xalqaro savdo dinamikasi

DOC 15 pages 357.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 357.5 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

xalqaro savdo dinamikasi reja: 1. xalqaro savdoning zaruriyati va uning asosiy ko’rinishlari 2 . mutlaq va nisbiy afzallik nazariyalari 3 . xeksher — olinning neoklassik kontseptsiyasi 1. xalqaro savdoning zaruriyati va uning asosiy ko’rinishlari hozirgi zamon iqtisodiyotining ochiqlik darajasi, ya’ni mamlakatlarning ixtisoslashuvi va ular o’rtasida kooperatsiya chuqurlashib bormoqda. mamlakatlar o’z iqtisodiyotini rivojlantirish, iqtisodiy muammolarni hal qilish borasida tadbirlar ishlab chiqish va ularni amalga oshirishda bu holatlarni etiborga olishi shart. jahon savdosi tashqi iqtisodiy aloqalarning asosiy shaklidir. uning kengayishi va chuqurlashuvi natijasida kaiitalni chetga chiqarish imkoniyatlari yuzaga keldi va unga bog’liq ravishda xalqaro moliya-valyuta, kredit munosabatlari rivojlandi.tashqi savdoning vujudga kelishi ikki muhim ob’ektiv sabab bilan izohlanadi. birinchidan, bu tabiiy va xom ashyo resurslarining mamlakatlar o’rtasida notekis taqsimlanganligi. eng katta hududga ega bo’lgan yoki rivojlangan davlatlar ham barcha resurslar bilan o’zini to’liq ta’minlay olmaydi. ular o’zlarida ortiqcha bo’lgan resurslarni eksport qilishga va mamlakatda taqchil bo’lgan resurslarni import qilishga majburlar. xalqaro savdo rivojlanishining …

2 / 15

i tashqi savdo aylanmasining ulushi 62,4 foiz atrofida bo’ldi. tashqi savdo xalqaro ayirboshlashning an’anaviy shakli sifatida quyidagi ko’rinishlarni o’z ichiga oladi: · mahsulotlarni ayirboshlash: yoqilg’i-xom ashyo mahsulotlari, qishloq xo’jaligi mahsulotlari, sanoat mahsulotlari; · xizmatlarni ayirboshlash: muxandislik-maslahat xizmatlari; · transport xizmatlari, sayyohlik va boshqa xizmatlar. · yangi ilmiy-texnik ma’lumotlarni ayirboshlash: litsenziyalar va «nou-xou»lar. xalqaro savdo mahsulotlari, xizmatlar va fan-texnika ma’lumotlarini ayirboshlashning barcha ko’rinishlari tashqi savdo operatsiyalari yordamida amalga oshiriladi. ular o’z navbatida eksport, import, reeksport va reimport operatsiyalariga bo’linadi. eksport operatsiyasi - mahsulotlarni chet mamlakatlarga chiqarish. import operatsiyasi - mahsulotni xorijiy sherikdan sotib olish va uni mamlakatga olib kelish. reeksport operatsiyasi - avval import qilingan va qayta ishlov berilmagan mahsulotni chet elga olib chiqib sotish. reimport operatsiyasi - avval eksport qilingan va u erda qayta ishlov berilmagan mahsulotni chet elda sotib olish va mamlakatga olib kelish. 2 . mutlaq va nisbiy afzallik nazariyalari shu paytga qadar yuzaga kelgan barcha xalqaro savdo …

3 / 15

arzon ishlab chiqarilgan bo’ladi. natijada har ikki davlat ham kam resurs sarflab ko’proq mahsulotga ega bo’ladi. masalan, o’zbekiston asosan paxta mahsulotlarini etishtirishga ixtisoslashganligi uchun boshqa mahsulotlarga nisbatan ko’prots shunga e’tiborni qaratish lozim. chunki, o’zbekiston qishloq xo’jaligi, ob-havosi va qolavsrsa, butun respublika sharoiti paxta etishtirishga moslashgan va unga kam miqdorda mehnat va moliyaviy resurslarni sarf qilib, yuqori hosil olish texnologiyasiga ega. shuningdek, boshqa mamlakatlar ham o’zi ixtisoslashgan sohaga ko’proq e’tiborni qaratishsagina dunyo bo’yicha ko’proq mahsulot ishlab chiqariladi va xalqaro savdoda ham katta muvaffaqqiyatlarga erishish mumkin. demak, shu yo’l bilan dunyo aholisining talablarini maksimum qondirish imkoniyatiga erishiladi. ammo qaysidir mamlakat hech qaysi mahsulot ishlab chiqarish bo’yicha dunyoda mutlaq afzallikka ega bo’lmasligi mumkin. bu esa shu mamlakat hamma tovarlarni chetdan keltiradimi degan savolni tug’diradi. agar shunday bo’lsa importni bu mamlakat qaysi mablag’lar hisobiga moliyalashtiradi. bu savolga javob berish borasida mutlaq afzallik nazariyasi boshi berk ko’chaga kirib qoladi. d. rikardo a. smitning «mutlaq afzallik» …

4 / 15

n movut va angliyada ishlab chiqarilgan vino individual xarajatlarga ega bo’lsin. shuni hisobga olgan holda d. rikardoning “nisbiy afzallik nazariyasi”ni qo’llaymiz: ishlab chiqarish uchun zarur bo’ladigan mehnat birligi miqdori; movut (dona) vino(bir barrel) portugaliya 90 100 angliya 80 120 yuqoridagi misoldan ko’rinib turibdiki portugaliya barcha turdagi mahsulotlarni ishlab chiqarishda mutlaq afzallikka ega. ammo, d. rikardo portugaliyada movut ishlab chiqarishga nisbatan vino ishlab chiqarish savdosini yo’lga qo’yish ko’proq foyda olib kelishini ta’kidlaydi. chunki, bir dona movutga nisbatan bir barrel vino ishlab chiqarish arzonga tushmoqda. bunda nisbiy afzallikdagi farq har bir millat uchun xalqaro savdoda yutuqqa olib keladi. ya’ni, portugaliya bir barrel vinoni (80 birlikda) 120 birlikda angliyaga sotsa va o’z navbatida, angliyadan (100 birlikda) ushbu birlikda 1,2 dona movut sotib olish imkoniyatiga ega bo’ladi. o’zida ishlab chiqarilgan mahsulotga solishtirganimizda esa 8/9 donaga ega bo’lar edi. boshqacha aytganimizda, portugaliyaning vino ishlab chiqarish va movutni sotib olish evaziga oladigan foydasi quyidagicha bo’ladi. 120 …

5 / 15

yaratadi: har bir mamlakat biror turdagi mahsulot ishlab chiqarishga ixtisoslashishguncha o’tgan davrgiga nisbatan kamroq moddiy va mehnat xarajatlari sarflaydigan bo’ladi. ammo, bu borada barcha nazariyalar ham savdoda mamlakatlarning pul birliklari ishtirokida amalga oshishi hisobga olinmagan. chunki, mamlakatlar o’zaro hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun valyutalarini almashtirishadi. d. rikardo ushbu vaziyatni ham tushuntirib bera olgan. u izohlaganidek yuqorida keltirilgan imkoniyat valyutalarni almashtirish sharoitida ham saqlanib qoladi. bu vaziyatda eksport-import to’lovlari o’zaro balansga ega emas. bunday vaziyat valyuta kurslaridagi o’zgarishlar hisobiga yoki biror bir mamlakatdagi barcha baholarni o’zgartirish hisobiga bartaraf etiladi. yuqoridagi misol mavhum xususiyatga ega. u aniq vaziyatlarga asoslanishi uchun: · mehnat savdo qilayotgan mamlakatlar o’rtasida emas, balki mamlakat ichida harakatchan bo’lishini; · transport, bojxona xarajatlari, savdo ustamalari va boshqa cheklashlar hisobga olinmasligini; · mahsulotlarning yangi namunalarni ishlab chiqarishda yangi texnika va tsxnologiyalarni qo’llash hamda ularni ko’p miqdorda seriyali ishlab chiqarishda xarajatlardagi o’zgarishlar e’tiborga olinmasligini ta’minlash imkoniyatlari yaratilishi lozim. angliya va portugaliya misolida …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro savdo dinamikasi"

xalqaro savdo dinamikasi reja: 1. xalqaro savdoning zaruriyati va uning asosiy ko’rinishlari 2 . mutlaq va nisbiy afzallik nazariyalari 3 . xeksher — olinning neoklassik kontseptsiyasi 1. xalqaro savdoning zaruriyati va uning asosiy ko’rinishlari hozirgi zamon iqtisodiyotining ochiqlik darajasi, ya’ni mamlakatlarning ixtisoslashuvi va ular o’rtasida kooperatsiya chuqurlashib bormoqda. mamlakatlar o’z iqtisodiyotini rivojlantirish, iqtisodiy muammolarni hal qilish borasida tadbirlar ishlab chiqish va ularni amalga oshirishda bu holatlarni etiborga olishi shart. jahon savdosi tashqi iqtisodiy aloqalarning asosiy shaklidir. uning kengayishi va chuqurlashuvi natijasida kaiitalni chetga chiqarish imkoniyatlari yuzaga keldi va unga bog’liq ravishda xalqaro moliya-valyuta, kredit munosabatlari ri...

This file contains 15 pages in DOC format (357.5 KB). To download "xalqaro savdo dinamikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro savdo dinamikasi DOC 15 pages Free download Telegram