kasbiy faoliyatga individual yondashishning psixologik jihatlari

DOC 39 pages 213,5 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 213,5 KB

Fayl turi DOC

Pages 39

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

kasbiy faoliyatga individual yondashishning psixologik jihatlari psixik taraqqiyot qonuniyatlarining kasbiy faoliyat samaradaorligi omili sifatida shaxs taraqqiyotidagi ichki ziddiyatlar psixik taraqqiyotning harakat-lantiruvchi kuchidir. asosiy ziddiyatlardan biri shaxsda paydo bo’ladigan yangi ehtiyojlar va ularni qondirish uchun zarur vositalarning yetishmasligidir. shaxs taraqqiyotining erishgan darajasi, hayot tarzi va uning ijtimoiy munosabatlar sistemasida tutgan o’rni o’rtasidagi ziddiyat ham muhim ziddiyatlardan biridir. shaxs yangi sharoitga moslashishga intiladi (bog’chada, maktabda). ta’lim va tarbiya jarayoni ham shaxs oldiga yangi vazifalarni qo’yadi, faoliyatning yangi motivlarini hosil qiladi. psixologiya fanida yosh davrlarini tabaqalash bo’yicha qator nazariyalar mavjud. masalan, psixodinamika nazariyasini yorqin vakillaridan biri e.erikson nazariyasiga ko’ra inson umri 8 davrga bo’linadi: 1-davr – go’daklik; 2-davr – ilk bolalik; 3-davr – o’yin yoshi; 4-davr – maktab yoshi; 5-davr – o’spirinlik; 6-davr – yoshlik; 7-davr – yetuklik; 8-davr – qarilik davri. e.shpinger, k.byuler, a.maslou va boshqalar personologik nazariyaning vakillari bo’lib, ular yosh davrlarini shaxs “men” xususiyatlarining shakllanishi bosqichlari deb hisoblaydilar. kognitivistik yo’nalishning …

2 / 39

faoliyat turi inson shaxsi shakllanishida asosiy rol o’ynaydi. bu yosh davrlari quyidagilar: 1) go’daklik davri – tug’ilgandan 1 yoshgacha; asosiy faoliyat – bevosita emosional muloqot. 2) ilk bolalik davri – 1 yoshdan 3 yoshgacha; asosiy faoliyat – predmetli faoliyat. 3) maktabgacha davr – 3 yoshdan 7 yoshgacha; asosiy faoliyat – rolli o’yinlar. 4) kichik maktab yoshi davri – 7 yoshdan 10 yoshgacha; asosiy faoliyat – o’qish. 5) o’smirlik davri – 10 yoshdan 15 yoshgacha; asosiy faoliyat – muloqot. 6) ilk o’spirinlik davri – 15 yoshdan 18 yoshgacha; asosiy faoliyat – o’qish, kasb tanlash. psixik taraqqiyotning bir bosqichidan ikkinchisiga o’tish bosqichlarida yosh krizislari yuz beradi. krizislar ikki yosh davri oralig’ida yuz berganligi sababli 1 yosh davrining tugashi va ikkinchi yosh davrining boshlanishiga to’g’ri keladi. barcha yosh krizislari ba’zi umumiy belgilarga ega. bolalar krizislar davrida qaysar, asabiy bo’lib qoladilar, kattalar bilan nizolar paydo bo’ladi, avvalo bajaradigan ishlarini qilishdan bosh tortadilar. krizislar davrida …

3 / 39

rishgan va yaxshi o’zlashtirib olgan analitik-sintetik faoliyat darajasini talab qilish kerak degan qoidaga asoslanadilar. l.s.vigotskiy ta’limining aqliy rivojlanishdagi yetakchi rolini ta’kidlar ekan, ta’lim bolaning rivojlanishidagi kechagi kunga emas, balki ertangi kunga tayanmog’i lozim deb hisoblangan edi. ta’lim rivojlanishning faqat tugallangan darajasi asosida qurilmasdan, avvalo hali unga tarkib topmagan narsalarga tayanmog’i kerak. l.s.vigotskiy boladagi aqliy rivojlanishning 2 darajasi haqidagi qoidani ifodalab berdi. birinchi daraja, vigotskiy atyganidek, aktual rivojlanish darajasi – o’quvchi tayyorligining mavjud darajasi bo’lib, u o’quvchining qanday topshiriqlarni to’la mustaqil bajara olishi bilan xarakterlanadi. yancha yuqori bo’lgan ikkinchi daraja (uni vigotskiy eng yaqin rivojlanish zonasi deb atagan) bolaning nimani mustaqil bajara olmasligini, lekin ozroq yordam bilan (yo’l-yo’riq beruvchi savollar ...) nimaning uddasidan chiqa olishini ko’rsatadi. vigotskiy bola bugun kattalar, o’qituvchi yordamida bajarayotgan narsani ertaga mustaqil ravishda o’zi bajaradi, eng yaqin rivojlanish zonasiga kirgan narsalar, ta’lim jarayonida aktual rivojlanish jarayoniga o’tadi deb ta’kidlagan edi. har qanday psixik funktsiya inson hayoti davomida …

4 / 39

nktsiyaning senzitiv davri deyiladi. masalan, 1 yoshdan 3 yoshgacha davr nutq rivojlanishining senzitiv davridir. kichik maktab yoshi o’quv faoliyati uchun senzitivdir. bu yoshdagi bolalarning xususiyatlari, xususan o’qituvchining obro’li ekanligi, ishonuvchanligi, tirishqoqligi bunga imkon beradi. o’spirinlik yoshi esa o’z ichki dunyosini bilish uchun qulay davrdir. ularning emosional sferasining boyishi, o’z-o’zini boshqarish va ma’suliyati seziladi. bola psixik rivojlanishining turli yo’nalishi mavjudligini unutmaslik lozim. funkional rivojlanish bevosita bilim va malakalarni o’zlashtirish bilan bog’liq bo’lsa, yosh davriga xos psixofiziologik rivojlanish bilan belgilanadigan yosh davri rivojlanishidir. yosh davrlar psixologiyasi va pedagogik psixologiya alohida predmet sifatida xix asrning boshlarida vujudga kelgan bo’lishiga qaramay, uning mustaqil fan sifatida rivojlanishi va qaror topish yo’li ancha murakkab kechgandir. mazkur ilmning rivojlanishiga turli dunyoqarashlar o’rtasida olib borilgan doimiy ko’rash katta ta’sir ko’rsatgan. jamiyat tarixiy taraqqiyotining u yoki bu bosqichida qanday dunyoqarash ustuvorligiga qarab, tekshirishlar darajasi va sifati, olingan natijalarni kanday izohlash zarurligi belgilab berilgan. o’tmishda ajdodlarimiz insonning psixologik qonuniyatlarini, muayyan …

5 / 39

moti tashqi muhit, boshqa insonlar va shu kabilar bilan muloqotda vujudga keladi, inson o’z faoliyati yordamida ularni egallaydi, ularga erishadi. uning aqli, fikri, ruhiy yuksalishining eng yetuk mahsuli bo’ladi, deb ta’kidlaydi. abu rayhon beruniy ta’lim va tarbiyaning maqsadi, vazifalari va mavqyei, inson, yosh avlodning rivojlanishi haqidagi fikrlari chin ma’noda insonparvarlik va insonshunoslik zamirida yaratilgan. bilim va tarbiyaning tabiatga uyg’unlik tamoyillarini mutafakkirning barcha asarlarida kuzatish mumkin. u insonni tabiatning bir qismi deb ta’kidlaydi.. beruniy ta’lim jarayonining tabiatiga chuqur kirib borib, bolalarning yosh xususiyatlarini hisobga olish asosida qurilgan o’qitish tabiatga uyg’unligini o’qtiradi. beruniy pedagogik ijodida inson va uning baxt-saodati, ta’lim-tarbiyasi, kamoloti bosh masala bo’lgan. o’rta asrda yashab, ijod etgan donishmand, tabobat ilmining doxiysi abu ali ibn sino inson ruhiyati, tana va qalbning birligi, inson organizmining tuzilishi, undagi nerv faoliyati va ularning tarmoqlanishi, holatlari haqidagi qimmatli ma’lumotlari hozirga-qadar tibbiyotning muhim negizini tashqil etadi. yusuf xos hojib ijodining bosh masalalaridan biri - komil insonni …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "kasbiy faoliyatga individual yondashishning psixologik jihatlari"

kasbiy faoliyatga individual yondashishning psixologik jihatlari psixik taraqqiyot qonuniyatlarining kasbiy faoliyat samaradaorligi omili sifatida shaxs taraqqiyotidagi ichki ziddiyatlar psixik taraqqiyotning harakat-lantiruvchi kuchidir. asosiy ziddiyatlardan biri shaxsda paydo bo’ladigan yangi ehtiyojlar va ularni qondirish uchun zarur vositalarning yetishmasligidir. shaxs taraqqiyotining erishgan darajasi, hayot tarzi va uning ijtimoiy munosabatlar sistemasida tutgan o’rni o’rtasidagi ziddiyat ham muhim ziddiyatlardan biridir. shaxs yangi sharoitga moslashishga intiladi (bog’chada, maktabda). ta’lim va tarbiya jarayoni ham shaxs oldiga yangi vazifalarni qo’yadi, faoliyatning yangi motivlarini hosil qiladi. psixologiya fanida yosh davrlarini tabaqalash bo’yicha qator nazariyalar mavjud. ...

This file contains 39 pages in DOC format (213,5 KB). To download "kasbiy faoliyatga individual yondashishning psixologik jihatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kasbiy faoliyatga individual yo… DOC 39 pages Free download Telegram