emotsional va irodaviy xususiyatlar

DOC 27 pages 136.5 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 136.5 KB

File type DOC

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

iii. shaxsning emocional-irodaviy holatlari. 1.his-tuyǵular. his-tuyǵularning ifodalanishi. 2.his-tuyǵular va faoliyat. 3.his-tuyǵularning asosiy sifatlari. 4.emotsional holatlar: stress va uning bosqishlari, bartaraf etish yóllari; affekt, kayfiyat , depressiya, frustratsiya, ruhlanish, ehtiros. 5.yuksak his-tuyǵular. 6.his-tuyǵular soxasidagi individual farqlar. 7.his-tuyǵular va inson salomatligi. 8.iroda. shaxsning irodaviy sifatlar. 9.irodaviy sifatlarni tarbiyalash. iii bobning qisqacha mazmuni his-tuyg‘ular. his-tuyg‘ular haqida tushuncha. his-tuyg‘ularning ifodalanishi. his-tuyg‘ularning fiziologik asoslari. his-tuyg‘ularning asosiy sifatlari. emotsional holatlar: stress va uning bosqichlari, bartaraf etish yo‘llari; affekt, kayfiyat, depressiya, frustratsiya, ruhlanish, ehtiros. yuksak his-tuyg‘ular. iroda. irodaviy jarayonlar to‘g‘risida tushuncha. irodaning fiziologik asoslari. irodaviy harakatning manbalari. irodaviy harakatni tahlil qilish. shaxsning irodaviy sifatlari. irodani tarbiyalash. 8.1. his-tuyg‘ular kishi idrok etish, xayol surish va fikrlash jarayonlarida faqat voqelikni bilib qolmay, balki shu bilan birga hayotdagi u yoki bu narsalarga qanday bo‘lmasin munosabat bildiradi. unda ularga nisbatan u yoki bu tarzda his-tuyg‘u paydo bo‘ladi. bunday ichki shaxsiy munosabatning manbai faoliyat va munosabat jarayonlari bo‘lib, u ana shunday jarayonlarda …

2 / 27

m aks etadi. shuning uchun ham qadimgi faylasuflar miyaning ba’zi funksiyalarini, ayniqsa hissiyot bilan bog‘liq bo‘lganlarini yurak bilan bog‘lashgan. sezgi va idrokdan tortib to tafakkurgacha bo‘lgan barcha operatsiyalar hissiy o‘zgarishlar bilan kechadi. inson tabiati shunday tuzilganki, u hissiy voqealarga ko‘proq ahamiyat beradi. tibbiyotda his-tuyg‘ular muammosiga ayniqsa katta e’tibor beriladi. bemor bilan vrach, vrach bilan hamshira, hamshira bilan bemor orasidagi munosabatlarga bag‘ishlab juda ko‘p asarlar yozilgan. bu asarlarda his-tuyg‘ular muammosiga katta e’tibor qaratilgan. dunyoni bilish tizimidagi his-tuyg‘ular odamda o‘ziga xos indikator vazifasini bajaradi. bizning kayfiyatimiz atrof muhitdagi narsa va hodisalarga (voqealarga) qanday munosabatda bo‘lishimizga qarab o‘zgarib turadi. buning yordamida odamning ichki dunyo manzarasini tushunib olish mumkin. turli xil odamlarning bir ayanchli voqeaga nisbatan bo‘lgan hissiy kechinmalarini psixologlar tahlil qilishgan. televizorda davlat poytaxtining qoq markazida shu davlat tanklari odamlar yashayotgan binoga o‘q uzadi. ayni paytda ba’zi odamlar darg‘azab bo‘lib, ularning yuzlari nafratga to‘lgan va vahimaga tushgan bo‘lsa, boshqa odamlar chehrasida yaqqol qiziqish …

3 / 27

gan edi. o‘sha davrda ikkita kashfiyotchi p.jeyms va g.lange nomi bilan atalgan nazariya keng ko‘lamda tarqalgan edi. jeyms-lange nazariyasi his-tuyg‘ularning paydo bo‘lishini quyidagi tarzda tushuntirib beradi. atrof muhitdagi hodisalar odam ruhiyatiga, u orqali esa vegetativ nerv sistemasiga ta’sir o‘tkazar ekan, organizmda muayyan o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi. bu o‘zgarishlar odam tomonidan talqin qilinadi, aynan ana shu talqin hissiyotning o‘zi ekan. bu jarayon quyidagicha ta’riflanadi. avval odam tanasida qandaydir bir his paydo bo‘ladi (masalan, eti jimirlaydi), ko‘zi yosharadi, keyin esa qalbida qandaydir tuyg‘u paydo bo‘ladi. xx asr boshlanishida jeyms-lange nazariyasi juda ko‘p tanqidga uchragan bo‘lsada, lekin so‘nggi paytlarda bu nazariyaga qiziqish paydo bo‘lib, bu nazariyaga yaqin turadigan hissiyot haqida yangi nazariyalar paydo bo‘ldi. bu nazariyalarning paydo bo‘lishi ko‘p jihatdan individual psixologiyaning rivojlanishi bilan ham bog‘liq. his-tuyg‘u bizning tevarak atrofga nisbatan bo‘lgan munosabatimizni aks ettiradi dedik. albatta biz sodir bo‘layotgan voqealarni faqat idrok etmasdan, balki unga muayyan tarzda o‘z munosabatimizni ham bildiramiz. biz kosmonavtlar …

4 / 27

ar deb atasa bo‘ladi. odamning his-tuyg‘ulari va sezgilari o‘zgarib borish jarayonida biologik mayllar va ehtiyojlar asosida taraqqiy etib borgan. masalan, muhabbat hissi jinsiy mayllar uyg‘otadi. lekin zamonaviy kishining hislari eng sodda biologik mayllardan va instinktlardan ancha o‘zib ketdi. hozirgi vaqtda ular ko‘pgina jihatdan ijtimoiy va tarixiy nuqtai nazardan bog‘langandir. shu munosabat bilan insonparvarlik, vatanparvarlik, go‘zallik his-tuyg‘ulari haqida fikr yuritamiz. his etish kishining fe’l - atvorida qudratli dastak hisoblanadi. ular odam faoliyatining turli xillari bo‘lmish - mehnat, ilmu-fan va san’atga rag‘batlantiruvchi hisoblanadi. lekin shuni nazarda tutish kerakki, odam faoliyatini faqatgina uyushtirmasdan, balki uni ishdan chiqarib qo‘yishi ham mumkin. masalan, muhabbat odamni qahramonlikka, shijoat ishlariga, qat’iylikka, qunt bilan ishlashga da’vat etadi. lekin odamni qamrab olgan o‘sha muhabbatning o‘zi, uning hayot tarzini barbod etishi, ko‘zda tutgan ishlarini izdan chiqarishi ham mumkin. psixologiyada kuchli his - tuyg‘ular hisoblangan qo‘rquv, hayajon, tushkunlik, rashk odatiy ruhiy faoliyatni izdan chiqaradi. hissiyot va boshqa jarayonlar o‘rtasida uzviy bog‘lanish …

5 / 27

iqatni baholashda sezgilarni inkor etib bo‘lmasada, lekin ularga juda ham berilmaslik zarur. his-tuyg‘uning boshdan kechirish turli shakllarda ifodalanadi: emotsiyalar – “hissiyot” (emotsiya) va “his-tuyg‘u” so‘zlari ko‘pincha sinonimlar sifatida qo‘llaniladi. “emotsiya” so‘zini o‘zbek tiliga aniq tarjima qilinganda u ruhiy hayajonlanish, ruhiy harakatlanish degan ma’noni anglatadi. hissiyot deb, masalan, kishining musiqaviy asarga nisbatan o‘rnashib qolgan xususiyati sifatidagi muhabbat tuyg‘usining o‘zini emas, balki konsert paytida yaxshi musiqiy asarni eshitayotib, boshidan kechirgan lazzatlanish, zavqlanish holatiga aytiladi. musiqiy asarning yomon ijro etilganini eshitganda hosil bo‘ladigan xuddi shunday his-tuyg‘u nafratlanish kabi salbiy hissiyot sifatida boshdan kechiriladi. bu xil holatlarda emotsiyalar ta’sirchanligi bilan ajralib turadi. ular xatti-harakatlarga, fikr-mulohazalar bildirishga turtki beradigan kuch bo‘lib chiqadi, kuch-g‘ayratlarni oshirib yuboradi va stenik deb ataladi. boshqa bir hollarda emotsiyalar sustligi, loqaydligi bilan ajralib turadi, his-tuyg‘ularning boshdan kechirilishi kishini bo‘shashtirib yuboradi va bu hol astenik deb ataladi (masalan, qo‘rqqanidan oyoqlari qaltirashi, kuchli his-tuyg‘uga berilib, xayolga cho‘mib, o‘zi bilan o‘zi ovora bo‘lib qolish …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "emotsional va irodaviy xususiyatlar"

iii. shaxsning emocional-irodaviy holatlari. 1.his-tuyǵular. his-tuyǵularning ifodalanishi. 2.his-tuyǵular va faoliyat. 3.his-tuyǵularning asosiy sifatlari. 4.emotsional holatlar: stress va uning bosqishlari, bartaraf etish yóllari; affekt, kayfiyat , depressiya, frustratsiya, ruhlanish, ehtiros. 5.yuksak his-tuyǵular. 6.his-tuyǵular soxasidagi individual farqlar. 7.his-tuyǵular va inson salomatligi. 8.iroda. shaxsning irodaviy sifatlar. 9.irodaviy sifatlarni tarbiyalash. iii bobning qisqacha mazmuni his-tuyg‘ular. his-tuyg‘ular haqida tushuncha. his-tuyg‘ularning ifodalanishi. his-tuyg‘ularning fiziologik asoslari. his-tuyg‘ularning asosiy sifatlari. emotsional holatlar: stress va uning bosqichlari, bartaraf etish yo‘llari; affekt, kayfiyat, depressiya, frustratsiya, ruhlanish, ehtiros. y...

This file contains 27 pages in DOC format (136.5 KB). To download "emotsional va irodaviy xususiyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: emotsional va irodaviy xususiya… DOC 27 pages Free download Telegram