monetarizm iqtisodiy ta'limoti

DOC 7 pages 102.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 102.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

1- mavzu: monetarizm iqtisodiy ta'limoti 1. monetarizm konsepsiyasi va uning asosiy qoidalari monetarizm iqtisodiy ta’limotlar tarixida keng tarqalgan mashhur va nufuzli oqimdir. bu oqimning atoqli namoyandasi chikago universitetining professori, iqtisodiy sohasida nobel mukofoti sohibi milton fridmen (1912) hisoblanadi. monetarizm (monetary – pul) – bu iqtisodiyotdagi tebranma harakatda pul hal qiluvchi ahamiyatga ega, deb tasdiqlovchi iqtisodiy fandagi oqim. monetarizm – nafaqat pul to‘g‘risidagi ta’limot. bu maktab vakillarining diqqat markazida pul kategoriyasi, pul-kredit dastaklari turadi; ammo ularni pul mexanizmi, bank tizimi, pul-kredit siyosati, valyuta munosabatlari shunchaki qiziqtirmadi. monetaristlar ularni pul massasi bilan ishlab chiqarish o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash uchun tadqiq qildilar. monetarizm keynschilar ta’limotiga muqobil tarzda yuzaga kelgan bozor iqtisodiyotida pulni olqishlovchi nazariyadir. bozor mexanizmi ustunligiga asoslangan m.fridmen nazariyasiga ko‘ra, erkinlik va xususiy tadbirkorlik o‘rtasida ichki bog‘liqlik mavjud. faqat xo‘jalik erkinligi sharoitida siyosiy erkinlikka, iqtisodiy samaradorlikka va tenglikka erishish mumkin. iqtisodiyotda nima qilish kerakligini millionlab kishilardan ko‘ra davlat amaldorlarining yaxshi bilishi dargumon, deydi …

2 / 7

o muvozanat buzilsa, baholar uni tuzatishning bosh vositasi bo‘lib xizmat qiladi. nomutanosibliklarning vujudga kelishi, odatda, ichki sabablar natijasida emas, balki tashqaridan bo‘ladigan arashuvlar, davlat tartiblashidagi xatolar natijasi hisoblanadi. bozor xo‘jaligining barqarorligi to‘g‘risidagi ushbu qoida j.m. keynsning iqtisodiyotiga davlat aralashuvining zarurligi to‘g‘risidagi tasdig‘iga qarshi qaratilgandir. ikkinchi qoida – pul omilining muhimligi. iqtisodiyotga ta’sir ko‘rsatuvchi turli dastaklar ichida pul dastaklari ustun qo‘yiladi. aynan ular (ma’muriy, baholar dastaklari emas, soliq tizimi emas) iqtisodiyotni a’lo darajada barqarorlashtirishga qodir. agar j.m.keyns budjet siyosatini ancha aniq, tezkor va natijasini oldindan bilish mumkin bo‘lgan dastaklar sifatida baholagan bo‘lsa, m.fridmen undan farqli ravishda, pul-kredit siyosatini ana shunday tavsiflaydi. uningcha, (keynsga qaraganda), pul–kredit siyosati iqtisodiy faollikni ancha kuchaytiradi. u pulni ishlab chiqarish, ish bilan bandlik va baholarni aniqlashda yagona bosh omil sifatida qaraydi. pulning asosiy xususiyati uning likvidligida. pulni xohlagan paytda almashtirish, unga har qanday tovarni sotib olish mumkin. m. fridmen pul harakati (pul massasining o‘sish sur’ati) va yalpi …

3 / 7

riy tartibdagi samaraga va qisqa muddatli o‘zgarishlarga mo‘ljallangan bo‘lmay, balki uzoq muddatli xarakterga ega. 2. ayirboshlash tenglamasi m. fridmen konsepsiyasi garchi o‘ziga xosligi bilan ajralib tursa ham, u pulning miqdoriy nazariyasiga asoslanadi. pulning miqdoriy nazariyasiga ko‘ra, pul miqdori bilan baholar darajasi o‘rtasida bevosita bog‘liqlik mavjud, baholar muomaladagi pul miqdori bilan aniqlanadi, pulning sotib olish qobiliyati esa baho darajasiga bog‘liq. pul massasi ko‘paysa, baholar o‘sadi, va aksincha, pul massasi kamaysa, baholar pasayadi, ya’ni boshqa barcha sharoitlar bir xil bo‘lganda tovarlarning baholari pul miqdoriga mutanosib tarzda o‘zgaradi. tovar aylanishini ta’minlovchi naqd pul taxminan bir yillik daromadning o‘ndan bir qismini tashkil etadi, deb faraz qilaylik. boshqacha aytganda, pul yiliga o‘n marta aylanadi. pul bir yilda 10 marta aylansa, unda misol uchun 10 mln. so‘mlik bir yillik daromadni (mahsulotni) sotish uchun muomalada 1 mln. so‘m bo‘lishi kerak. agar muomaladagi pul miqdori 1 mln. so‘mdan 2 mln. so‘mga ortsa, unda (boshqa shartlar o‘zgarmagan holda) baholar …

4 / 7

larni ancha aniq tasavvur etishga imkon beradi. agar pul massasi ortsa yo (r) baholar, yo (q) ishlab chiqarish miqdori o‘zgaradi. klassiklar muomaladagi pulning aylanish tezligi (v) , va ishlab chiqarilgan mahsulotlar miqdori (q) pul massasi (m) o‘zgarishiga bog‘liq emas deb hisoblaganlar. ularning fikriga ko‘ra, ishlab chiqarishning real miqdori davlatning mehnat resurslari holati bilan, ishlab chiqarish quvvatlari bilan aniqlanadi, pulning aylanish tezligi esa ishchilarga har yili to‘lanadigan ish haqi miqdoriga o‘xshash omillar bilan ifodalanadi. monetaristlar juda ko‘p amaliy materiallarga asoslangan holda (bu haqida yuqorida aytib o‘tildi) pul taklifi nominal smm ishlab chiqarishda hal qiluvchi omil hisoblanadi, deb xulosa qiladilar. 3. pulga bo‘lgan talab va taklif kishi bozor iqtsodiyoti sharoitida o‘z boyliklarini har xil shakllarda (pul, qimmatli qog‘ozlar, yer uchastkasi, ko‘chmas mulk va boshqa ko‘rinishlarda) saqlashi mumkin. har kim o‘z boyligini ko‘paytirishga va aynan qaysi shaklda saqlash maqsadga muvofiq kelishiga intiladi. boylikning bir qismini pul shaklida ushlab turish maqsadga muvofiq. negaki pul …

5 / 7

tini yo‘qotadi. yostiqning tagida, sandiqning tagida yotgan pullar ularning egalarini obligatsiyalarni sotib olish, tadbirkorlikka pul qo‘yish va boshqa yo‘llar bilan daromad topishdan mahrum etadi. keynschilardan farqli ravishda, monetaristlarning tasdiqlashicha, pulga bo‘lgan talab asosan ayirboshlash ehtiyojlari, boshqacha aytganda, transaksion sabablar bilan aniqlanadi. savol tug‘iladi: odamlar o‘z aktivlarining qancha qismini likvidli shaklida ushlab turishlari kerak? m.fridmen bo‘yicha, tovar va xizmatlarni sotib olish uchun zarur bo‘lgan qismini. kassa zaxirasisiz bo‘lishi mumkin emas, lekin kassada kamroq pul saqlash maqsadga muvofiqdir. agar kassada pullari ko‘payib ketsa, odamlar ularni ko‘proq foiz yoki foyda keltiradigan aktivlarga aylantiradilar. agar baholarning (inflyatsiya) oshishi kutilsa, pulga talab kamayadi, aksincha, baholarning pasayishi kutilsa, pulga bo‘lgan talab kuchaydi. pulga bo‘lgan talab foizga ham bog‘liq. foiz oshganda pulga talab pasayadi. lekin pulga bo‘lgan talab nafaqat foiz stavkasiga, balki m.fridmen bo‘yicha, boshqa aktivlarning daromadlariga nisbatan pulning me’yorli foydaliligi ham bog‘liq. uning me’yorli foydaliliga qancha yuqori bo‘lsa, pul talabi ham ko‘payadi. pulning muomaladagi miqdori uning …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "monetarizm iqtisodiy ta'limoti"

1- mavzu: monetarizm iqtisodiy ta'limoti 1. monetarizm konsepsiyasi va uning asosiy qoidalari monetarizm iqtisodiy ta’limotlar tarixida keng tarqalgan mashhur va nufuzli oqimdir. bu oqimning atoqli namoyandasi chikago universitetining professori, iqtisodiy sohasida nobel mukofoti sohibi milton fridmen (1912) hisoblanadi. monetarizm (monetary – pul) – bu iqtisodiyotdagi tebranma harakatda pul hal qiluvchi ahamiyatga ega, deb tasdiqlovchi iqtisodiy fandagi oqim. monetarizm – nafaqat pul to‘g‘risidagi ta’limot. bu maktab vakillarining diqqat markazida pul kategoriyasi, pul-kredit dastaklari turadi; ammo ularni pul mexanizmi, bank tizimi, pul-kredit siyosati, valyuta munosabatlari shunchaki qiziqtirmadi. monetaristlar ularni pul massasi bilan ishlab chiqarish o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash ...

This file contains 7 pages in DOC format (102.5 KB). To download "monetarizm iqtisodiy ta'limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: monetarizm iqtisodiy ta'limoti DOC 7 pages Free download Telegram