polimerlar fizikasi

DOCX 23 pages 590.2 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 590.2 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

mavzu: oqim va polimerlarning strukturaviy va fazaviy almashishlari. mundarija kirish……………………………………………………………………………3. 1.kristall va amorf polimerlarning xossalari……………...…5. 2.polimerlarning strukturaviy tuzilishi ……………….…10. 3.polimerlarning strukturaviy va fazaviy almashishlari………….……….16. 4.xulosa………………………………………………………………..21. 5. foydalanilgan adabiyotlar………………………………...22. kirish bugungi kunda barcha fan sohalari rivojlangani kabi polimerlar fizikasi fani ham rivojlanmoqda. polimerlar deb makromolekulalari bir xil atomlar gruppasi - elementar halqalardan tashkil topgan moddalarga aytiladi. polimerlar “yuqori molekulyar birikmalar ” nomi bilan yuritiladi. kurs ishining dolzarbligi: polimerlar bugungi kunda radio-elektronika sohasida , samolyotsozlikda , avtomobilsozlikda , tibbiyotda ko’plab konstruksion materiallarning asosini tashkil etadi . yuqori molekulyar birikmalarning eng yaxshi xususiyatlaridan biri , ularning elastikligidir . molekulyar massa katta , chidamli , bukiluvchan polimerlar sintez qilish va ularning fizik xossalarini o’rganish hozirgi kunda muhim masala bo’lib hisoblanadi . polimerlarning qovushoq-oquvchan holatdagi , reologik xossalarini shu polimerning strukturasi bilan bog’liq ekanligini nazarda tutib o’rganish hozirgi zamon fan va texnika taraqqiyotining dolzarb mavzularidan biri hisoblanadi. kurs ishining maqsadi va vazifalari: polimerlar fizikasi hozirgi …

2 / 23

n tanishish . yuqori molekulyar birikmalar tuzilishi jihatidan turli – tumandir . ular kristall va amorf polimerlarga bo’linadi. ko’pgina hollarda jismlarni tez sovitsak, amorf ko’rinishga o’tadi . masalan, glitserin yoki suvni tez sovitganimizda hosil bo’lgan amorf massa tiniq va mo’rt bo’lib , shishani eslatadi. moddalarning bunday holati shishasimon holat deyiladi. fazaviy almashish deb- moddaning bir turdan ikkinchi turga o’tishiga aytiladi . polimerlarda molekulyar og’irlik nihoyatda katta bo’lgani uchun ularning qaynash haroratlari juda yuqori bo’ladi . shuning uchun hamma mavjud bo’lgan polimerlarning qaynash haroratlari ularning parchalanish haroratidan yuqori bo’ladi, shu sababdan polimerlarni gazsimon holatga o’tkazib bo’lmaydi. biz ushbu kurs ishimizda polimerlarning fizik xossalarini , ularning strukturaviy tuzilishlarini, fazaviy almashishlarini ko’rib chiqamiz. 1.kristall va amorf polimerlarning xossalari qattiq moddalar kristall yoki amorf holda bo’lgani singari polimerlarda ham amorf yoki kristall holatlar mavjud . oddiy jismlarning amorf holatlari yaxshi o’rganilgan . kristall va amorf polimerlarning mexanik xossalari bilan tanishib chiqamiz . mexanik xossalar …

3 / 23

deformatsiyalanish qattiq jismlarga xos bo‘lgan fizikaviy jarayon. polimerlarning ham tashqi ta’sir natijasida mexanik xossasi o‘zgaradi. deformatsiya bizga mazmunan qaytuvchi va qaytmas bo‘ladi. polimerlar bu yuqori chastotali birikmalar bo‘lib, qaytuvchi deformatsiyaga ega bo‘ladi , polimerlar yuqori elektrik xususiyatga ham ega bo‘ladi. deformatsiya turlariga to‘xtalamiz. cho‘zilish deformatsiyasi cho‘zilish darajasi bilan xarakterlanadi. λ =l/l0 (1) bu ifoda cho‘zilish deformatsiyasini ko‘rsatadi. nisbiy uzayish: (2) deformatsiya turlari: cho’zilish, siqilish, egilish, buralish, siljish va hokozo. quyida bir nechta deformatsiya turlarining sxemasi va formulalari keltirilgan: cho’zilish chiziqli siljish =(l/l0) hajmiy siqilish =v/v0 qisqa vaqtda uzayish agar polimerning uzunligi tashqi kuch tasirida 1 sm cho’zilsa bu 100 % ga cho’zilgan bo’ladi. polimer-100% cho‘zilgan ekan. polimer siljish deformatsiyasida l0 o‘zgarmaydi. hajmiy siljish yoki cho‘zilish deformatsiyasida – deformatsiya siqilish koeffitsiyenti bilan xarakterlanadi. deformatsiya – polimerlarda ko‘zlangan foyda bo‘ladi. agar polimerning shakli silindr ko‘rinishida bo‘lsa, uning dastlabki holati p0-tashqi deformatsiya kuchi , πr2-ta’sirida kuchlanish vujudga keladi. (3) deformatsiya tasirida cho‘zilish kuzatiladi. …

4 / 23

ing relaksatsion xossalariga to’xtalamiz. termodinamik qonunlarga muvofiq turli tizimlarda o’z-o’zidan yuz beradigan barcha jarayonlar oxir oqibatda muvozanat holatiga yaqinlashadi. tizimli nomuvozanat holatdan muvozanat holatga o’tishi relaksatsion jarayon deb yuritiladi . barcha real tizimlarning mexanik xossalari relaksatsion tavsifga ega bo’ladi . plimerlar yuqori elastik holatda bir qator relaksatsion jarayonlarni namoyon qiladi: 1. polimerlarga yuqori kuchlanish berilsa , unda oqish jarayoni kuzatilmasa , bunday kuchlanish ma’lum muvozanatli yuqori elastik deformatsiyaga mos keladi. ammo tizim doimiy kuchlanishga mos keladigan muvozanatli yuqori elastikli deformatsiyaga darhol erishmaydi. 2. polimerlar juda katta tezlikda deformatsiyalansa va shu holatga ushlab turilsa, unda kuchlanish vujudga keladi va uning boshlang’ich miqdori muvozanatli kuchlanishdan ancha yuqori bo’ladi. vaqt o‘tishi bilan guruhlarni qayta joylashishi tufayli namunadagi kuchlanish pasayib boradi. bu jarayon kuchlanish relaksatsiyasi deyiladi. 3. polimer namunaga o’zgaruvchan kuchlanish masalan: sinusoidal qonun bo’yicha ta’sir etsa, unda ta’sir etuvchi kuchlanishning ikki miqdori, ya’ni ampletudasi va chastota bilan tavsiflanadi . balki chastota o’rniga , …

5 / 23

aqtida deformatsiya to’liq amalga oshishga ulgurmaydi va oqibatda deformatsiya miqdori muvozanatli miqdordan kichik bo’ladi. shuningdek kuchlanish oshsa vaqt cheklanganligi tufayli deformatsiya qayta tiklanishga to’liq amalga oshishiga ulgurmaydi . bunda deformatsiya miqdori muvozanatli miqdordan katta bo’ladi. natijada nomuvozanatli deformatsiya o’zgarishlarida kuchlanish cho’zilish bog’lanish grafigi bir-biriga mos kelmaydi. rasm.4.2.6. bu bog’lanish halqasi-gisterezes halqasi deb yuritiladi. gistirezes halqasining yuzasi - ikkita kuchlanish ta’sir etganda va kuchlanishni olib tashlaganda bajarilgan ishlar orasidagi farq ekan. sarflangan energiya issiqlikka aylanadi, kuchlanish o’zgaruvchan bo’lsa, sinusoidal qonun bo’yicha o’zgaradi . sarflangan ish a=π𝜎0 ε0 sinφ ga teng bo’ladi . ish qancha katta bo’lsa, kuchlanish va deformatsiya orasidagi farq shunchalik katta bo’ladi. 2. polimerlarning strukturaviy tuzilishi polimerlarda makromolekulararo tuzilishiga qarab amorf va amorf-kristall tuzilishlarga ajraladi. ularning shakllari turlicha: monokristall, lamella , sferolet, fibrilla turlarga bo’linadi. kristall holatda polimerlar uzoq tartibli tuzulishga ega bo’ladi. bir necha o’nlab hatto yuzlab zanjirli bog’lanish bir xil geometrik holatga jipslashadi. o’zaro bir xil kuchlar …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "polimerlar fizikasi"

mavzu: oqim va polimerlarning strukturaviy va fazaviy almashishlari. mundarija kirish……………………………………………………………………………3. 1.kristall va amorf polimerlarning xossalari……………...…5. 2.polimerlarning strukturaviy tuzilishi ……………….…10. 3.polimerlarning strukturaviy va fazaviy almashishlari………….……….16. 4.xulosa………………………………………………………………..21. 5. foydalanilgan adabiyotlar………………………………...22. kirish bugungi kunda barcha fan sohalari rivojlangani kabi polimerlar fizikasi fani ham rivojlanmoqda. polimerlar deb makromolekulalari bir xil atomlar gruppasi - elementar halqalardan tashkil topgan moddalarga aytiladi. polimerlar “yuqori molekulyar birikmalar ” nomi bilan yuritiladi. kurs ishining dolzarbligi: polimerlar bugungi kunda radio-elektronika sohasida , samolyotsozlikda , avtomobilsozlikda , tibbiyotda ko’pl...

This file contains 23 pages in DOCX format (590.2 KB). To download "polimerlar fizikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: polimerlar fizikasi DOCX 23 pages Free download Telegram