sariq isitma va qutirish

PPTX 16 pages 59.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.9 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint sariq isitma va qutirish sariq isitma (si) – pashshalari tarqatadigan tabiiy o'choqli arbovirus infektsiyasi bo'lib, o'tkir isitma, gemorragik sindrom, shok va jigar–buyrak etishmovchiligi bilan kechadigan kasallikdir. etiologiyasi. si kasalligini flaviviridae oilasiga flavivirus avlodiga mansub bo'lgan, o'zida rnk saqlovchi flavivirus febricus qo'zg'atadi. virus odamning ichki organlarini shikastlash qobiliyatnga ega ekanligi inobatga olinib, viscerophilus tropicus nomini olgan. virus tashqi muhitga uncha chidamli emas, dezinfektsiyalovchi moddalarning odatdagi konsentratsiyalari ta'sirida bir zumda nobud bo'ladi, 60°c gacha isitilganda virus o'z faolligini 10 daqiqa davomida yo'qotadi. virus quritilgan holda +100–110°c da 5 soatgacha tirik saqlanadi, muzlatilgan holda esa bir necha yilgacha o'z faolligini saqlaydi. epidemiologiyasi. si kasalligi tipik tabiiy o'choqli yuqumli kasallik hisoblanadi. kasallikning tabiiy endemik o'choqlari markaziy va janubiy amerika hamda g'arbiy va markaziy afrikaning tropik hududlarida joylashgan. si kasalligi tabiiy sharoitda asosan ayrim tur chivinlar orqali transmissiv yo'l bilan yuqadi. bemor odam asosan kasallik inkubatsion davrining oxirgi kunlarida va kasallik boshlanishining 3–4 …

2 / 16

a'zi hollarda esa bu davr 10–12 kungacha cho'zilishi mumkin. kasallik innaparant shakldan (kasallik klinik alomatlari bilinar–bilinmas kechadi) to og'ir o'tkir shakllargacha namoyon bo'lib, ba'zida o'lim bilan tugaydi. kasallikning boshlang'ich davri 3–4 kun davom etadi va bu davr virusemiya jarayoniga to'g'ri keladi. kasallikning gipertermik davri to'satdan o'tkir boshlanadi, bemorning tana harorati 39,5– 40°c gacha ko'tariladi, eti uvishib, qaltiraydi, boshi, beli og'riydi. aksariyat bemorlarning ko'ngli aynib, qusadi, qusuq ba'zida qon aralash bo'ladi, ba'zi bemorlarda ichning suyuq o'tishi qayd etiladi. bemorning yuzi, bo'yni va ko'kragining yuqori qismi qizaradi, sklera tomirlarining in'ektsiyasi kuzatilib, ko'zi xuddi quyon ko'ziga o'xshab qizaradi ("quyon ko'z"). bemor yorug'likka qaray olmaydi, ko'zlaridan tinmay yosh oqadi. qon tomir urishi tezlashadi, keyinchalik jigar kattalashadi. boshlang'ich davrining oxirida ko'z oqi va teri sarg'ayadi. qonda giperbilirubinemiya va fermentlar faolligining oshganligi (de rittis koeffitsienti 1 dan yuqori) aniqlanadi. jigarda tarqoq nekroz alomatlari aniqlanadi. taloq va boshqa a'zolarda ham patologik o'zgarishlar yuz beradi, badanda ba'zan petexiyalar …

3 / 16

asalliqda isitma o'rta hisob bilan 8–9 kun davom etadi. isitma pasayganidan keyin sog'ayish davri boshlanadi. endemik o'choqlarda yashaydigan mahalliy aholida, kasallik engil ko'rinishda o'tishi mumkin. ularda sariqlik va gemorragik alomatlari kuzatilmaydi. shu sababdan bunday bemorlarga klinik tashxis qo'yish qiyin. endemik o'choqlarda kasallikning engil shakllari ko'proq uchraydi. bu shaklda uchraydigan kasallik 1–3 kun davomida sog'ayish bilan tugaydi. klinikasi si kasalligi juda engil, engil, o'rta og'ir, og'ir va juda og'ir (tez kechadigan) klinik shakllariga ajratiladi. kasallikning juda engil hamda engil shakllari endemik o'choqlarda mahalliy aholi o'rtasida qayd etiladi va bu kasallar kasallik ommaviy tusda qayd etilganida, faqat laboratoriya usuli yordamida tekshirilgandagina aniqlandi. bu toifa bemorlarda tana harorati uncha yuqori bo'lmaydi va qisqa muddatli ko'tariladi. bundan tashqari, bemorlarda bosh og'rig'i, ba'zi bemorlarda esa ko'z oqi biroz sarg'ayishi, kuchsiz albuminuriya qayd etiladi, 1–2kundan keyin kasallikning bu alomatlari yo'qolib,bemorda hech qanday asorat qolmasdan, tuzalib ketadi.muqaddam si kasalligida o'lim ko'rsatkichi juda yuqori bo'lgan (40–90%). si kasalligiga …

4 / 16

ksiya tadbiri; –si kasalligining chetdan (endemik zonalardan) kirib kelishining oldnni olish; –immunoprofilaktika o'tkazish. 2015 yil 23 yanvardagi «respublikada axoli urtasida uta xavfli zooantroponoz yukumli kasalliklarga karshi olib borilayotgan chora -tadbirlarnitakomillashtirish tugrisida» 37-sonli buyrug'i etiologiyasi qutirishning qo'zg'atuvchisi neyrotrop virus bo'lib, u qutirgan hayvon so'lagida bo'ladi, tashqi muhitda uzoq saqlana olmaydi. 1887 yil babesh, 1903 yilda negri qutirib o'lgan hayvonlar bosh miyasining ammon shoxi deb ataluvchi qismida dog'ga o'xshash yumaloq tuzilmalar borligini aniqla–ganlar. keyinchalik boshqa olimlar ham ana o'sha dog'lar qutirish virusi ta'sirida paydo bo'lishini isbotladilar. qutirish virusi faqat tirik organizmdagina yashashi va ko'payishi mumkin. sovuq sharoitda virus uzoq saqlanadi. 50 gradus issiqda virus bir soat davomida qaynatilganda esa 1–2 minutdan keyin nobud bo'ladi. tik tushadigan quyosh nurlari virusni 12–14 soat davomida yo'q qilib yuboradi. epidemiologiyasi infektsiya manbai quturgan itlar, mushuk, bo'rilar, tulki, bo'rsiqlar, itning so'lagida virus qutirish belgilari ma'lum bo'lishidan 7–10 kun ilgari paydo bo'ladi. qutirish kasalligi yuqishi uchun itning odamni …

5 / 16

kun uyqusi buzilib, ishtahasi bo'g'iladi. qo'rquv hissi, kayfiyati o'zgaruvchan bo'ladi. bemor atrofga loqayd bo'lib yotadi. subfebrilitet, tishlangan jarohat tortilib og'riydi. gidro–, aerofobiya paydo bo'ladi. bemorlar chanqab, suyuqlik ichishga urinsa, darhol yutish va nafas mushaklari tortishib, qisqarib qattiq og'riydi. shu sababli suvni ko'rishi bilanoq, undan qo'rqadi. ovozi bo'g'iladi, badani terlab, so'lagi oqadi, hiqichoq tutadi, qorachig'i kengayadi. oyoq qo'llari og'riydi, ko'zlarda qo'rqinch ko'rinadi. taxikardiya, aritmiya, nafas tartibsiz, yuzaki. talvasalanish nafas va yutish mushaklaridan boshlanib, keyin hamma mushaklarga tarqaladi. arzimagan tovush, lampa yorig'i, bemor badaniga biror narsaning sal tegishi hamma mushaklarning tortishishiga sabab bo'ladi. bu davrda bemor uxlamaydi, o'z–o'zini tishlaydi, es–hushi kirdi – chiqdi bo'ladi. keyinchalik gallyutsinatsiya paydo bo'ladi, bemor alahlaydi. bu davr 2–6 kun davom etadi. falajlanish davri gidrofobiya kamayadi, bemor tinchla–nadi, suyuqlik icha boshlaydi, harorat yuqoriligicha qoladi, so'zlarni aniq, tiniq ayta olmaydi, shu holatda oyoqlar falaji boshlanadi. oradan 15–20 soat o'tgach, tananing boshqa mushaklari ham falaj bo'la boshlaydi. shu holat davom …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sariq isitma va qutirish"

prezentatsiya powerpoint sariq isitma va qutirish sariq isitma (si) – pashshalari tarqatadigan tabiiy o'choqli arbovirus infektsiyasi bo'lib, o'tkir isitma, gemorragik sindrom, shok va jigar–buyrak etishmovchiligi bilan kechadigan kasallikdir. etiologiyasi. si kasalligini flaviviridae oilasiga flavivirus avlodiga mansub bo'lgan, o'zida rnk saqlovchi flavivirus febricus qo'zg'atadi. virus odamning ichki organlarini shikastlash qobiliyatnga ega ekanligi inobatga olinib, viscerophilus tropicus nomini olgan. virus tashqi muhitga uncha chidamli emas, dezinfektsiyalovchi moddalarning odatdagi konsentratsiyalari ta'sirida bir zumda nobud bo'ladi, 60°c gacha isitilganda virus o'z faolligini 10 daqiqa davomida yo'qotadi. virus quritilgan holda +100–110°c da 5 soatgacha tirik saqlanadi, muzlatilgan ...

This file contains 16 pages in PPTX format (59.9 KB). To download "sariq isitma va qutirish", click the Telegram button on the left.

Tags: sariq isitma va qutirish PPTX 16 pages Free download Telegram