inflatsiya

DOC 11 pages 114.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 114.0 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

inflatsiya pul qadrsizlanishini bildiradi. inflatsiya har yili rivojlangan davlatlarda oʻrtacha 7 % tashkil etadi. barcha iqtisodiy aloqalar inflyatsiyani hisobga olgan holda amalga oshiriladi.inflatsiya(lot. inﬂ atio — shishish, boʻrtish, koʻtarilish), pulning qadrsizlanishi — tovar-pul muvozanatining buzilishi natijasida muomalada xoʻjalik aylanmasi ehtiyojlaridan ortiq darajada qogʻoz pullar miqdorining koʻpayib ketishi, pul massasining tovarlar massasidan ustunligi natijasida tovar bilan taʼminlanmagan pullarning paydo boʻlishi. i. birinchi galda sifati yaxshilanmagan holda tovarlar va xizmatlar narxining koʻtarilishi koʻrinishida, shuningdek, oltin va chet el valyutasining milliy valyutaga nisbatan qimmatlashishi shaklida yuz beradi. tovar ishlab chiqarishning toʻlov qobiliyatiga ega talab oʻsishidan ortda qolishi, bozorda talabga javob bermaydigan tovarlarning koʻpayib ketishi, byudjet kamomadlarini qoplash uchun qoʻshimcha pul emissiyasi, investitsiyalarni emissiya hisobidan moliyalashtirish, monopol narxning mavjudligi, narxni oshib keti-shidan hadiksirab tovarlarni keragidan ortiq xarid etish, mamlakatga qadrsizlangan chet el valyutasining koʻplab kirib kelishi va boshqa omillar inflatsiyani yuzaga keltiradi. i. jarayoni narxlarning oʻsishi, yalpi talabning yalpi taklifdan oshib ketishi, makroiqtisodiy beqarorlik …

2 / 11

ikki holda ham ortiqcha pul narxlarning oʻsishini keltirib chiqaradi, chunki narx tovar birligiga beriladigan pul miqdoridir. inflatsiya bu faqat pul bilan bogʻliq hodisa emas, balki iqtisodiyot yuksalganda qisqaradigan, tushkunlik paytida kuchayadigan iqtisodiy holat mahsuli. oltin va kumush muomalada boʻlgan sharoitlarda inflatsiya yuz bermaydi, chunki ular boylik belgisi emas, balki real boylikdir. pullarning zarur miqdori uning xazinalik vazifasi orqali boshqarib turiladi. agar tangalar xarid uchun zarur boʻlganidan ortiq boʻlsa, ortiqcha pul xazina sifatida toʻplanadi va bunda ular qadrsizlanmaydi. bozorda tovarlar koʻpayib pulga ehtiyoj boʻlganda ular jamgʻarmadan olinib yana savdo muomalalarida qatnashadi. qogʻoz pullar real boylik emas, balki uning ramzidir. qogʻoz pullar boylik vazifasini oʻtay olmaydi va ularning ortiqchaligi i.ga sabab boʻladi. shu sababli pul jamgʻarmalarini koʻchmas mulk yoki qimmatbaho buyumlar sotib olish yoʻli bilan saqlash ishonchliroq hisoblanadi. gʻarb ilmiy manbalarida yillik i. surʼati 10% gacha boʻlganda qisman (moʻʼtadil) hisoblanib, ijtimoiy mushkullik deb qaralmaydi. aksincha, u muayyan darajada iqtisodiyotni jadallashtirishga turtki beradi. …

3 / 11

mini izdan chiqaradi. muzlatilgan narxlar ishlab chiqarish xa-rajatlari yuqori boʻlgan sohalarga kapital yotqizishdan manfaatdorlikni yoʻqqa chiqaradi. shu sababli bu sohadan kapitalning qrldiqlari ham chi-qib ketishga harakat qiladi va tovarlar taqchilligiga olib keladi. bozor iqtisodiyotida taqchillik narxlarning koʻtarilishiga sabab boʻladi. ochiq inflatsiyaning quyidagi shakllari mavjud: talab i.si, harajatlar i.si, tuzilmaviy inflatsiya va boshqa inflatsiyaning bu turlari bozorning oʻzi tomonidan yaratiladi. bozor sharoitida ochiq, muvozanatlashgan i. yuz beradi, bunda narxlar pariteta (nisbati) oʻzgarmaydi, harajatlar ortishiga qarab narxning oʻsishi firmalarning foyda olib ishla-shini taʼminlaydi. inflatsiya pul qadrini tushirib, uning iqtisodiy ahamiyatiga putur yetkazadi, shu bois davlat harajatlarini qisqartirish, soliqlarni oshirish, pul emissiyasini cheklash, monopol narxlarni tartiblash, narx erkinligini taʼminlash, ortiqcha pullarni bankka, qimmatli qogʻozlar bozoriga tortish va boshqalarlardan iborat i.ga qarshi siyosat yuritiladi. inflatsiya jahondagi barcha mamlakatlarga xos va xalqaro tus olgan. masalan, inflatsiya surʼatlari 1980-yilda aqshda10,8, yaponiyada 7,1, germaniyada 5,8, fransiyada 13,3, buyuk britaniyada 16,3% ni, 1990-yilda tegishlicha 5,0; 2,4; 2,5; 3; …

4 / 11

narxining oʻsishi degan maʼnoni anglatadi. inflatsiya atamasi, koʻproq pulga talabning ortishiga taʼluqlidir, shunga qaramay, inflatsiya haqiqiy xarid qilish qiymatini kuchsizlantirib tanozzulga ham olib keladi. umumiy narh darajasi ortganda, har bir valyuta tovar va hizmat koʻrsatishga ega boʻlishi kamayib boradi. harh-navo inflyatsiysi inflatsiya surʼati bilan oʻlchanadi, yani narh indeksining foizi oʻzgaradi, xuddi isteʼmol narhi indeksi kabi. inflatsiya iqtisodni shubhasiz inqirozga olib keladi. masalan, inflatsiya beqarorligi kelejakda investitsiya va jamgʻarmalarni esankiratib qoʻyishi mumkin. inflatsiya darajasi yildan yilga farq qiladi. 1950-yildan byuon, aqsh dollari inflatsiyasi darajasi −0.7 % (1954) dan 13.3 % (1979) ga oʻzgarib turadi. 1991-yildan buyon, bu koʻrsatkich yiliga 1.6 % va 3.3 % oʻrtasida boʻlgan. 1950-yildan buyon 18 ta davlat giperiflyatsiyaga uchradi. bunda inflatsiya darajasi oyiga 50 % edi. yaqin yillarda yaponiya negativ inflayatsiyani boshidan kechirdi, yaʼni yiliga 1 % deflyatsiyani. koʻpgina davlat markaziy banklari inflatsiya darajasini past ammo pozitive holda ushlab turishga harakat qilmoqda. bazilari bu koʻrsatkichni 1-3 % …

5 / 11

pul rezervi dollarda boʻlgan davlatlar giperinflatsiyani oldini olishga harakat qilsa ham 1971-yillarda shu davlatlarda inflatsiya darajasi juda yuqori boʻldi. lekin 1985-yillardan keyin koʻplab davlatlarda inflatsiya darajasi 1971 −1985-yillarga qaraganda anchagina pasaydi

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inflatsiya"

inflatsiya pul qadrsizlanishini bildiradi. inflatsiya har yili rivojlangan davlatlarda oʻrtacha 7 % tashkil etadi. barcha iqtisodiy aloqalar inflyatsiyani hisobga olgan holda amalga oshiriladi.inflatsiya(lot. inﬂ atio — shishish, boʻrtish, koʻtarilish), pulning qadrsizlanishi — tovar-pul muvozanatining buzilishi natijasida muomalada xoʻjalik aylanmasi ehtiyojlaridan ortiq darajada qogʻoz pullar miqdorining koʻpayib ketishi, pul massasining tovarlar massasidan ustunligi natijasida tovar bilan taʼminlanmagan pullarning paydo boʻlishi. i. birinchi galda sifati yaxshilanmagan holda tovarlar va xizmatlar narxining koʻtarilishi koʻrinishida, shuningdek, oltin va chet el valyutasining milliy valyutaga nisbatan qimmatlashishi shaklida yuz beradi. tovar ishlab chiqarishning toʻlov qobiliyatiga ega ...

This file contains 11 pages in DOC format (114.0 KB). To download "inflatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: inflatsiya DOC 11 pages Free download Telegram