favqulodda vaziyatlar, ularning turlari va xususiyatlari

DOCX 18 pages 45.5 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.5 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

favqulodda vaziyatlar, ularning turlari va xususiyatlari reja: 1.fvlarning tasnifi. 2. tabiiy favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish 3. texnogen favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati favqulodda vaziyat (fv)- ma'lum hududda yuz bergan falokat, halokat va boshqa turdagi ofatlar natijasida kishilarning o`limiga, salomatligiga, tevarak atrofdagi tabiiy muhitga sezilarli moddiy zarar yetkazuvchi, odamlarning turmush sharoitini buzilishiga olib keladigan holatdir. 1. tabiiy tusdagi fv. tabiiy tusdagi fv larga 3 xil turdagi xavfli hodisalar kiradi: 1) geologik xavfli hodisalar:- zilzilalar, yer ko`chishlar, tog` o`pirilishlari va boshqa xavfli geologik hodisalar; 2) gidrometereologik xavfli hodisalar – suv toshqinlari, sellar, qor ko`chkilari, kuchli shamollar (dovullar), jala va boshqa gidrometereologik hodisalar. 3) favqulodda epidemiologik, epizotik va epifitotik vaziyatlar – alohida xavfli infektsiyalar (o`lat, vabo, sarg`ayma, isitma), yuqumli kasalliklar, rikketsiyalar-epidemik toshmali terlama, bril kasalligi, zoonoz infektsiyalar- sibir yarasi, quturish, virusli infektsiyalar- spid; epidemiya - odamlarning guruh bo`lib yuqumli kasallanishi, ularning zaharlanishi (zaharli modda bilan hamda oziq-ovqatdan ommaviy zaharlanish); epizootiya …

2 / 18

xo`jaligi ishlab chiqarishida odamlarning sog`lig`i uchun xavf soluvchi kontsentratsiyalarda qo`llaniladigan pestitsidlar va boshqa zaharli ximikatlar mavjudligi. 2) atmosfera (havo muhiti) tarkibi va xossalari o`zgarishi bilan bog`l`iq bo`lgan vaziyatlar havo muhitining quyidagi ingridiyentlar bilan ekstrimal yuqori ifloslanishi: -oltingugurtli oksid, azotli oksid, uglerodli oksid, dioksid, qurum, chang va odamlar sog`lig`iga xavf soluvchi kontsentratsiyalarda antropogen tusdagi boshqa zararli moddalar; - keng ko`lamda kislotali hududlar hosil bo`lishi va ko`p miqdorda kislota chiqindilari yog`ilishi; - radiatsiyaning yuqori darajasi. 3). gidrosfera holatining o`zgarishi bilan bog`liq vaziyatlar: - yer yuzasi va yer osti suvlarining sanoat va qishloq xo`jaligi ishlab chiqarishi oqavalari; - neft mahsulotlari, odamlarning zaharlanishiga olib kelgan yoki olib kelishi mumkin bo`lgan, tarkibida og`ir metallar, har xil ximikatlar mavjud bo`lgan chiqindilar va boshqa zararli moddalar bilan ekstrimal yuqori darajada ifloslanishi; - binolar, muhandislik kommunikatsiyalari va uy-joylarning yemirilishiga olib kelishi mumkin bo`lgan yoki olib kelgan sizot suvlar miqdorining ortishi; - suv manbalari va suv olish joylarining zararli …

3 / 18

hi, suvni kimyoviy moddalar bilan ifloslanishi va boshqalar. zilzila paytida yer qobig`ida seysmik to`lqinlar hosil bo`ladi. to`lqinlarning tarqalish markazi gipotsentr yoki zilzila o`chog`i deb ataladi, chuqurligi 2-70 km ga boradi. er yuzasidagi markazi - epitsentr deb ataladi va 3 xil bo`ylama, ko`ndalang, yuzama to`lqinlar tarqaladi. ularning aholi yashaydigan hududlar va inshootlarga ko`rsatadigan kuchlarining ta'siri erning geologik, geomorfologik, gidrogeologik va injenerlik - geologik sharoitlariga bog`liq bo`lib, ularni o`rganish, baholash, bashorat qilish bilan injenerlik geologiyasi shug`ullanadi. zilzilaning inshootlarga ko`rsatgan kuchini baholash, o`rganish. insoniyat o`zining butun tarixiy taraqqiyoti mobaynida ko`p yer qimirlashlarni boshidan kechirgan, uning oqibatlarini guvohi bo`lgan. uzoq tarixiy saboq, ya'ni yer siljish kishilarning ruhiy holatiga bo`lgan ta'siri, imorat va inshootlarning buzilishi, (yer sathida yoriqlarning va buloqlarning poydo bo`lishi ) yuz bergan hodisaning kuchini baholashga o`rgatadi. quyida shu nisbiy shkalani ba'zi o`zgarishlar bilan bayon etamiz. respubilkamizda va juda ko`p davlatlarda zilzila kuchi 12 balli shkala asosida baholanib, har bir ballga ega bo`lgan …

4 / 18

faqatgina seysmik asboblargina qayd qiladi. 2ball–juda kuchsiz. uy ichida o`tirgan ba'zi odamlar sezish mumkin. (derazalar titraydi). 3 ball – kuchsiz – ko`pchilik odamlar sezmaydi, ochiq havoda tinch turgan odam sezishi mumkin. osilgan jismlar asta-sekin titraydi. 4 ball – o`rtacha sezilarli. ochiq havoda turgan odamlar va bino ichidagi kishilar sezadi. uy devorlari qirsillaydi. ro`zg`or anjomlari titraydi, osilgan jismlar tebranadi. 5 ball – ancha kuchli. hamma sezadi, uyqudagi odam uyg`onadi. ba'zi odamlar hovliga yugurib chiqadi. idishdagi suyuqliklar chayqalib to`kiladi, osilgan uy jihozlari qattiq tebranadi. 6 ball – kuchli. hamma sezadi, uyqudagi odam uyg`onadi. ko`pchilik odamlar hovliga ugurib chiqadi. uy xayvonlari betoqat bo`ladi. ba'zi hollarda kitob javonidan kitoblar, javonlardagi idishlar ag`darilib tushadi. 7 ball – juda kuchli. ko`pchilik odamlarni qo`rquv bosadi, ko`chaga yugurib chiqadi, avtomobil haydovchilari tamonidan harakat vaqtida ham seziladi, uy devorlarida katta-katta yoriqlar paydo bo`ladi, havzalardagi suvlar chayqaladi va loyqalanadi. 8 ball – yemiruvchi. xom g`ishtdan qurilgan imoratlar butunlay vayron bo`ladi, …

5 / 18

1 ball – fojeali. hamma imoratlar deyarli vayron bo`ladi, to`g`on va dambalar yorilib ketadi, temir yo`llar butunlay ishdan chiqadi, yerning ustki qismida katta-katta yoriqlar paydo bo`ladi, yer ostidan loyqa balchiqlar ko`tarilib chiqadi, surilish, qulash hodisalar nihoyasiga etadi. 12 ball - kuchli fojeali. erning ustki qismida katta o`zgarishlar yuz beradi. inson barpo etgan imoratlar vayron bo`ladi, daryolarning o`zani o`zgarib sharsharalar paydo bo`ladi, tabiiy to`g`onlar vujudga keladi. 1.temir yo`l transportida avariya va fojia bo`lishining asosiy sababi: yo`llarning to`g`ri bo`lmasligi, harakatlanuvchi tarkibning kamchilikka ega bo`lishi, ya'ni boshqarishda texnik nosozliklarning mavjudligi (signal bo`lmasligi va b.) yurish qoidalarining buzilishi va boshqa sabablardir. bundan tashqari temir yo`llarda avariyalar: poezdlarning izdan chiqib ketishi, bir-biri bilan to`qnashishi, yong`in chiqishi va vagonlarda olib ketilayotgan portlovchi moddalarning portlashi bilan ham sodir bo`ladi. yana temir yo`l transportlarida avariya va fojialar tabiiy ofatlar natijasida ham sodir bo`lishi mumkin. aviatexnikani qo`ndirish chog`da qidiruv, avariya-qutqaruv, birinchi tibbiy yordam ko`rsatish, ko`chirish hamda fuqarolar muhofazasining boshqa …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "favqulodda vaziyatlar, ularning turlari va xususiyatlari"

favqulodda vaziyatlar, ularning turlari va xususiyatlari reja: 1.fvlarning tasnifi. 2. tabiiy favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish 3. texnogen favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati favqulodda vaziyat (fv)- ma'lum hududda yuz bergan falokat, halokat va boshqa turdagi ofatlar natijasida kishilarning o`limiga, salomatligiga, tevarak atrofdagi tabiiy muhitga sezilarli moddiy zarar yetkazuvchi, odamlarning turmush sharoitini buzilishiga olib keladigan holatdir. 1. tabiiy tusdagi fv. tabiiy tusdagi fv larga 3 xil turdagi xavfli hodisalar kiradi: 1) geologik xavfli hodisalar:- zilzilalar, yer ko`chishlar, tog` o`pirilishlari va boshqa xavfli geologik hodisalar; 2) gidrometereologik xavfli hodisalar – suv toshqinlari, sellar, qor ko`chkilari, kuchli...

This file contains 18 pages in DOCX format (45.5 KB). To download "favqulodda vaziyatlar, ularning turlari va xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: favqulodda vaziyatlar, ularning… DOCX 18 pages Free download Telegram