transport turlari va ularning xususiyatlari

DOC 159 pages 7.2 MB Free download

159 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.2 MB

File type DOC

Pages 159

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 159

temir yillar 1-mavzu transport turlari, ularning xususiyatlari, transport tizimida tutgan o’rni va tashish jarayonidagi hamkorligi reja: 1.transportning ahamiyati va uning asosiy ko‘rsatkichlari. 2.transport turlari. transportning ahamiyati va uning asosiy ko’rsatkichlari. transport moddiy ishlab chiqarishing o’ta zaruriy tarmoqlaridan biri bo’lib, xalq xo’jaligining barcha tarmoqlarini tashish jarayonida davom etdiradi. har xil yuklarni ishlab chiqarilgan joyidan iste’molchilarga yetkazish va yo’lovchilarni tashish bilan transport yangi mahsulot yaratmaydi. transportning mahsuloti –yuk va yo’lovchilarni tashish jarayonining o’zidir. rasm 1.1. yuklar tashish jarayoni zamonaviy transport turlari orasida alohida ahamiyatga ega bo’lgan asosiy turlardan biri – temir yo’l transportidir. temir yo’llar mamlakatning barcha viloyat va nohiyalarini birlashtiradi, aholining tashish ehtiyojlarini, sanoat va qishloq xo’jalik mahsulotlarining aylanishini ta’minlaydi va shuning uchun ham xalq xo’jaligida katta ahamiyat kashf etadi. transport mahsuloti bir qator ko’rsatkichlar bilan belgilanadi. tashish ishlarining asosiy ko’rsatkichlari quyidagilardan iborat: r – tashish (jo’natish) hajmi, odatda, yil bo’yicha tonna miqdorida o’lchanadi. ushbu ko’rsatkich ishlab chiqarish hajmini tashish hajmi …

2 / 159

1 42,2 42,3 42,3 tramvay yo’llari 138,9 137,2 116,6 113,4 trolleybus yo’llari 408,5 423,7 406,5 394,8 quvurlar uzinligi 29,5 36,1 13,2 36,1 temir yo’lning foydalaniladigan uzunligi stansiyalar orasidagi yo’llarning ikkinchi bosh yo’l, stansiya yo’llari va boshqa yo’llarni hisobga olmagan holdagi uzunligini ifodalaydi. temir yo’llarning barcha asosiy xizmat sohalari, bo’limlari va korxonalari ishining sifat ko’rsatkichi tariqasida vagon aylanmasi (oboroti) qabul qilingan. vagon aylanmasi deb vagonni yuklash boshlanishidan keyingi yuklashgacha bo’lgan vaqt oralig’iga aytiladi. temir yo’llarning asosiy iqtisodiy ko’rsatkichlari mehnat unumdorligi, tashish tannarxi va daromad kabilardan iborat bo’ladi. transport turlari va ularning xususiyatlari. yo’lovchi va yuklarni tashish yagona maqsad yo’lida birlashib, o’zaro hamkorlikda faoliyat ko’rsatadigan turli xil transport turlari bilan amalga oshiriladi. o’zbekistonda ijtimoiy yo’naltirilgan bozor iqtisodiyotini shakllantirishga mo’ljallangan chuqur va keng ko’lamli iqtisodiy islohotlar amalga oshirilayotgan xozirgi davrda transport sohalari alohida ahamiyat kasb etadi. rasm 1.2. transport vositalari tizimi transport, ayniqsa, temir yo’l transportining har qanday jamiyat hayotidagi o’rni juda katta …

3 / 159

di (korxona hududidagi tashishlar, xomashyo va yoqilg’i tashishlar, materiallarni magistral yo’llardan olib kelish, tayyor maxsulotlarni olib chiqish va h.k.). - tashqi yoki magistral transporti ishlab chiqaruvchilar va iste’molchilar orasidagi iqtisodiy aloqalarni va yo’lovchilar tashishni ta’minlash uchun xizmat qiladi. zamonaviy magistral transporti temir yo’llar, suv (daryo va dengiz), avtomobil, havo yo’llari va quvur (neft va neft mahsulotlari, gaz quvurlari) transporti turlaridan iborat bo’lib, yagona transport tizimi yuqori kuchlanishli elektr uzatish tarmoqlarini ham o’z ichiga oladi. tashish ishlarining transport turlari orasida taqsimlanishi juda ko’p omillarga, ushbu transport turining nohiya va hududlarda mavjudligi va ularning texnik-iqtisodiy samaradorligiga bog’liq bo’ladi. bunda tashish tannarxi, kapital mablag’larga ehtiyoj, tashish sifati, tezligi, muntazamligi, qulayligi, yuklar holatining saqlanishi, tashish qobiliyati, mehnat unumdorligi, metall va yoqilg’i sarfi kabilarning ahamiyati katta. temir yo’l transporti. ushbu transport turi ommaviy tashishlar uchun qulay, iqlimiy sharoitlar va yil fasllaridan qat’i nazar kechayu-kunduz birday ishlaydi. temir yo’llarning tabiiy boyliklarni o’zlashtirishdagi o’rni katta. yuk aylanishi …

4 / 159

rsatkichlar nomi 2005 yil ko’rstakichlari transport turlari bo’yicha taqsimlanishi,% 1 2 3 4 1 jami tashiladigan yuklar mingtonna hisobida, shu jumladan: temir yo’l transporti havo yo’llari quvur (tranzitsiz) avtomobil transporti 715806 45800 5,7 71500 668500 100 0,06 0,001 0,01 0,93 2 jami yuk aylanmasi, milliard tonna-kilometr, shu jumladan: temir yo’l transporti havo yo’llari quvur transporti avtomobil transporti 32,5 18,1 0,1 0,2 14,1 100 55,69 0,31 0,61 43,39 3 jami tashilgan yo’lovchilar, mln kishi hisobida, shu jumladan: temir yo’l transporti havo yo’llari avtomobil transporti 3846 15,1 0,9 3830,0 100 0,39 0,02 99,59 4 jami yo’lovchilar aylanmasi, mln yo’lovchi-kilometr hisobida, shu jumladan: temir yo’l transporti havo yo’llari avtomobil transporti 46600 2600 4600 39400 100 5,58 9,87 84,55 temir yo’llarda tashish tannarxi arzon bo’lib, avtomobil transportiga nisbatan 3-5 barobar, havo transportiga nisbatan 12-15 barobar kam. temir yo’llarda mehnat sarfi avtomobil va havo yo’llariga nisbatan ancha kam, ammo temir yo’llarni qurish bilan bog’liq boshlang’ich …

5 / 159

imkonini beradi. avtomobil transporti yuklarni ishlab chiqarilgan joyidan olib yo’lda qayta ishlamay to’g’ridan-to’g’ri iste’molchi omborxonasigacha yetkazishi mumkin. qisqa va o’rta masofalarga avtomobillarda tashish tezligi temir yo’l va suv yo’llari orqali tashishga nisbatan ancha yuqori bo’ladi. yo’lovchi va yuklar oqimi kam bo’lganda, avtomobil transportida kapital xarajatlar temir yo’llarga nisbatan kam talab etiladi. avtomobillarning boshqa transport turlariga qaraganada, doimiy yo’l tarmoqlariga bog’liqligi kam, avtomobil yo’llari nisbatan to’g’ri va qisqa masofalar bilan ulanadi. rasm 1.4. avtomobil transporti qisqa masofalarga tashishdagi avtomobil transportining afzalliklari masofa uzoqlashgani sari tashish tannarxining qimmatlashishi hisobiga kamaya boradi. avtomobillarining atrof-muhitning ekologik holatiga salbiy ta’siri ham sezilarli, ko’p miqdorda neft mahsulotlari va tabiiy kauchuk sarflanadi. atomobil transportida xodimlar soni ko’p bo’lib, ularning asosiy qismini haydovchilar tashkil etadi. suv transporti. suv transporti eng qadimiy transport turi bo’lib, insoniyat tarixidagi ilk tashishlar suv yo’llari orqali amalga oshirilgan. suv yo’llarini o’zlashtirish harajatlari juda kam bo’lib, asosan port xo’jaligi harajatlari, port atrofi havzalari va …

Want to read more?

Download all 159 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transport turlari va ularning xususiyatlari"

temir yillar 1-mavzu transport turlari, ularning xususiyatlari, transport tizimida tutgan o’rni va tashish jarayonidagi hamkorligi reja: 1.transportning ahamiyati va uning asosiy ko‘rsatkichlari. 2.transport turlari. transportning ahamiyati va uning asosiy ko’rsatkichlari. transport moddiy ishlab chiqarishing o’ta zaruriy tarmoqlaridan biri bo’lib, xalq xo’jaligining barcha tarmoqlarini tashish jarayonida davom etdiradi. har xil yuklarni ishlab chiqarilgan joyidan iste’molchilarga yetkazish va yo’lovchilarni tashish bilan transport yangi mahsulot yaratmaydi. transportning mahsuloti –yuk va yo’lovchilarni tashish jarayonining o’zidir. rasm 1.1. yuklar tashish jarayoni zamonaviy transport turlari orasida alohida ahamiyatga ega bo’lgan asosiy turlardan biri – temir yo’l transportidir. temir y...

This file contains 159 pages in DOC format (7.2 MB). To download "transport turlari va ularning xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: transport turlari va ularning x… DOC 159 pages Free download Telegram