suv bosgan tuproqlarda restavratsiya jarayonlarining rivojlanishi

DOCX 27 pages 964.7 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 964.7 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

chirchiq davlat pedagogika universiteti kimyo yoʻnalishi 21/3 guruh talabasi ------------------------------- agrokimyo fanidan loyiha ishi mavzu : suv bosgan tuproqlarda restavratsiya jarayonlarining rivojlanishi topshirdi : xolboyeva dinara tekshirdi : kamilov qamariddin mundarija kirish asosiy qism 1. suv bosgan tuproqlarning taʼsiri 2. restavratsiya jarayonlarining yoʻnalishlari 3. restavratsiya jarayonlarining samaradorligi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ilovalar kirish hozirgi vaqtda global ekologik inqiroz tahdidlari kuchayib borayotgan bir vaqtda tuproqni degradatsiya jarayonlaridan muhofaza qilish dunyo miqyosidagi dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. ushbu muammoning muhimligi shundaki, tuproq degradatsiyasi jarayonini bartaraf etmasdan va yer sharining tuproq qatlamini saqlamay turib o'simlik va hayvonot olamini, suv va havo tozaligini saqlashning imkoni yo'q. shunday ekan, biosferaning normal ishlashini saqlay olmasdan insoniyat hayotining ekologik farovonligini saqlashning imkoni yo'qdir. dunyo bo'yicha sug'oriladigan tuproqlarning unumdorligining sifati va tarkibi yil sayin o'zgarishga uchramoqda, jumladan, «dunyoda 1,5 mlrd. gektar haydaladigan yerlarning 0,4 mlrd. gektari yuqori sifatli, 0,8 mlrd. gektari yaxshi sifatli va 0,3 mlrd. gektari unumsiz yerlardir. tuproqlarning …

2 / 27

eng avvalo tuproqlardan oqilona foydalanish, uning unumdorligini oshirish, sifatini, iqtisodiy bahosini, muhofazasini bilish, har xil o'simliklarni tuproq holatiga ko'ra ilmiy asoslangan holda ketma-ket ekish, tuproqqa to'g'ri ishlov berish talab etiladi. dunyoda turli salbiy jarayonlar ta'sirida degradatsiyaga uchragan, unumdorligi va sifat ko'rsatkichlari pasaygan yerlardan samarali foydalanish yo'llarini topish, ularning unumdorligini tiklash orqali qishloq xo'jaligi ekinlaridan ko'zlangan hosil olishga qaratilgan ilmiy tadqiqot ishlari olib borilmoqda. asosiy qism 1. suv bosgan tuproqlarning taʼsiri ortiqcha namiqqan mintaqalarda zax qochirish gumid mintaqada melioratsiyaning asosiy vazifasi tuproq tarkibadagi (faol qatlamdagi) ortiqcha suvni chiqarib tashlash - zax qochirishdir. bu mintaqaga asosan rossiya federatsiyasining noqoratuproq zonasi kiradi. nami ko‘p yerlarda qishloq xo‘jaligi ekinlari uchun qulay meliorativ sharoit yaratib berish tadbirlari - zax qochirish melioratsiyasi deyiladi. namiqqan yerlar a.d.brudastov bo‘yicha uchta asosiy turga bo‘linadi: botqoq; botqoqlashgan va mineral yerlar. ular bir-biri bilan torf qatlamining qalinligi bo‘yicha farq qiladi. agar torf qatlami qalinligi 30 sm dan katta bo‘lsa - botqoq, …

3 / 27

zolligi–30-60% (chirigan o‘simliklar miqdori). uchinchi turda asosan, atmosfera yog‘inlari hisobiga mineral tuzlarni juda kam qabul qiladi, shuning uchun ularning zolligi 5-10%. ikkinchi turdagi botqoqliklar 1 va 2 turlarning o‘rtasida bo‘lib, sizot suvlari geologik sharoitga qarab ko‘p yoki oz miqdorda ishtirok etadi, mineralizatsiyasi past bo‘lgani uchun bunday tuproqlarda zollik 15-25% ga tengdir. bunday tuproqlarda chirish darajasi degan ko‘rsatkich- r (ya’ni gumusning chirimagan o‘simliklar qoldiqlariga nisbati) katta ahamiyatga egadir. bu ko‘rsatikich bo‘yicha tuproqlar r35% - kuchli chirgan torfli turoqlarga bo‘linadi. qishloq xo‘jaligi uchun yuqori zollik, kuchli chirigan pastki botqoq torfli tuproqlar katta ahamiyatga egadir. zolligi 15% dan past bo‘lgan tuproqlar qishloq xo‘jaligida ishlatilmaydi. botqoqliklar: ularda o‘sadigan o‘simliklar turi bo‘yicha: o‘rmonzor, butazor, o‘tloq va mox; mikrorelyefi bo‘yicha: tepalikli, tekisli va o‘yiqli; makrorelyefi bo‘yicha: vodiy, poyma (qayir) va yon bag‘r; iqlimi bo‘yicha subarktik (muzliklarda), o‘rta, tropik va subtropik botqoqliklarga turlanadi. suv ta’minotining turlari. suv ta’minotining turi (stt) tuproqni namlantiruvchi manba turi bilan aniqlanadi. stt …

4 / 27

gan tuproqlar kiradi. qishloq xo'jaligi ekinlarining ezilishi profildagi tuz miqdori tuproq massasining 0,25% dan ortiq bo'lganda boshlanadi. tuproqning chuqur namlanishi boʻlmagan qurgʻoqchil choʻl va chala choʻl zonalarida tuzlarning toʻplanishi ularning biogen toʻplanishi, nurash, tuproq hosil boʻlishi, shuningdek impuls hosil boʻlishi (shamol oʻtishi) natijasida sodir boʻlishi mumkin. yarim cho'l va cho'l hududlarida natriy sulfatlari va xloridlari, gips va nitratlar hosil bo'lishi uchun qulay sharoitlar mavjud. ba'zida soda hosil bo'lishi va sho'rlanishning sodali turi bilan tuproqlarning shakllanishi mumkin. shoʻrlangan tuproqlar past, oʻrta va koʻp shoʻrlangan, shuningdek, shoʻr, shoʻr, solodlarga boʻlinadi. bir oz shoʻrlangan tuproqlarda suvda 0,25-0,4%, oʻrtacha shoʻrlanganda 0,4-0,7%, kuchli shoʻrlanganda 0,7-0,1% boʻladi. sho'rlangan tuproqlar uzluksiz taqsimlanishga ega emas, lekin asosiy tuproq turlari orasida alohida joylarda topilib, ikkinchisi bilan komplekslar hosil qiladi. ular barcha zonalarda keng tarqalgan, lekin aksariyati qozog'istonda. markaziy osiyo, g'arbiy sibir, o'rta va quyi volga bo'yi, ukraina janubida. sho'rlangan tuproq hosil bo'lishi er osti suvlari va jinslarda tuzlarning to'planishi …

5 / 27

munosabat bilan tuzlarning quruqlikda tarqalishida ma'lum bir rayonlashtirish aniq kuzatiladi. er osti suvlari va tuproqdagi tuzlarning konsentratsiyasi iqlimning qurg'oqchilik darajasi oshishi bilan ortadi. tuzlarning eng yuqori kontsentratsiyasi cho'l zonasida, eng pasti esa dasht va o'rmon-dasht zonalarida qayd etilgan. in nam iqlim suv rejimining yuvish turi bilan tuzlar tuproqdan yuviladi va shuning uchun tuproqda to'planmaydi. qurg'oqchil iqlim va efüzyon tipidagi suv rejimida bug'lanish yog'ingarchilik miqdoridan ancha yuqori bo'lganda, er osti suvlari va ona jinslarida tuzlarning to'planishi uchun sharoit yaratiladi. bu hududlarda, asosan, sho'rlangan tuproqlar keng tarqalgan. alohida tabiiy zonalarda tuzlarning sifatli tarkibida tuproq shakllanishining geokimyoviy va biokimyoviy jarayonlariga ta'sir qiluvchi iqlimning o'ziga xos xususiyatlari bilan bog'liq ma'lum bir qonuniyat mavjud. o'rmon-dasht va dasht mintaqalarida, tuproq sho'rlanishi va er osti suvlari mineralizatsiyasi umuman arzimas, tuzlar tarkibida natriy karbonatlar va bikarbonatlar ustunlik qiladi, tuproq sho'rlanishining sodali va sodalisulfatli turlarini aniqlaydigan sulfatlar mavjud. ushbu zonalarda soda to'planishi uning sulfatlar va natriy xloridlarga nisbatan past …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suv bosgan tuproqlarda restavratsiya jarayonlarining rivojlanishi"

chirchiq davlat pedagogika universiteti kimyo yoʻnalishi 21/3 guruh talabasi ------------------------------- agrokimyo fanidan loyiha ishi mavzu : suv bosgan tuproqlarda restavratsiya jarayonlarining rivojlanishi topshirdi : xolboyeva dinara tekshirdi : kamilov qamariddin mundarija kirish asosiy qism 1. suv bosgan tuproqlarning taʼsiri 2. restavratsiya jarayonlarining yoʻnalishlari 3. restavratsiya jarayonlarining samaradorligi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ilovalar kirish hozirgi vaqtda global ekologik inqiroz tahdidlari kuchayib borayotgan bir vaqtda tuproqni degradatsiya jarayonlaridan muhofaza qilish dunyo miqyosidagi dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. ushbu muammoning muhimligi shundaki, tuproq degradatsiyasi jarayonini bartaraf etmasdan va yer sharining tuproq qatlamini saqlam...

This file contains 27 pages in DOCX format (964.7 KB). To download "suv bosgan tuproqlarda restavratsiya jarayonlarining rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: suv bosgan tuproqlarda restavra… DOCX 27 pages Free download Telegram

suv bosgan tuproqlarda restavratsiya jarayonlarining rivojlanishi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "suv bosgan tuproqlarda restavratsiya jarayonlarining rivojlanishi"

Similar files