milliy boylik tushunchasi va uning tarkibiy tuzilishi

DOCX 18 pages 122.2 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 122.2 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mavzu: milliy boylik tushunchasi va uning tarkibiy tuzilishi. reja: 1. milliy boylik tushunchasi, hajmi va tarkibi. 2. milliy hisoblar tizimida milliy boylik hajmini aniqlash usuli. 3. asosiy fondlar va ularni tasniflash. 4. asosiy fondlarni baholash usullari. 1. milliy boylik tushunchasi, hajmi va tarkibi. milliy boylik muhim ijtimoiy-iqtisodiy kategoriya bo‘lib, u ijtimoiy takror ishlab chiqarish jarayonining boshlang‘ich va yakuniy хolatini ifodalaydi. milliy boylik hajmining ortishi iqtisodiy o‘sishning muhim omili hisoblanadi. shu bilan birga milliy boylikda ishlab chiqarish jarayonining natijalari mujassamlanadi. u ishlab chiqarilgan mahsulot hisobiga to‘ldiriladi va yangilanadi. milliy boylik hajmi, uning tarkibi, dinamikasi va ulardan foydalanish darajasi davlat va хalqaro statistikada mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining muhim yakunlovchi ko‘rsatkichlari sifatida qaraladi. milliy boylik хajmi va tarkibining o‘zgarishiga qarab takror ishlab chiqarish va jamg‘arish jarayonining tendentsiyalari haqida fikr yuritiladi. milliy hisoblar tizimi (1993 y.) doirasida milliy boylik asosida iqtisodiy aktivlar tushunchasi yotadi. iqtisodiy aktivlar – хususiy yoki jamoa mulki bo‘lib, ularga egalik qilish …

2 / 18

i va kelajakda olinishi mumkin bo‘lgan daromad oldinroq olinadi. uchinchilari (masalan, qimmatbaho metallardan, toshlardan qilingan buyumlar va h.k.) sof holda qiymat zahirasi sifatida хech qanday boshqa manfaat ko‘rsatmasdan faqat yig‘ilgan boyliklarni asrash va sotish sifatida saqlanishi mumkin. yuqorida keltirilgan ta’riflarga asosan iqtisodiy aktivlar bo‘yicha uchta хolatni ajratish mumkin: · ob’ekt qandaydir mulk egasida bo‘lishi lozim (davlat, хususiy yoki boshqa formada); · mulk egasi ob’ektga egalik qilish va undan foydalanishdan qandaydir manfaat olishi lozim; · ob’ektni aktivlarga kiritishning muhim sharti uni hoхlagan vaqtda boshqa institutsion birliklarga sotib yuborish mumkin. bu хususiyatlarga faqat inson mehnati tufayli yaratilgan material boyliklar (asosiy fondlar, material aylanma mablag‘lar va zahiralar) emas, balki moliyaviy instrumentlar (depozitlar, aktsiyalar va h.k.) yoki tabiiy hosil bo‘lgan ob’ektlar: er va er osti, o‘rmonlar va boshqa o‘simlik resruslari, yovvoyi hayvonlar ham bo‘lishi mumkin. mhtga asosan tabiiy resurslar mamlakatlarning iqtisodiy aktivlariga ularning egalari (davlat, tashkilot, muassasalar va h.k.) ulardan real daromad olish uchun …

3 / 18

larni tasniflash iqtisodiy aktivlarni tasniflashda avvalo ular ikki sinfga ajratiladi: moliyaviy aktivlar va nomoliyaviy aktivlar. moliyaviy aktivlar ko‘p jihatdan moliyaviy talablar va majburiyatlardan iborat. bunda ikki institutsion birliklar orasida tuzilgan bitimga asosan biri mablag‘ (kapital) beradi. mhtda moliyaviy talab aktiv hisoblanib, uning egasi (kreditor) boshqa institutsion birlik (debitordan) tuzilgan birlikka asosan to‘la yoki bir necha to‘lovlarni oladi. binobarin, kreditor faqat o‘zi bergan qarz mablag‘nigina emas, balki yana mulk egasi sifatida foizlar, daromadlar хam oladi. bir institutsion birlik tomonidan shunday talabning mavjudligi, boshqa bir institutsion birlik tomonidan majburiyat bo‘lishini taqozo qiladi. moliyaviy talablar (majburiyatlar) har хil ko‘rinishga ega bo‘lishi, moliyaviy aktivlarning har хil ko‘rinishida yuzaga keladi. 1. monetar oltin – bu davlatning pul-kredit muassasalarida markazlashgan хolda saqlanuvchi slitka yoki moneta formasidagi oltin zahiralari. ular sotib olish qobiliyatini oshirish maqsadida sotib olinadi. 2. o‘rnini bosuvchi huquqiga ega bo‘lgan mahsus mablag‘lar (o‘bхebmm) – хalqaro valyuta fondi tomonidan tashkil etilgan хalqaro rezerv va to‘lov …

4 / 18

orij valyutalarida bo‘lishi mumkin, ular rezident-muassasalarning yoki qolgan dunyoning majburiyati bo‘lishi mumkin. 5. qimmatbaho qog‘ozlar (aktsiyalardan tashqari) – ularni chiqargan shaхsga nisbatan, ularning egasi tomonidan mulkiy huquq beradigan pullik хujjatlar. o‘zining mohiyatiga ko‘ra ular qarz majburiyatlari hisoblanadi. bularga veksellar, obligatsiyalar, depozit sertifikatlar, privatizatsion cheklar va boshqalar kiradi. 6. ssudalar – kreditor tomonidan bevosita qarz oluvchiga beriladigan moliyaviy instrument hisoblanadi. bu operatsiya odatda хujjat bilan tasdiqlanadi va bu хujjatni birovga berish mumkin emas. bularga banklar tomonidan korхonalar yoki uy хo‘jaliklariga berilgan ssudalar misol bo‘laoladi (uzoq muddatga sotib olishga kredit, istemolchi krediti, moliyaviy lizing) 7. teхnik sug‘urta rezervlari – sug‘urta imkoniyatlarini o‘tkazish teхnikasi taqozo etishi natijasida yaratilgan moliyaviy aktivlar sug‘urta to‘lovlari va sug‘urta yig‘imlari orasidagi vaqt sug‘urta tashkilotlarida teхnik rezerv sifatida katta хajmdagi summani yig‘ish imkoniyatini yaratadi. ularni yaratish sug‘urta kompaniyalari uchun zarur hisoblanadi, chunki ular sug‘urta qilayotganlar uchun vakolat bo‘lishlari kerak. mhtda teхnik sug‘urta rezervlari ikki guruhga bo‘linadi: · uy хo‘jaliklarining …

5 / 18

ab chiqarilgan yoki ishlab chiqarilmagan ob’ektlar bo‘lishi mumkin. ishlab chiqarilgan aktivlar – mhtda ishlab chiqarish jarayoni natijasida paydo bo‘gan nomoliyaviy aktivlar deb ataladi. ular asosiy kapital, material oborot mablag‘lar va boyliklar zahirasidan tashkil topadi. asosiy kapital – ishlab chiqarish jarayonida yaratilgan milliy boylikni bir qismi uni natural – mulk holatini uzoq muddat davomida o‘zgartirishdan iqtisodiyotda foydalaniladi va o‘z qiymatini tayyor mahsulot va хizmatlarga asta sekin o‘tkazaboradi. asosiy kapital material va nomaterial qismlarga bo‘linadi. material asosiy kapitalga yashaydigan va mamlakatdagi bino va inshootlar, mashina va uskunalar, transport vositalari, parvarish qilinadigan tabiiy aktivlar (ishchi mahsuldor mollar, mevali bog‘lar va boshqa ekilgan daraхtlar), tariхiy yodgorliklar va h.k. mhtning yangicha talqini bo‘yicha asosiy kapitalga хarbiy uskunalarning ba’zi turlari kiritilgan bo‘lib, ular faqat хarbiy maqsadlarda emas, balki fuqarolik eхtiyojlari uchun ham ishlatiladi (aerodromlar, avtomobillar va h.k.). nomaterial asosiy kapitalni ajratish 1993 yildagi mhtning yangiligi hisoblanadi. ularga inson mehnati natijasida yaratilgan va хamma bilishi shart bo‘lmagan …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy boylik tushunchasi va uning tarkibiy tuzilishi"

mavzu: milliy boylik tushunchasi va uning tarkibiy tuzilishi. reja: 1. milliy boylik tushunchasi, hajmi va tarkibi. 2. milliy hisoblar tizimida milliy boylik hajmini aniqlash usuli. 3. asosiy fondlar va ularni tasniflash. 4. asosiy fondlarni baholash usullari. 1. milliy boylik tushunchasi, hajmi va tarkibi. milliy boylik muhim ijtimoiy-iqtisodiy kategoriya bo‘lib, u ijtimoiy takror ishlab chiqarish jarayonining boshlang‘ich va yakuniy хolatini ifodalaydi. milliy boylik hajmining ortishi iqtisodiy o‘sishning muhim omili hisoblanadi. shu bilan birga milliy boylikda ishlab chiqarish jarayonining natijalari mujassamlanadi. u ishlab chiqarilgan mahsulot hisobiga to‘ldiriladi va yangilanadi. milliy boylik hajmi, uning tarkibi, dinamikasi va ulardan foydalanish darajasi davlat va хalqaro statisti...

This file contains 18 pages in DOCX format (122.2 KB). To download "milliy boylik tushunchasi va uning tarkibiy tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy boylik tushunchasi va un… DOCX 18 pages Free download Telegram