ekologiya va hayot faoliyati xavfsizligi

PPTX 27 pages 320.9 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 320.9 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

mavzu: atrof-muhitning ishlab chiqarish va insonlar faoliyati bilan bog’liqligi reja: “ekologiya va hayot faoliyati xavfsizligi” fani ma’ruza №2: atrof-muhitni insonlarning ishlab chiqarish faoliyati bilan o’zaro bog’liqligi 2.1. tabiatdagi antropogen o’zgarishlar, ularning turlari va shakllari 2.2. inson omilining tabiiy muhitga ta’siri. urbanizatsiya jarayoni 2.3. o’zbekistonda tabiatni huquqiy himoya qilish atrof - muhitni muhofaza qilish bir necha yoʼnalishlarga ega boʼlib, boshqa fanlar yutuqlarini qoʼllagan holda oʼz oldiga qoʼygan maqsadlarini hal qiladi: 1. falsafiy yoʼnalish- tabiat bilan jamiyatning bir butunligiga, undan foydalanilish va himoya qilish birligiga asoslangan. 2. tarixiy yoʼnalish - biosfera va uning qismlarini mavjudlik qonuniyatlarini oʼrganish zarurligiga asoslangan. 3. ekologik yo`nalish - insonlarni tabiat bilan biologik jihatdan bogʼliq ekanligiga asoslangan. 4. texnik-iqtisodiy yoʼnalish-tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va muhofaza qilish zarurligiga asoslangan. 5. sotsial-siyosiy yoʼnalish-atrof - muhitni muhofaza qilish muammosini butun insoniyat miqyosida hal qilinishi zarur ekanligiga asoslanadi. 6. yuridik yoʼnalish- insonlarning tabiatga koʼrsatayotgan taʼsirini chegaralovchi va jazolanishi taʼminlovchi huquqiy aktlarni ishlab …

2 / 27

birlamchi hosilalarni oʻzlashtirishda ishtirok etuvchi jarayon), organik dunyoning paydo boʻlishi va taraqqiyoti taʼsirida tarkib topgan. tabiiy muhitning holati oʻzaro taʼsir etib turuvchi koʻp omillarning murakkab majmuida tarkib topgan tabiiy muvozanatga bogʻliq. 3 chunki bir joyning iqlimi quyosh nurining tushish burchagiga, yaʼni geografik kenglik, yer yuzasining tuzilishi, shamollar, okeanlarning uzoq yoki yaqinligi, oqimlari va boshqalarga; oʻsimliklar qoplami esa iqlim, yer yuzidagi togʻ jinslari, relyef, tuproqlarga bogʻliq. bu tabiiy omillarning birontasida oʻzgarish roʻy bersa, tabiiy muvozanat buziladi, bu esa tabiiy muhitda oʻzgarishlarga sabab boʻladi. baʼzan, tabiatning biror komponentiga koʻrsatilgan arzimagan taʼsir hech kutilmagan katta oʻzgarishlarga, xususan, xavfli oʻzgarishlarga olib kelishi mumkin. atrof - muhitni muhofaza qilish borasidagi davlat boshqaruvi sistemasi deganda davlat tashkilotlarining tabiiy resurslarni qayta tiklash, ulardan oqilona va tejamli foydalanish, atrof - muhitni muhofaza qilish sohasidagi masalalarni hal qilish uchun qaratilgan tashkiliy faoliyatlari tushuniladi. tabiatni muhofaza qilish davlat qoʼmitasi 1988 yil tashkil qilinib, atrof - muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan …

3 / 27

gan zararlarni qoplovchi jarimalar, javobgarlikni talab qilishni tashkil qilish. 6. tabiatni asrash va undan ehtiyotkorlik bilan foydalanishni taʼminlovchi ekologik taʼlim va tarbiyani tubdan yaxshilash. 2.1. tabiatdagi antropogen o’zgarishlar, ularning turlari va shakllari moddalarning aylanma harakati va energiya oqimiga antropogen (antropogen (yun an-thropos — odam va genes — paydo boʻlish) ta’sir etadi quyosh energiyasi yer yuzida ikki xil moddalar almashinuvini ta’minlaydi. quyoshdan kelayotgan issiqlikni 95% yer qobig’i 5% o’simliklar qabul qilib, katta aylanish (geologik) tabiatda nuri va yerning pastki qatlamidan chiqarilgan energiyalarning o’zaro aloqasi bo’lib energiyani biosfera va chuqur yer qatlamlari o’rtasida taqsimlanadi. cho’kma tog’ jinslari yuqori havo harorati ta’siriga o’tadi yer po’stlog’ining harakatchan hududlari bosim ostida qoladi. pastki qatlamda moddalar erib, magma hosil qiladi yoki yangi magma jinslarini manbasi hosil bo’ladi. hozirgi kunda insonlarni ishlab chiqarish faoliyati natijasida atrof - muhitni ifloslanish muammosi nafaqat mahalliy davlat va regional balki planetar hamda global ahamiyatga ega boʼldi. shuning uchun atrof - muhitni …

4 / 27

qilish. 4. atrof - muhitni muhofaza qilish sohasida savdo, iqtisodiy va texnologik aloqalarni rivojlantirish. 5. dunyo okeanini ifloslanishdan saqlash. 6. yovvoyi oʼsimliklar va hayvonlarni himoya qilish. 7. energetika sohasida ekologiya masalalarini hal qilish. birlashgan millatlar tashkiloti qoshida atrof - muhitni muhofazasi bilan shugʼullanuvchi yana bir qator tashkilotlar mavjuddir: butun jahon salomatlik tashkiloti (voz), yevropa iqtisodiy komissiyasi (ej) va boshqalar. 1992 yil stokgolmda oʼtkazilgan bmtning atrof - muhitni muhofazasi muammolariga bagʼishlangan halqaro konferentsiyasida 5 iyun kuni butun jahonda atrof - muhitni muhofaza qilish kuni deb eʼlon etildi. shu muammolarni toʼgʼri hal qilishda insonlarni ishlab chiqarish faoliyatlari bilan tabiat oʼrtasidagi bogʼliqlik qonuniyatlarini oʼrgatuvchi fan - «ekologiya» fanining ahamiyati juda kattadir. bu fan oʼz mohiyati bilan tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, inson bilan tabiat oʼrtasidagi aloqaning strategiya va taktikasini ishlab chiquvchi ilmiy baza vazifasini oʼtaydi. shuning uchun atrof-muhit tirik organizmlarining yashashi uchun normal ekologik parametrlarga ega boʼlgan chegaralar miqyosida yaʼni biosfera chegaralari oʼrganiladi. insonlarning …

5 / 27

otning borishi uchun asos bo’lib, hayotning paydo bo’lishini bildiradi. planetamizda tirik jismlar tug’ilib, o’lib va o’zgarib, chirib yerdagi hayotni saqlab turadi va shundoq tarzda biogeokimyoviy modda almashinuvini tashkil qiladi. biologik kuzatishlardan ma’lumki, yerga keladigan energiyaning 99% quyosh nurlari orqali o’tib keladi. bu energiya biosfera yoki atmosfera, gidrosfera va litosferada bo’lib o’tadigan turli fizik-kimyoviy jarayonlarga sarf qilinadi. tabiatda modda va energiyalarning aylanma harakati mavjud. biosferada geologik moddalar aylanishiga 50% yaqin, biogeokimyoviyga esa 1-2% yaqin quyosh energiyasi sarflanadi. biogeokimyoviy aylanishga kam modda ketsa ham biosferadagi bu jarayonda birlamchi mahsulot yaratiladi. biosferada kimyoviy elementlar doimo aylanib tashqi muhitdan organizmga , bundan esa yana tashqi muhitga o’tib turadi. bu holatga biogeokimyoviy sikl deb aytiladi. siklda kislorod, karbonat angidrid,suv,azot, oltingugurt va boshqa elementlar aylanadi. biokimyoviy sikl va aylanishlarni biosferadagi jamiki moddalar boshqarib turadi, ularning 5 ta asosiy funksiyalari mavjud: 1. gazli: yer atmosferasidagi asosiy gazlar azot va kislorod biogen kelib chiqishga egadir, yer ostida gazlar …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologiya va hayot faoliyati xavfsizligi"

mavzu: atrof-muhitning ishlab chiqarish va insonlar faoliyati bilan bog’liqligi reja: “ekologiya va hayot faoliyati xavfsizligi” fani ma’ruza №2: atrof-muhitni insonlarning ishlab chiqarish faoliyati bilan o’zaro bog’liqligi 2.1. tabiatdagi antropogen o’zgarishlar, ularning turlari va shakllari 2.2. inson omilining tabiiy muhitga ta’siri. urbanizatsiya jarayoni 2.3. o’zbekistonda tabiatni huquqiy himoya qilish atrof - muhitni muhofaza qilish bir necha yoʼnalishlarga ega boʼlib, boshqa fanlar yutuqlarini qoʼllagan holda oʼz oldiga qoʼygan maqsadlarini hal qiladi: 1. falsafiy yoʼnalish- tabiat bilan jamiyatning bir butunligiga, undan foydalanilish va himoya qilish birligiga asoslangan. 2. tarixiy yoʼnalish - biosfera va uning qismlarini mavjudlik qonuniyatlarini oʼrganish zarurligiga asoslan...

This file contains 27 pages in PPTX format (320.9 KB). To download "ekologiya va hayot faoliyati xavfsizligi", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologiya va hayot faoliyati xa… PPTX 27 pages Free download Telegram