psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi

PPTX 27 pages 1.3 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

psixologiya nazariyasi va tarixi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi reja: 1. psixologiya nazariyasi va tarixi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. 2. psixologiya nazariyasi va tarixi fanining metodologiyasi va tadqiqot metodlari 3. psixologiya fanining tuzilishi va uning boshqa fanlar bilan bog’liqligi. psixologiya – yunoncha «psyche» - jon, ruh va «logos» - ta’limot, ilm so‘zlaridan iborat bo‘lib, inson ruhiy dunyosiga aloqador barcha hodisalar va jarayonlar uning predmetini tashkil qiladi. psixologiya - odamning ob’yektiv borliqni sezgi, idrok, tafakkur, his-tuyg’u va boshqa psixik holatlar orqali aks ettirish jarayonini o’rganadigan fan. biroq hozirgi davrda “jon” tushunchasi o‘rniga “psixika”ni qo‘llashda davom etmoqdamiz. lingvistik nuqtai nazardan jon, psixika tushunchalari aynan bir xil ma’noni bildiradi. lekin psixika tushunchasi bugungi kunda jondan kengroq ko‘lamga ega bo‘lib, ham ko‘zga ko‘rinuvchi ham ko‘zga ko‘rinmaydigan jihatlarni o‘zida aks ettiradi. psixologiya psyuxe (jon, ruh) logos (ilm, fan, ta’limot) 4 – oliy darajadagi materiyaning (miyaning) xususiyati tushunilib, u …

2 / 27

ojlanishi bilan boshlanadi. fikrlash, xohlash, his qilish, qobiliyatini ong deb atashgan. o’z-o’zini kuzatish asosiy metod hisoblangan. bu yo’nalish psixologiyada bundan 2500 yil oldin paydo bo’lgan. inson hayotidagi barcha narsalar tushun- chalarni, tushunarsiz hodisalarni jon, ruh bilan tushuntirishga harakat qilganlar. 9 3- bosqich psixologiya xulq-atvor haqidagi fan 4- bosqich psixologiya psixika-ning mexanizmlari, qonuniyat va faktlarini o’rganuvchi fan dunyoga materialistik nuqtai-nazardan qarash shakllangan. rossiya psixologiyasining asosida aks ettirish nazariyasi asosiy qonuniyat sifatida ko’rsatiladi. xix asrdan boshlanadi. psixologiyaning vazifasi ko’rgan narsalarni bevosita kuzatish, y’ani inson hulq-atvori va faoliyatiga bog’liq reaktsiyasi kuzatiladi. biroq bunda motivlarning o’rni hisobga olinmaydi. 10 xix asr vilgelm maks vundt psixologiyaning fan sifatida rivojlanishida nemis psixologi va fiziologi vilgelm vundt (1832-1920)ning xizmati katta bo’lib , u ilk bor maxsus tajribaviy sinov laboratoriyalarini tashkil etish mohiyatini ochib bergan. (1832–1920) ilk davrlarda psixologik xususiyatlarni jonning ishi deb tushuntirilgan. jonning o’zi esa odam tanasidagi maxsus ikkilamchi jism deb qaralgan. bunday tasavvurlar «animizm» deb …

3 / 27

darajasi bo’lib u faqat insongagina xosdir. ong psixikaning eng yuksak darajasi bo’lib u faqat insongagina xosdir. ongning birinchi xossasi – bu anglash demakdir ongning ikkinchi xossasi - ongda ob’ekt bilan sub’ekt o’rtasidagi farq o’z ifodasini topadi, ya’ni inson «men» tushunchani farqlay boshlaydi. ongning uchinchi xossasi - inson ong yordamida o’z faoliyati maqsadini anglay boshlaydi. ongning to’rtinchi xossasi - inson ongli ravishda munosabatlaridagi his-tuyg’ularni anglay boshlaydi. 15 ongsizlik bu shunday psixik jarayon va hodisalar yig’indisi-ki, unda inson o’z xatti-harakatlariga javob bermaydi va anglamaydi. bunga: tush ko’rish; ba’zi patologik hodisalar – alaxsirash va gallyutsinatsiya kabilar kiradi. 16 psixik faoliyatlar quyidagi jarayonlarni o’z ichiga oladi: bilish faoliyatlari bilish jarayonlari shaxsning hissiy, irodaviy sohasi shaxsning individual psixologik xususiyatlari diqqat, nutq, faoliyat sezgi, idrok, xotira, xayol, tafakkur hissiyot, iroda temperament, xarakter, qobiliyat 17 psixologiyani mustaqil fan sifatida shakllanishiga albatta shartli reflekslar haqidagi ta’limotlar va psixik kasalliklarni davolash usullari va fiziologik holatlari asos bo‘ldi. psixikadagi eksperimentlarni …

4 / 27

agi fan sifatida talqin etilgan. d.watsonning fitkriga ko‘ra psixologiya psixologiya ongni o‘rganishga ehtiyoji yo‘qligini ta’kidlab o‘tgan, u hamma e’tiborni faqat kuzatish holatiga qaratilishini taklif qilgan. aynan bixeviorizm namoyondalari stimul s (qo‘zg‘atuvchi, tashqi muhitning ta’siri), reaksiya (r barcha ob’ektiv kuzatuvchilari organizmning reaksiyasi) tamoyilini qo‘llashni taklif qilganlar. bixevioristlarning fikricha psixologiyaning vazifasi stimul va reaksiya o‘rtasidagi qonuniyatlarni aniqlashdan itundir boratdir, maqsad esa sub’ektning u yoki bu holatda qanday tutishi nazarda tutiladi. gumanistik psixologiya ularning talqinida psixologiya fani tabiiy fanlarning namunasi asosida shakllanishi tanqid ostiga olganlar, inson tadqiqot ob’ekti bo‘lishi kerakligi haqidagi tasavvurlarni shakllantirganlar, bunda insonning tabiati emas, balki xatti harakat usuli tahlil qilinishi kerak degan g‘oyalarni ilgari surganlar. bu yo‘nalishning asoschilari sifatida m.vertgeymer, v.kyoller, k.koffkalar hisoblanishadi. geshtaltpsixologiya ong fenomenlari va fenomenalogik o‘zini kuzatish metodlaridan voz kechmasdan, ularni bir butun tarzda o‘rganishni tavsiya qiladi. geshtalt psixologiya namoyondalarining asarlarida maydon g‘oyasiga alohida e’tibor qaratiladi. geshtalt psixologiyada yagona maydon sifatida ma’lum bir obrazning strukturasi sezgilar bilan …

5 / 27

lib chiqish sababini, tasir darajasini o’rganuvchi va uni davolash yo’llarini izlovchi psixologiya bo’limidir. 3. ijtiomoiy psixologiya – kishilarning ijtimoiy guruhlarga birlashishini, guruhiy tavsifni, shaxsning ruxiy faoliyati va xulq – atvorini, ijtiomoiy psixologik qonuniyatlarni, holatlar, hodisalar, ularning qiziqishlarini, nimani yoqtirishi va yoqtirmasligini kabilarni o’rganuvchi va tushuntirib beruvchi psixologiya sohasidir 4. ekspirimental psixologiya – psixik jarayonlar va hodisalarni ilmiy metodlar yordamida labaratoriyalarda ularni o’rganuvchi psixologiya bo’limi. bu ekspirimentlar asosan hayvonlarda va qushlarda, so’ngra ixtiyorga qarab odamlarda amalga oshiriladi. 5. fizologik psixologiya – psixologiyaning bu bo’limi hatti harakatlarning fizologik va biologik asoslarini o’rganadi. atrof muhit, tananing fizologik tuzilishi, miya ishi, nerv sistemalari va ularning ishlash faoliyati va shunga oxshash boshqalar bu bo’limning asosiy predmetlaridir. 6. para – psixologiya – qo’shimcha sezgi turlari, qayta tug’ilish asoslari, telepatiya va o’zga sayyoraliklar haqidagi muomolarga javob izlaydi. 7. geo – psixologiya – landshaft, tuproq, havo o’zgarishlarining tabiatga aloqador tamonlarini o’rganuvchi psixologiya bo’limi. 8. rivojlanish psixologiyasi – psixologiyaning …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi"

psixologiya nazariyasi va tarixi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi reja: 1. psixologiya nazariyasi va tarixi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. 2. psixologiya nazariyasi va tarixi fanining metodologiyasi va tadqiqot metodlari 3. psixologiya fanining tuzilishi va uning boshqa fanlar bilan bog’liqligi. psixologiya – yunoncha «psyche» - jon, ruh va «logos» - ta’limot, ilm so‘zlaridan iborat bo‘lib, inson ruhiy dunyosiga aloqador barcha hodisalar va jarayonlar uning predmetini tashkil qiladi. psixologiya - odamning ob’yektiv borliqni sezgi, idrok, tafakkur, his-tuyg’u va boshqa psixik holatlar orqali aks ettirish jarayonini o’rganadigan fan. biroq hozirgi davrda “jon” tushunchasi o‘rniga “psixika”ni qo‘llashda davom etmoqdamiz. ...

This file contains 27 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya fanining predmeti v… PPTX 27 pages Free download Telegram