qadimgi turk tilidagi qo'llanma

PPTX 11 sahifa 2,2 MB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

слайд 1 mavzu: qadimgi turkiy tilda yordamchi so‘z turkumlari reja : 1.qadimgi turkiy tilda ko‘makchilar. 2.bog’lovchilar. 3.yuklamalar haqida umumiy ma’lumot. ko‘makchilar gapda ot yoki otlashgan so‘zlardan keyin kelib, vosita, maqsad, sabab, vaqt, makon, sintaktik munosabatlarni ifodalash uchun xizmat qiladi. turkiy tillarda ko‘makchilar mustaqil so‘z turkumlaridan rivojlangan. bunday so‘zlar dastlab o‘z ma’nosida qo‘llanish bilan birga, ko‘makchi vazifasini ham bajargan. davrlar osha ular o‘zining mustaqil leksik ma’nosini yo‘qotib, ko‘makchilar turkumiga o‘ta boshlagan. yordamchi so‘zlar yordamchi so‘zlar lug’aviy ma’no anglatmaydi, leksemaning grammatik ma’nosini bildiradi, morfologik o‘zgarish tizimi, yasalish xususiyati ham yo‘q, gap bo‘lagi bo‘lib ham kelmaydi. ular so‘z va gaplarni o‘zaro bog’lash, ularga qo‘shimcha ma’no yuklash, so‘zlarni bir-biriga tobelash kabi munosabatlarni anglatadi. sof ko‘makchilar. qadimgi turkiy tilda birlä, üčün, iyä (bilan), üzä, sayï kabi sof ko‘makchilar qo‘llangan. birlä ko‘makchisi matnda bosh kelishikdagi so‘z bilan birga qo‘llanganda biror ish harakatning bajarilishidagi birgalik, birga ishtirok etganlik, aloqadorlik, daxldorlikni, shuningdek, vosita-qurol, ish-harakat jarayonining birin ketin ro‘y …

2 / 11

yu so‘zlari sinonimik uyani voqelantirgan. tapa ko‘makchisi. hozirgi o‘zbek tilidagi tomon so‘ziga to‘g’ri keladi. bog’lovchilar ham boshqa yordamchi so‘zlar kabi tarixan mustaqil so‘z turkumlari asosida shakllangan bo‘lib, so‘z va gaplarni bir-biriga bog’lashga xizmat qiladi. lekin bunday bog’lovchilar turkiy tillarda kam sonlidir. yozma yodgorliklarning guvohlik berishicha, hozirgi turkiy tillarda iste’molda bo‘lgan bog’lovchilarning aksariyati taraqqiyotning ma’lum davrlarida eron tillaridan yoki arab tilidan o‘zlashgan bo‘lib, ular xx-xiv asrlardan faol qo‘llanila boshlagan. qadimgi turkiy tilda bog’lovchilar deyarli qo‘llanmagan. yama so‘zi bog’lovchi vazifa qo‘llanishidan tashqari, ravish vazifasida ham ishlatilgan. masalan: ötündïlar yämä ayqïrdïlar “o‘tindilar va hayqirdilar”, … bod yämä, bodun yämä kiși yämä “urug’ ham xalq ham kishi ham (to‘n) -lï, -li qadimda hozirgi va bog’lovchisi o‘rnida qo‘llanilgan: adïğlï toņuzlï “ayiq va to‘ng’iz”, beglï bodunlï “bek va xalq” (kt) taqï : bu muntağ qïlïnčïn öz ütünüz bošunmağay taqï …dindār kelmägäy “ bunday qilmishi o‘z vujudini ozod qilmaydi va dindor kelmagay” (tt) azü: azu muņ üçün …

3 / 11

xoslangan bo‘ladi. yuklamalar, deyarli, barcha turkum so‘zlariga qo‘shiladi. so‘zga ham gapga ham qo‘shimcha ma’no beradi. 1. so‘roq va taajjub yuklamalari: - mu // mü: irinç tïnlïğ bolğay mu “baxtsiz jonzotlar topiladimi”, kişigä mü alsïqdï “kishiga oldirdimi”. 2.kuchaytiruv va ta’kid yuklamalari: -oq, - ök: yalïņ qïlïč tutïp oq üzgälir “yalang qilich tutiboq uzadi”; 3.ayiruv va chegaralov yuklamalari: -qïna//-kina// turli so‘z turkumlari bilan kelib, ularni chegaralab, ajratib ko‘rsatish uchun xizmat qiladi: azqïna “ozgina”, ašnuqïna “hozirgina”. e ' tiboringiz uchun kattakon rahmat !!! image1.png image2.png image3.png image4.jpeg

4 / 11

qadimgi turk tilidagi qo'llanma - Page 4

5 / 11

qadimgi turk tilidagi qo'llanma - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qadimgi turk tilidagi qo'llanma" haqida

слайд 1 mavzu: qadimgi turkiy tilda yordamchi so‘z turkumlari reja : 1.qadimgi turkiy tilda ko‘makchilar. 2.bog’lovchilar. 3.yuklamalar haqida umumiy ma’lumot. ko‘makchilar gapda ot yoki otlashgan so‘zlardan keyin kelib, vosita, maqsad, sabab, vaqt, makon, sintaktik munosabatlarni ifodalash uchun xizmat qiladi. turkiy tillarda ko‘makchilar mustaqil so‘z turkumlaridan rivojlangan. bunday so‘zlar dastlab o‘z ma’nosida qo‘llanish bilan birga, ko‘makchi vazifasini ham bajargan. davrlar osha ular o‘zining mustaqil leksik ma’nosini yo‘qotib, ko‘makchilar turkumiga o‘ta boshlagan. yordamchi so‘zlar yordamchi so‘zlar lug’aviy ma’no anglatmaydi, leksemaning grammatik ma’nosini bildiradi, morfologik o‘zgarish tizimi, yasalish xususiyati ham yo‘q, gap bo‘lagi bo‘lib ham kelmaydi. ular so‘z va gaplarn...

Bu fayl PPTX formatida 11 sahifadan iborat (2,2 MB). "qadimgi turk tilidagi qo'llanma"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qadimgi turk tilidagi qo'llanma PPTX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram

qadimgi turk tilidagi qo'llanma

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"qadimgi turk tilidagi qo'llanma" haqida

O'xshash fayllar