"qurilish fizikasi"

DOC 221 стр. 6,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 221
ғ kirish mustaqil o‘zbekiston respublikasining kelajakda rivojla-nishi, taraqqiy etgan davlatlar qatoriga qo‘shilishi zamonaviy fuqaro, sanoat va qishloq xo‘jalik binolarining qurilishi bilan hamohangdir. o‘zbekiston kelajagi buyuk davlat va uni amalga oshirishda o‘zbekiston olimlari, quruvchilari va me’morlari oldida katta mas’uliyatli vazifalar turibdi. insonlar yashash ehtiyojlariga javob beradigan zamonaviy binolarni loyiha qilish va qurish, zamonaviy texnologiya va ishlab-chiqarish talablariga javob beradigan sanoat binolarini barpo etish, zamon talabiga javob beradigan qishloq xo‘jalik binolari va qishloq xo‘jalik mahsulotlarini saqlaydigan va qayta ishlaydigan bino va inshootlar qurib, ishga tushirish shular jumlasidandir. ma’lumki, “qurilish fizikasi” fani bir-biri bilan uzviy bog‘langan uch qismdan iborat: 1. “qurilish issiqlik fizikasi”. 2. “arxitektura akustikasi”. 3. “yorug‘lik texnikasi”. ushbu darslikda bino va inshootlar hamda ularning tashqi to‘siq konstruksiyalarini har qanday iqlim mintaqalarida loyihalashning issiqlik – fizik jihatdan nazariy asoslari bayon qilingan. bundan tashqari, to‘siq konstruksiyalar issiqlik-fizik va namlik holatining muhandislik hisoblari, jumladan, havo va issiqlik o‘tkazuvchanlik qarshiligi hamda issiqlik ustivorlik hisoblari keltirilgan. …
2 / 221
k energiyasini tejashda muhim ahamiyatga ega. bundan tashqari zamonaviy, yuqori samarali tashqi to‘siq konstruksiyalarni ishlab chiqarishda, sanoat chiqin​dilaridan foydalanib, yangi qurilish materiallarini yaratishda va ularni hamda konstruksiyalarini qurilishda keng qo‘llanilishida muhimdir. dunyodagi barcha narsalar odam uchun yaratiladi. shu jumladan odamlarning yaxshi madaniy dam olishi yaxshi hordiq chiqarishi, ya’ni musiqa, teatr, kino hamda ma’ruzalarni aniq tiniq eshitishi uchun zal tipidagi binolarda me’yoriy akustik sharoit yaratilishi lozim. tovush odamlarga ijobiy va salbiy ta’sir etishi mumkin. demak bino xonalarida me’yoriy akustik muhit yaratishda arxitektura akustikasini o‘rni muhimdir. akustika grekcha "akustikos" so‘zidan olingan bo‘lib eshitish degan ma’noni anglatadi. ma’lumki, "akustika" asosan quyidagi ikki qismdan iborat: 1. arxitekturaviy akustika 2. qurilish akustikasi. arxitekturaviy akustika bino va inshootlarni loyiha qilishda ularning akustikasini asosan zal tipidagi binolarda mu’tadil akustik sharoit uning hajmiga, hajmiy rejaviy yechimiga, me’moriy geometrik shakliga va ichki sirtining badiiy-me’moriy pardoz jihozlariga bog‘likligini o‘rgatadi. auditoriya, faollar, majlislar, sirk, konsert, teatr, kino zallarida va ma’muriy binolarda …
3 / 221
mi uchun zararli deb hisoblashadi. masalan: shovqin odamlarda qon bosimini oshiradi, oshqozon-ichak kasalliklarining kelib chiqishiga sabab bo‘ladi va odamlarning asabiga ta’sir etib ishlash qobiliyatini 10-15%-ga kamaytiradi. demak, shovqinga qarshi kurash nafaqat sanitar-gigiyenik ji​hatdan, balkim texnik iqtisodiy tomondan ham ahamiyatga ega. mazkur darslikda bakalavrlar uchun zarur bulgan sodda va oddiy akustik hisoblash uslublari yoritilgan. arxitekturada binolarning ichki xonalarini me’yoriy tabiiy yorug‘lik bilan yoritish, hamda derazalarni dastlabki yuzalarini aniqlashda yorug‘lik texnikasi muhim ahamiyatga ega. fuqaro va sanoat binolarining ichida odamlarning dam olishi, mehnat qilishi va psixo-fiziologik kayfiyati uchun mo‘tadil yorug‘lik sharoitini yaratish katta ahamiyatga ega. yoritish usullarini to‘g‘ri tanlash binolarning texnik iqtisodiy ko‘rsat​gichlariga jiddiy ta’sir etadi. yoritish usullari quyidagi turlarga bo‘linadi: 1) tabiiy; 2) sun’iy; 3) qo‘shma. yoritish usullarini tanlash bino ichida kechayotgan funksional jarayonga, qurilish mintaqasining yorug‘lik iqlim sharoitlariga va boshqa omillarga bog‘liqdir. odamlar doimo bo‘ladigan binolar ichini me’yoriy tabiiy yorug‘lik bilan ta’minlash maqsadga muvofiqdir. sun’iy yoritish usuli esa, havo muhitiga …
4 / 221
aviy binolarni loyiha qilish va qurish, zamonaviy texnologiya va ishlab-chiqarish talablariga javob beradigan sanoat binolarini qurib ishga tushirish shular jumlasidandir. o‘zbekiston iqlimini e’tiborga olgan holda odamlarni madaniy-maishiy va yashash hamda ishlashi uchun sharoitlarini yaxshilash muhim ahamiyatga ega. ushbu darslikda yashash, jamoat va sanoat binolarining loyihasini bajarishda ularni issiqlik-fizik, akustik yorug‘lik texnik jihatdan asoslash uchun amaliy hisoblar, ko‘rsatmalar bayon etilgan. ushbu darslikda, bakalavr 5340200 - “bino va inshootlar qurilishi” va 5580100-“arxitektura” ta’lim yo‘nalishlari o‘quv rejasiga kiritilgan namunaviy dastur asosida tayyorlangan. bu darslik arxitektura-qurilish institutlarining talabalari uchun mo‘ljallangan va bunda misollar, amaliy hisoblar, loyiha qilishda zarur bo‘lgan me’yoriy ma’lumotlar yoritilgan bo‘lib, bundan loyiha hamda ilmiy tekshirish institut xodimlari ham amaliyotda foydalanishlari mumkin. ushbu darslik shu sohada ijod qilga olimlar ilmiy merosidan foydalanilgan holda, 2003 yildan 2011 yilgacha “bino inshootlarni loyixalash va servis» kafedrasi mudiri bulib ishlagan t.f.n., professor vazifasini bajaruvchi g‘.shukurov tomonidan nashr ettirilgan “isitish” va “arxitektura fizikasi” nomli darsliklari hamda samarqand …
5 / 221
ik bir-biri bilan uzviy bog‘langan. iqlim, “klimat”, grek so‘zidan olingan bo‘lib (naklon) “qiyalik” degan ma’noni anglatadi, ya’ni yer sathiga nisbatan quyosh nurlari qanday qiyalikda tushishini ko‘rsatadi. demak yer sathidagi havoning harorati quyoshning yer sathiga nisbatan holatiga bog‘lik. agar quyosh nurlari yer sathiga nisbatan perpendikulyar ravishda tushsa, yer sathidagi havo harorati baland bo‘ladi. bundan tashqari havo haroratiga joyning geografik o‘rni, relyefi va okean sathidan balandligi ham ta’sir etadi. iqlimshunoslik qadimiy fanlarning bir turi bo‘lib, olimlar, quruvchilar, sayohatchilar, dengizchilar va tijoratchilar, dehqonchilik, chorvachilik bilan shug‘ullanib kelgan butun insoniyat tomonidan qo‘llanilib kelingan. eramizdan avval iii-asrda yashab o‘tgan grek tarixchisi va geog​rafi gerodot kavkaz iqlimi bilan gresiya iqlimini solish​tir​gan. eramizdan ilgari ii-asrda yashagan grek olimi va faylasufi aflotun (aristotel) “meteorologiya” kitobida atmosfera iqlimi haqida qimmatli ilmiy ma’lumotlar qoldirgan. ensiklopedik olim a.r.beruniy “hindiston” deb ataluvchi kitobida va boshqa asarlarida iqlim to‘g‘risida avlodlar uchun bebaho ma’lumotlar yozib qoldirgan. iqlimshunoslik insonlarning tabiiy ehtiyoji va yashash shart-sharoitlari talabi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 221 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О ""qurilish fizikasi""

ғ kirish mustaqil o‘zbekiston respublikasining kelajakda rivojla-nishi, taraqqiy etgan davlatlar qatoriga qo‘shilishi zamonaviy fuqaro, sanoat va qishloq xo‘jalik binolarining qurilishi bilan hamohangdir. o‘zbekiston kelajagi buyuk davlat va uni amalga oshirishda o‘zbekiston olimlari, quruvchilari va me’morlari oldida katta mas’uliyatli vazifalar turibdi. insonlar yashash ehtiyojlariga javob beradigan zamonaviy binolarni loyiha qilish va qurish, zamonaviy texnologiya va ishlab-chiqarish talablariga javob beradigan sanoat binolarini barpo etish, zamon talabiga javob beradigan qishloq xo‘jalik binolari va qishloq xo‘jalik mahsulotlarini saqlaydigan va qayta ishlaydigan bino va inshootlar qurib, ishga tushirish shular jumlasidandir. ma’lumki, “qurilish fizikasi” fani bir-biri bilan uzviy bog‘...

Этот файл содержит 221 стр. в формате DOC (6,2 МБ). Чтобы скачать ""qurilish fizikasi"", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: "qurilish fizikasi" DOC 221 стр. Бесплатная загрузка Telegram