мажози муфрад истиора

DOC 121.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1453564878_63765.doc мажози муфрад истиора режа: 1. мажози муфрад. 2. истиоранинг луғавий ва истилоҳий маънолари. 3. тасриҳия ва макния истиоралари. 1. мажози муфрад. мажоз лафзнинг иснодида қандай бўлишини ўрганиб чиқдик. энди лафзнинг зотида бўладиган мажоз, яъни айнан лафзнинг ўзи бошқа маънода ишлатиладиган бўлса, мажози муфрад бўлади. агар бир неча лафз кўчма маънода ишлатиладиган бўлса, уни мураккаб мажоз дейилади. муфрад лафздаги мажоз уни бошқа, кўчма маънода ишлатишдир. мажози муфрад таърифи: ﻰﻨﻌﻤﻟا ﻦﯿﺑ ﺔﻗﻼﻌﻟ ﮫﻟ ﺖﻌﺿو ىﺬﻟا ﻰﻨﻌﻤﻟا ﺮﯿﻏ ﻰﻓ ﺔﻠﻤﻌﺘﺴﻤﻟا ﺔﻤﻠﻜﻟا ﻮـھ دﺮﻔﻤﻟا زﺎﺠﻤﻟا لوﻷا ﻰﻨﻌﻤﻟا ةدارإ ﻦﻣ ﺔﻌﻧﺎﻣ ﺔﻨﯾﺮﻗ ﻊﻣ ﻰﻧﺎﺜﻟا و لوﻷا лафзнинг биринчи (ҳақиқий) ва иккинчи (кўчма) маънолари ўртасида алоқа ҳамда ҳақиқий маънони англашдан қайтарувчи қаринаси борлиги учун ҳақиқий маъносидан бошқа маънода ишлатилган лафз мажози муфраддир. мазкур таърифда бир неча нозик нукталар бор: а) ﺔﻠﻤﻌﺘﺴﻤﻟا ﺔﻤﻠﻜﻟا истеъмол қилинган калима қайд этилагни сабаб, таърифдан ҳали ишлатилмаган лафзлар чиқиб кетди. бу каби лафзлар ҳақиқий ёки мажоз деб ҳам сифатланмайди; б) ﮫﻟ …

заро ўхшашлик бўлса, уии истиора дейилади. ўзаро боғланиши ташбеҳдан бошқа маъно бўлса, уни мажози мурсал деб аталади. 2. истиоранинг луғавий ва истилоҳий маънолари. истиоранинг луғавий маъноси ةرﺎﻋﻹا иора, бирон нарсани ўзига ўзлаштириб олиш, ةرﺎﻌﺘﺳﻹا деганда, мисол учун бировни либосини кийиб олиб, яна унинг номи билан чақирилишини келтириш мумкин. зайд амрнинг кийимини кийиб олгандан кейин, уни зайд эмас, амр деб чақирганларига ўхшатиш мумкин. истилоҳда: ﻊﻣ ﺔﮭﺑﺎﺸﻤﻟا ﺔﻗﻼﻌﻟ ﮫﻟ ﺖﻌﺿو ىﺬﻟا ﻰﻨﻌﻤﻟا ﺮﯿﻏ ﻰﻓ ﺔﻠﻤﻌﺘﺴﻤﻟا ﺔﻤﻠﻜﻟا ﻰھ ةرﺎﻌﺘﺳﻺﻟا ﮫﻟ عﻮﺿﻮﻤﻟا ﻰﻨﻌﻤﻟا ةدارإ ﻦﻣ ﺔﻌﻧﺎﻣ ﺔﻨﯾﺮﻗ ҳақиқий ва кўчма маънолари орасидаги алоқаси, боғлиқлиги мушобаҳа – ўзаро ўхшашлик бўлган ва ўзининг аслий маъносини англашдан ман этадиган қаринаси билан ишлатилган калима истиора дейилади. ﻢﻠﻜﺘﯾ اًﺮﻤﻗ ﺖﯾأر гапираётган ойни кўрдим. ушбу мисолда ﺮﻤﻘﻟا – ой лафзи истиора қилинган калима, ﻢﻠﻜﺘﯾ гапираётган лафзи таърифдаги ҳақиқий маънони тушунишдан қайтарувчи қарина бўлиб, ойни ўз маъноси бўлган осмон жисми эмас, балки гўзал, фасиҳ ва фазилатли киши маъносида эканига далолат қилдиряпти. …

да ишлатамиз, яъни истиора қиланади. истиорани ташбеҳ, киноя ва мажози мурсал каби гапнинг турларидан аниқ ажратиб олиш ва аниқлаш учун қуйидагиларга аҳамият бериш керак: 1. ташбеҳ бўлганини буткул унутиш, гўё умуман бирон нарсани бошқасига ўхшатиш бўлмаган деб қараш. шунда мушаббаҳ мушаббаҳ биҳнинг бир бўлаги, иккаласи битта нарса деб қатъий даъво қилинади. важҳуш шабаҳнинг эътибори билан бу иш муболаға – бўрттириш, ошириб юбориш учун мушаббаҳни мана шундай сифатланади. лекин шуни яхши билиш керакки, буткул унутиш зарур ва имкони бўлган ташбеҳгагина истиора қилинади. шунинг учун, ушбу мисол каби истиора қилишни зарари йўқ: ﺔﻣﺎﺨﻀﻟا ﻰﻓ ﻞﯿﻔﻟا ﻞﺜﻣ ﻢﻠﻜﺘﯾ اﺪﺳأ ﺖﯾأر гавдаси мисли фил гапираётган шерни кўрдим. бу мисолда истиора қилинаётган лафз ﺪﺳأ «шер» лафзи бўлиб, жасур киши маъносида қилиняпти. бу мисолда ташбеҳ буткул унутилганини кўряпмиз. кейин филга ўхшатиб ташбеҳ келтиришнинг истиорага аҳамияти йўқ. чунки, истиора бу ташбеҳга бино қилинмаяпти. 2. важҳуш шабаҳни ҳам, одоти ташбеҳни ҳам мутлақ келтирилмагани билан истиорани аниқлаш мумкин. демак, …

шатилгани маълум бўляпти. сўнг, мушаббаҳ биҳ мушаббаҳга истиора қилинди ва ﺮﺤﺒﻟا лафзи, мушаббаҳ биҳни ўша олим ва нотиқ маъносида келтирилди. бу тарафайнни жамлаб келтиришга мисол бўлди. чунки, ﻆﻌﯾфеъли – иш-ҳаракатининг эгаси ﻮـھ махфий олмош мушаббаҳ, ﺮﺤﺒﻟا лафзи мушаббаҳ биҳ бўлиб, бир жумлада тарафайнни жамланишига сабаб бўлди. жумланинг ўзида дарҳол билинмайди. иккинчисига мисол, نﻼﻓ ﺖﺒﺸﻧ ﺔﯿﻨﻤﻟا رﺎﻔﻇأ ўлимнинг тирноқлари фалончини ушлабди, яъни фалончи ўлим чангалига тутилибди. бу мисолда ўлимни даҳшатли чанг солиши, аёвсизлигида шерга аввал ўхшатилди. тақдиран ўлим маъносида шер исми истиора қилинди кейин ўлим маъносидаги шер лафзини олиб ташланди. унинг ўрнига шернинг баъзи аъзоси олинди. зеро, келтириладиган аъзоси мақсадни ўзида ифодалаб бера оладиган бўлишига эътибор бериш керак бўлади. бу رﺎﻔﻇﻷا тирноқлар, чангалдир. мисолда ﺔﯿﻨﻤﻟا ўлим лафзи келтирилган бўлиб, у мушаббаҳдир. бу тарафайнни ташбеҳ бўлмаган усул билан келтирилганига мисолдир. 4. истиора қилинадиган мушаббаҳ биҳ «куллий ҳақиқий» ёки «куллий таъвилий» бўлиши керак. токи, мушаббаҳ мушаббаҳ биҳнинг жинси деб даъво қилинсин, бир бўлаги …

ﻰﻟﺰﻨﻣ мени ўз манзилимда денгиз кўргани келди. бу мисолдаги денгиз лафзи истиораи тасриҳийя бўлди. чунки, денгиз лафзи ташбеҳда мушаббаҳ биҳ – ўхшатилмиш бўлиб келади. истиораи тасриҳийя олиш тартиби: 1. ءﺎﺨﺴﻟا و داﺪﻣﻹا ﻰﻓ ﺮﺤﺒﻟﺎﻛ ﻢﯾﺮﻜﻟا ﻞﺟﺮﻟا жувонмард, сахий кишини ёрдам илигини тутиш ва хайру саховатда денгизга ўхшатилди. 2. сўнг ташбеҳни буткул унутиб, мушаббаҳ мушаббаҳ биҳни бир бўлаги ва иккаласи бир нарса деб даъво қилинди. 3. сўнгﺮﺤﺒﻟا баҳр лафзи бўлган мушаббаҳ биҳни мушаббаҳ маъносида истиора қилинди, яъни исмини олиб берилди. мана бу, мушаббаҳ биҳни лафзи истиора мақсадида тўғри ишлатилгани сабаб очиқ ва тушунарли истиора бўлди. шунинг учун уни тасриҳия дейилган. истиора лафзига кўра икки қисмга бўлади: аслий ва табъий (эргашган, тобе). истиораи тасриҳийянинг аслий қисмида мустаор лафзи исми жинси ҳақиқий ёки таъвилий бўлади. ҳақиқий исми жинс бўлганига мисол: ﺎﻨﻟﺰﻨﻣ ﻰﻓ اًﺪﺳأ ﺖﯾأر уйимизда шерни кўрдим,- деганда ﺪﺳﻷا лафзи исми жинси ҳақиқий бўляпти. маълумки шер шижоат, жасурлик кабиларнинг тимсоли ва уни доим …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мажози муфрад истиора"

1453564878_63765.doc мажози муфрад истиора режа: 1. мажози муфрад. 2. истиоранинг луғавий ва истилоҳий маънолари. 3. тасриҳия ва макния истиоралари. 1. мажози муфрад. мажоз лафзнинг иснодида қандай бўлишини ўрганиб чиқдик. энди лафзнинг зотида бўладиган мажоз, яъни айнан лафзнинг ўзи бошқа маънода ишлатиладиган бўлса, мажози муфрад бўлади. агар бир неча лафз кўчма маънода ишлатиладиган бўлса, уни мураккаб мажоз дейилади. муфрад лафздаги мажоз уни бошқа, кўчма маънода ишлатишдир. мажози муфрад таърифи: ﻰﻨﻌﻤﻟا ﻦﯿﺑ ﺔﻗﻼﻌﻟ ﮫﻟ ﺖﻌﺿو ىﺬﻟا ﻰﻨﻌﻤﻟا ﺮﯿﻏ ﻰﻓ ﺔﻠﻤﻌﺘﺴﻤﻟا ﺔﻤﻠﻜﻟا ﻮـھ دﺮﻔﻤﻟا زﺎﺠﻤﻟا لوﻷا ﻰﻨﻌﻤﻟا ةدارإ ﻦﻣ ﺔﻌﻧﺎﻣ ﺔﻨﯾﺮﻗ ﻊﻣ ﻰﻧﺎﺜﻟا و لوﻷا лафзнинг биринчи (ҳақиқий) ва иккинчи (кўчма) маънолари ўртасида алоқа ҳамда ҳақиқий маънони англашдан қайтарувчи қаринаси борлиги учун ҳақиқий маъносидан бошқа маъ...

DOC format, 121.5 KB. To download "мажози муфрад истиора", click the Telegram button on the left.

Tags: мажози муфрад истиора DOC Free download Telegram

мажози муфрад истиора

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "мажози муфрад истиора"

Similar files