xalqaro munosabatlar tarixi 1918-1939

PDF 18 pages 235.4 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 235.4 KB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mavzu: kirish. 1918-1939-yillardagi xalqaro munosabatlar reja: 1.i-jahon urushining yakuni va halqaro munosabatlar tarixida tub o’zgarishlar. 2.parij tinchlik konferensiyasi va unda g’arb davlatlarining tutgan siyosati. 3.versal tizimining vujudga kelishi va mamlakatlar o’rtasida ziddiyatlarning keskinlashuvi. 4.millatlar ligasining tashkil topishi. 5.vashington konferensiyasining natijalari (to’rtlar, beshlar, to’qqiz davlat hujjatlarining qabul qilinishi) 6.versal sistemasi natijasida yangi davlatlarning tashkil topishi. birinchi jahon urushi, ayniqsa oktyabr to’ntarishi natijasida kapitalistik sistemaniig iqtisodiyotga, siyosiy va ideologik tomonlarini o’z ichiga oluvchi inqirozi boshlanib, chuqurlashib bordi. xalqaro miqyosda ham ziddiyatlar keskin tus oldi. ikki xil ziddiyat; sovet rossiyasi bilan kapitalistik davlatlar o’rtasidagi ziddiyat va kapitalistik davlatlarning o’z o’rtalaridagi ziddiyatlar kuchaydi. kapitalistik davlatlar rossiyaning urushdan inqilobiy yo’l bilan chiqib, mustaqil taraqqiyot yo’liga o’tib olishiga, hokimiyat tepasida ishchi va dehqonlar turgan bir mamlakatning mavjud bo’lshiga chidab tura olmas edilar. chet el monopalistlari chorizmga va muvaqqat hukumatga qarz bergan milliard so’mlab pullaridan, rossiyadagi shaxtalari va korxonalaridan tushayotgan juda katta foydalaridan ajralib qolishni aslo istamas …

2 / 18

o’z mustamlakalrini kengaytirishga xarakat qildi. italiya o’z territoriyasini bolqonda, asosan janubiy slavyan yerlari hisobiga kengaytirib olishga, yaponiya esa xitoy yeri shandunni va germaniyaning tinch okeandagi mustamlakalarini o’ziniki qilib olishga zo’r berib urindi. shy negizda aqsh bilan angliya, fransiya bilan angliya, fransiya bilan aqsh, aqsh bilan yaponiya o’rtasida ziddiyatlar ksskinlashdi. 1971 yil noyabr-dekabr oylarida sovet rossiyasi antanta mamlakatlari hukumatlariga bir necha marta murojaat qilib, germaniya va uning ittifoqchilari bilan urushni to’xtatish, anneksiyasiz va kontribusiyasiz sulh shartnomalari tuzish uchun muzokaralar boshlashni taklif etdi. lekin ular sovet rossiyasining bu takliflarini rad qila berdilar. antanta davlatlari sulh to’g’risida muzokaralar olib borishdan bosh tortganlaridan keyin, sovet rossiyasi 1917 yil 3 dekabrda brset-litovsk shahrida germaniya va uning ittifoqchilari bilan muzokaralar boshlashga majbur bo’ldi. sovet rossiyasi 1918 yll 3 martida germaniya, avstriya-vengriya, bolgariya va turkiya bilan sulh shartnomasi imzoladi. sulh, shartnomasiga sovet xukumati topshirig’i bilan tashqi ishlar xalq komissari g.v.chicherin imzo chekdi. by shartnomaga binoan sovet respublikasida …

3 / 18

va marna daryosi sohillariga chiqdilar. uzoqqa otadigan to’plar bilai parijni o’qqa tutdilar. ammo muvafaqqiyatni mustaxkamlash uchun germaniya yetarli zahira topa olmadi. mamlakat holdan toygan, armiyaning harbiy ruhi cho’kkan, xalq urushdan charchagan edi. ayni paytda antanta akshdan to’xtovsiz yordam olib turardi. aqsh «shartnomaga qo’shilgan mamlakat» sifatida 1917 yil aprelda urushga kirgan edi. germaniya endi hujum qilishdan ojiz ekanligi ma’lum bo’lib qolgach, antanta mamlakatlari barcha frontlarda yalpi hujumga o’tdilar va nemis qo’shinlarining bosib olingan fransiya va belgiya hududlaridan siqib chiqara boshladilar. brest sulhining imzolanishi sovet hokimiyatning mustahkamlashda muhim rol o’ynadi. biroq, sovet rossiyasi tomonidan qo’lga kiritilgan nafastni rostlab olish davri uzoq davom etmadi. 1918 yil mart oyidayoq antanta davlatlari sovet rossiyasiga qarshi harbiy intervensiya boshladilar. lekii antanta davlatlarining muayyan bir antisovet maqsadni ko’zlaganiga qaramay, kapitalistik lagerdagi ichki ziddiyatlar tufayli ular o’zlarining barcha kuchlarini birdaniga sovet rossiyasiga qarshi yubora olmadilar. shunday bo’lsa-da, 1918 yil martida angliya, so’ngra amerika qo’shinlari murmansk va arxangelska tushirilib, …

4 / 18

ag’batlantirdilar. 1918 yil kuzida antanta qo’shinlarining umumiy hujumi natijasida tinkasi qurigan nemis armiyasi ko’p talafot ko’rib chekindi. germaniyaning ittifoqchilari esa tor-mor qilindi. 1918 yil 29 sentyabrda bolgariya, 30 oktyabrda avstriya-vengriya antanta oldida taslim bo’ldi. mag’lubiyat va boshlangan inqiloblar natijasida avstriya-vengriya gabsburglar imperiyasi yemirildi va parchalandi. germaniya yolg’iz qoldi hamda jiddiy iqtisodiy va siyosiy qiyinchiliklarga duchor bo’ldi. inqilobiy vaziyat yetilmoqda edi. germaniya hukumati 1918 yil 5 oktyabrda aqsh prezidenti vilsonga murojaat qilib, yarash bitimi tuzishni so’radi. 1918 yil 9 noyabrda germaniyada burjua-demokratik inqilob boshlanib, monarxiya rejimi tugatildi. respublika e’lon qilindi. 1918 yil 11 noyabrda fransiyaning shimoli-sharqidagi kompyen o’rmonida antanta qo’shinlari bosh qo’mondoni marshal foshning vagonida germaniyaning ersberger boshchiligidagi delegasiyasi antanta qo’mondonligi taklif etgan taslim bo’lish aktiga yo’l qo’ydi. bu aktda germaniyaga o’z qo’shinlarini fransiya, belgiya, lyuksemburg, elzas-lotgaringiyadan va reynning chap qirg’og’idan tezda, ammo avstriya va vengriyadan, ruminiya va turkiyadan, rossiyaning ishg’ol qilingan joylaridan antanta ko’rsatgan muddatda olib chiqib ketish majburiyati yuklandi. …

5 / 18

lh shartnomasini toppshrish vaqtida qatnashtirildi. konferensiyada kichik davlatlarning fikrlari e’tiborga olinmadi. konferensiyada aqsh (prezident vilson), angliya (bosh ministr lloyd jorj), fransiya (klemanso, konferensiya raisi) va italiya (orlando asosiy rol o’ynadilar. ulardan tashkil topgan «to’rtlar soveti» eng asosiy organ bo’lib, bir qancha yashirin kengashlar o’tkazdi hamda ular xalqlar va davlatlarning taqdiri yuzasidan surbetlarcha savdolashdilar. asosiy davlatlarning tutgan mavkelari bir-biriga zid, ko’pincha tamomila qarama-qarshi edi. eng muhimi, antanta ittifoqi avval boshdan maxfiy shartnomalar, yashirin bitimlar asosiga qurilgan bo’lib, yangi vaziyatda bu kelishuvlarni amalga oshirib bo’lmasdi. ana shu shartnomalarga ko’ra, rossiya istambulni olishi va dardanell bo’g’ozi ustidan nazorat o’rnatishi, buning evaziga fransiyaning elzas-lotaringiyaga egalik qilish huquqini hamda angliyaning misr ustidan nazoratini e’tirof etishi zarur edi. ruminiyaga transilvaniyani berish va’da qilingan, ammo bu vengriya manfaatlariga mos kelmasdi. angliya arab xalqlariga usmonli imperiyasidan chiqish va arab davlatlari tuzinshi taklif etdi. ayni paytda bu taklif angliya va fransiyaning yaqin sharqni bo’lib olish haqidagi kelishuvlariga zid edi. …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro munosabatlar tarixi 1918-1939"

mavzu: kirish. 1918-1939-yillardagi xalqaro munosabatlar reja: 1.i-jahon urushining yakuni va halqaro munosabatlar tarixida tub o’zgarishlar. 2.parij tinchlik konferensiyasi va unda g’arb davlatlarining tutgan siyosati. 3.versal tizimining vujudga kelishi va mamlakatlar o’rtasida ziddiyatlarning keskinlashuvi. 4.millatlar ligasining tashkil topishi. 5.vashington konferensiyasining natijalari (to’rtlar, beshlar, to’qqiz davlat hujjatlarining qabul qilinishi) 6.versal sistemasi natijasida yangi davlatlarning tashkil topishi. birinchi jahon urushi, ayniqsa oktyabr to’ntarishi natijasida kapitalistik sistemaniig iqtisodiyotga, siyosiy va ideologik tomonlarini o’z ichiga oluvchi inqirozi boshlanib, chuqurlashib bordi. xalqaro miqyosda ham ziddiyatlar keskin tus oldi. ikki xil ziddiyat; sovet ro...

This file contains 18 pages in PDF format (235.4 KB). To download "xalqaro munosabatlar tarixi 1918-1939", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro munosabatlar tarixi 191… PDF 18 pages Free download Telegram