʻq skeletini – sakroilial boʻgʻimlar va/yoki umurtqa pogʻonasini zararlovchi surunkali immun yalligʻlanishli artritlardir. ankilozlovchi spondilit – bu spondiloartritlar guruhiga kiruvchi surunkali kasallik boʻlib, sakroilial boʻgʻimlar va/yoki umurtqa pogʻonasining zararlanishi bilan xarakterlanadi. bu jarayon ularning ankilozga olib kelishi mumkin. shuningdek, patologik jarayonga entezislar va periferik boʻgʻimlar tez-tez jalb etiladi. norentgengrafik aksspa - rentgenologik oʻzgarishlarsiz . ankilozlovchi spondilit (bekhterev kasalligi) •umurtqa pog‘onasining qattiqlashishiga (ankiloziga) olib keluvchi surunkali yallig‘lanish kasalligi. •asosan yosh erkaklarda uchraydi. •dastlabki belgilar – bel va dumg‘aza sohasidagi og‘riq, ertalabki qattiqlik va harakatning cheklanishi. dunyo bo‘ylab tarqalishi aholining 0,1-1% orasida. markaziy osiyo mamlakatlarida, jumladan, o‘zbekistonda ham taxminan 0,2-0,5% odamda as uchrashi mumkin. o‘zbekiston aholisi 36 million atrofida ekanligini hisobga olsak, as bilan kasallanganlar soni taxminan 72 000 - 180 000 kishini tashkil qilishi mumkin. etiologiya etiologiyasi aniq emas • genetik omillar hla-b27 geni mavjud bo‘lgan odamlarda kasallik rivojlanish xavfi yuqori. bu gen immun tizimining noto‘g‘ri ishlashiga …

4 / 67

dilitning belgilari bel va orqa qismdagi surunkali og‘riq • og‘riq dam olish vaqtida kuchayadi, harakatlanganda esa kamayadi. • ertalabki soatlarda yoki uzoq o‘tirgandan keyin og‘riq kuchayadi. umurtqa pog‘onasining qattiqlashishi • ertalabki qattiqlik (30 daqiqadan uzoq davom etishi mumkin). • kasallik rivojlanib borgani sari umurtqa pog‘onasining harakatchanligi kamayadi. sakroiliit – dumg‘aza-bo‘ksa bo‘g‘imlarining yallig‘lanishi • dumg‘aza sohasida og‘riq va noqulaylik hissi. bo‘g‘im va tendonlar shikastlanishi • tizza, to‘piq va yelka bo‘g‘imlarida yallig‘lanish. i entesit – paylarning suyakga birikadigan joyida og‘riq va shish. ekstraskelet belgilar (bo‘g‘imlardan tashqari a’zolar zararlanishi) • ko‘z kasalliklari – uveit (ko‘zning yallig‘lanishi), qizarish va ko‘rish buzilishi. • o‘pka va yurak muammolari – kech bosqichda rivojlanishi mumkin. • ichak va buyrak kasalliklari – ayrim bemorlarda kuzatiladi. nega ankilozlovchi spondilit (bekhterev kasalligi) tashxisi kech qo‘yiladi? • o‘rtacha, bemorlarga to‘g‘ri tashxis qo‘yish 8-10 yilga kechikishi mumkin. buning bir necha asosiy sabablari bor: 1. kasallikning asta-sekin rivojlanishi • asning dastlabki bosqichida bel va …

5 / 67

bilan shug‘ullanadigan bo‘lgani uchun, ularning bel og‘rig‘i noto‘g‘ri talqin qilinishi mumkin. 4. tasviriy tekshiruvlarda kech paydo bo‘lishi • asning asosiy diagnostikasi rentgen va mri orqali amalga oshiriladi. • rentgenologik o‘zgarishlar (sakroiliit) kasallik boshlanganidan 3-5 yil o‘tibgina ko‘rinadi, shuning uchun erta tashxis qo‘yish qiyinlashadi. • mri erta bosqichdagi yallig‘lanishni aniqlay oladi, ammo ba’zi joylarda bu tekshiruv o‘tkazilmaydi yoki qimmat bo‘lishi mumkin. 5. hla-b27 geni har doim ham ishonchli bo‘lmasligi • hla-b27 geni ankilozlovchi spondilit bilan bog‘liq bo‘lsa ham, uning mavjudligi kasallik borligini to‘liq tasdiqlamaydi. • ayrim bemorlarda bu gen bo‘lmasa ham as rivojlanishi mumkin. • shuningdek, hla-b27 geni bor odamlarda ham kasallik hech qachon rivojlanmasligi mumkin. 6. boshqa kasalliklar bilan aralashib ketishi • as bel og‘rig‘idan tashqari bo‘g‘imlar, ko‘z, ichak va yurak muammolari bilan namoyon bo‘lishi mumkin. • ko‘z yallig‘lanishi bo‘lgan bemorlar oftalmologga, ichak muammosi bo‘lganlar gastroenterologga murojaat qilishadi. • natijada bemor uzoq vaqt boshqa mutaxassislarga borib yuradi va revmatologga kech …

Want to read more?

Download all 67 pages for free via Telegram.

Download full file

About "spondiloartritlar"

spondiloartritlar 1-son fakultet va gospital terapiya, kasb patologiyasi kafedrasi assistenti, phd pulatova shaxnoza baxtiyarovna spondiloartritlarning umumiy belgilari •bel va umurtqa pog‘onasida surunkali og‘riq •sakroilial bo‘g‘imlarning yallig‘lanishi •ertalabki karaxtlik va harakat cheklanishi •ko‘z, teri va ichki a’zolarga zararlanishi •yallig‘lanishli tabiatga ega bo‘lib, immun tizimi bilan bog‘liq bo‘ladi •hla -b27 spondiloartritlar tarixi • 1559-y.-r.kolombo oʻzining “anatomiya” deb nomlangan kitobida 2 ta skleletda umurtqa pogʻonasining ankiloziga xarakterli belgilarni keltirgan. • 1818-y. –b.brodi birinchi bor as bemorida uveit kuzatilganini tariflagan. 1691-y. – vrach b.konnor bemorni autopsiya qilganda umurtqa pogʻanosidagi “bambuk” belgilari va total ankilozni aniqlagan. spon...

This file contains 67 pages in PDF format (2.8 MB). To download "spondiloartritlar", click the Telegram button on the left.

Tags: spondiloartritlar PDF 67 pages Free download Telegram