dastlabki diniy ta’limotlar

DOC 7 pages 36.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

dastlabki diniy ta’limotlar annotatsiya: ushbu maqolada dastlabki diniy ta’limotlarning paydo bo’lishi to’g’risida so’z boradi. dastlabki diniy ta’limotlar, xususan, zardushtiylik, buddaviylik va yahudiylik diniy ta’limotlari keying davrlarda paydo bo’lgan diniy ta’limotlar uchun asos bo’lib xizmat qilgan. dastlabki diniy ta’limotlar miloddan avvalgi i mingyilliklarda va milodiy i mingyilliklarda vujudga kela boshlagan. diniy ta’limotlarning kelib chiqishi turli madaniyatlarda turlicha kechgan. ayrim diniy ta’limotlar ijtimoiy tartibni belgilab kelgan boʻlsa, boshqalari insonning ichki kechinmalari va ruhiyatini tartibga solishni koʻzlaydi. ushbu diniy ta’limotlarning har birining o’ziga xos xususiyatlari mavjud. abstract: these articles discuss the emergence of earlier religious teachings. earlier religious teachings, so, zoroastrianism, buddhist and jewish religious teachings served as the basis for later religious teachings. earlier religious teachings were the equipment that arose in the 1st millennium bc and the 1st millennium ad. the origins of religious teachings are different in different cultures. while some religious teachings define the social order, others seek to …

2 / 7

izimi diniy ta’limotni vujudga keltiradi. qadimgi misrda umumdavlat xudolariga sig‘inishning vujudga kelishi to‘g‘risida turli diniy ta’limotlar mavjud. ular orasida geliopol maktabining ta’limoti alohida ahamiyatga ega. unda to‘qqizta umumdavlat xudosi haqida hikoya qilinadi. ushbu ta’limot «yenneada» deb ataladi. unga ko‘ra, dastlab ibtidoiy ummon timsoli sifatida nun mavjud bo‘lgan. nundan abadiyat xudosi – atum ajralib chiqqan. atum qanotli ilon qiyofasida tasvirlanadi. u xudolar – shu va tefnutlarni yaratgan. ulardan xudolar – geb va nut tug‘ilgan. keyinchalik havo xudosi – shu osmon ma’budi nutni yer xudosi – gebdan ajratgan. geb va nut nikohidan o‘lib-tiriladigan tabiat timsoli, narigi dunyo xudosi – osiris, hosildorlik, suv va shamol ma’budi – isida, o‘lgan odamlar ruhiga homiylik qiluvchi ma’bud – neftida, cho‘l xudosi – set tug‘ilgan. umumdavlat xudolariga dastlab atum rahbarlik qilgan. lekin hokimiyatga da’vogarlik qiluvchi xudolar bilan raqobatda u quyosh xudosi ra (amonra)ga yengilgan. miloddan avvalgi iii ming yillikning oxiri – ii ming yillikning boshlarida ra o‘z …

3 / 7

- ravvin, hinduiylikda - g’uru, buddaviylikda -bhikhu tomonidan beriladi.diniy ta’lim turli shaklga ega bo‘lib, bu tushuncha, ko‘pincha, bir din vakilining o‘z dinining muayyan e’tiqodini o‘rganish uchun amalga oshiradigan harakatiga nisbatan ishlatilgan. yosh musulmon bola maktabga borib, qur’on tilovat qilish qoidalari va islomiy qadriyatlar haqida ta’lim oladi. shuningdek, yosh yahudiy farzandi sinogoga qoshida tashkil qilingan o‘g‘il bolalarga balog‘at yoshi (bar-mitsva)ga qadar tavrotdan muayyan ma’lumotlarni ta’lim beriladigan maxsus sinfga qatnaydi. shu kabi hinduiylik e’tiqodiga mansub dindor farzandi veda qo'shiqlarini o‘rganish uchun qadimiy uslublarni saqlab qolgan an’anaviy diniy maktabda shug‘ullanadi. shu singari buddaviylik e’tiqodidagi o‘spirin yigit o‘z dini haqiqatlarini anglab yetishi uchun ibodatxonada shogird-monax sifatida bir necha oyni o‘tkazadi. zardushtiylikda imon fikrlar sofligi. so'zning sobitligi, amallarning insoniyligiga asoslanadi. har bir zardushtiy kuniga besh marta yuvinib, poklanib, quyoshga qarab. uni olqishlab sig'inishi shart hisoblangan. zardushtiylik ibodatxonalarida doim iy ravishda olov yonib turadi. ularda dunyodagi to'rt unsur -suv, olov, yer va havo ulug'lanadi . zardushtiylik …

4 / 7

ida tabiat va jamiyat bilan bo‘lgan munosabatlarida maqsadlariga erishishi ilojsiz bo‘lib ko‘ringanida, unda qandaydir m a’naviy-ruhiy tasalliga zarurat sezadi. din bu o‘rinda m a’naviy-ruhiy ehtiyojni qondiruvchilik, «tasalli beruvchilik» vazifasini bajaradi. masalan, buddaviylik dini rohiblikni targ'ib qilar ekan, bu dunyoda orzu-havaslardan, rohat-farog‘atdan voz kechgan inson «nirvana» holatiga erishgach, abadiy rohatda bo‘lishini targ'ib qiladi. shuningdek, xristianlikda ham har bir e’tiqod qiluvchi iso m asihning qaytishiga umid qilgan holda hayotning turli muammolarini yengib, sabr-bardosh bilan hayot kechiradi. chunki, xristianlik ta’limotiga ko‘ra, «iso masih qaytib kelgach, barcha izdoshlarini saodatli hayotga yetkazadi». islom dinida ham har bir musulmon bu dunyoda erishmagan moddiy yoki ruhiy orzu-istaklariga oxiratda erishishiga ishongan holda dunyo orzu-havaslariga ortiqcha berilmay, turmush mashaqqatlariga sabr qiladi. «albatta, alloh sabr qiluvchilar bilan birgadir», deyiladi islom dinining muqaddas manbasi qur’onda («baqara» surasi, 153-oyat). ikkinchidan, muayyan din o‘z ta’limot tizimini vujudga keltirgach, o‘ziga e’tiqod qiluvchilarni, ya’ni diniy jamoani shu ta’limot doirasida tutib turadi. bu ijtimoiy hodisa dinning …

5 / 7

hidan, har bir din o‘z qavmlari turmush tarzini boshqarish, tartibga solish, nazorat qilish, ya’ni «regulyatorlik» vazifasini bajaradi. dinlar o‘z urf-odatlari, marosim va bayramlarining qavmlari tomonidan o‘z vaqtida, qat’iy tartibga amal qilgan holda bajarilishini shart qilib qo‘yadi. yahudiylik diniy manbasarining asosiy qismi tanax tarkibiga kiradi. tanax yahudiylik muqaddas yozuvlarini ibroniycha (qadimiv yahudiy tili) nomlanishi sifatida qabul qilingan. jahon sivilizatsiyasining qadimgi markazlaridan biri bo‘lgan hindistonda miloddan avvalgi vi asrda buddaviylik (sanskrit tilida buddha – osoyishtalikka va buyuk haqiqatga erishgan degan ma’nolarni anglatadi) dini yuzaga kelgan. yangi diniy ta’limotning vujudga kelishi turli sabablar bilan bog‘liq bo‘lgan. miloddan avvalgi vi asrda o‘nlab mayda knazliklarga bo‘linib ketgan hindistonda davlat hokimiyatini markazlashtirishga harakatlar kuchaygan. hindiston jamiyatining juda ko‘p kastalar (portugal tilida casta – irq, urug‘, tabaqa)ga bo‘linib ketishiga sababchi bo‘lgan braxmanizm bunday jarayonlarni rag‘batlantirmagan. shu bois bir-biridan sun’iy ravishda ajratib tashlangan kastalarni (hindistonda varna deb ataladi) umumiy maqsad atrofida birlashtirishga turtki beruvchi mafkuraga zarurat tug‘ilgan . …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dastlabki diniy ta’limotlar"

dastlabki diniy ta’limotlar annotatsiya: ushbu maqolada dastlabki diniy ta’limotlarning paydo bo’lishi to’g’risida so’z boradi. dastlabki diniy ta’limotlar, xususan, zardushtiylik, buddaviylik va yahudiylik diniy ta’limotlari keying davrlarda paydo bo’lgan diniy ta’limotlar uchun asos bo’lib xizmat qilgan. dastlabki diniy ta’limotlar miloddan avvalgi i mingyilliklarda va milodiy i mingyilliklarda vujudga kela boshlagan. diniy ta’limotlarning kelib chiqishi turli madaniyatlarda turlicha kechgan. ayrim diniy ta’limotlar ijtimoiy tartibni belgilab kelgan boʻlsa, boshqalari insonning ichki kechinmalari va ruhiyatini tartibga solishni koʻzlaydi. ushbu diniy ta’limotlarning har birining o’ziga xos xususiyatlari mavjud. abstract: these articles discuss the emergence of earlier religious teachings...

This file contains 7 pages in DOC format (36.5 KB). To download "dastlabki diniy ta’limotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: dastlabki diniy ta’limotlar DOC 7 pages Free download Telegram