ishlab chiqarish xarajatlari

DOC 7 pages 213.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 213.0 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

11-mavzu. ishlab chiqarish xarajatlari 1. korxonaning qisqa muddatli va uzoq muddatli oraliqdagi faoliyati. 2. umumiy, o‘zgarmas, o‘zgaruvchan va chekli xarajatlar. 3. o‘rtacha xarajatlar va ularning grafiklarini o‘zaro joylashuvi. 4. yetakchi tarmoq va sohalarda mahsulot ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirishning asosiy yo‘llari. 5. korxonaning qisqa muddatli va uzoq muddatli oraliqdagi faoliyati. firmaning ishlab chiqarishi va xarajatlari to‘іrisida gapirganda ularni ikki xil vaqt oraliіida qarash lozim, qisqa muddatli va uzoq muddatli. qisqa muddatli oraliq - bu shunday vaqt oraliіiki, firma bu oraliqda faoliyat ko‘rsatganda, u ishlab chiqarish omillaridan kamida bittasining hajmini o‘zgartira olmaydi. bunday omilga o‘zgarmas ishlab chiqarish omili deyiladi. o‘zgarmas omil sifatida firma kapitali - ishlab chiqarish quvvati hisoblanadi. masalan, firma kapitalidan foydalanish yo‘nalishini o‘zgartirish uchun odatda uzoq vaqt talab qilinadi. yangi zavod qurish uchun, birinchi navbatda uning loyihasi ishlab chiqiladi, uskuna va texnologik liniyalar sotib olinadi va o‘rnatiladi. ushbu ishlarni amalga oshirish uchun ko‘p vaqt talab qilinadi (kamida bir yil). uzoq …

2 / 7

omad; - umumiy xarajat. xarajatlar firmaga nisbatan tashqi va ichki xarajatlarga bo‘linadi. tashqi xarajatlarga tashqi to‘lovlar, ya’ni tashqi mol yetkazib beruvchilarga (xom-ashyo, materiallar, elektroenergiya, gaz) to‘lovlar kiradi. umumiy daromaddan tashqi xarajatlarni ayirib tashlasak, buxgalteriya foydasini olamiz. buxgalteriya foydasi ichki (yashirin) xarajatlarni hisobga olmaydi ichki xarajatlar sifatida quyidagilar qaraladi: 1) tadbirkorning o‘ziga tegishli resurslarga bo‘lgan xarajati; 2) tadbirkorlik qobiliyatiga to‘g‘ri keladigan va tadbirkorga tegishli bo‘lgan normal foyda. buxgalteriya foydasidan ichki xarajatlarni ayirib tashlasak iqtisodiy foydani olamiz. tashqi va ichki xarajatlarning yiіindisi alternativ yoki iqtisodiy xarajatlarni tashkil qiladi. alternativ xarajatlar, firmaning resurslaridan eng yaxshi variantda foydalanishi bilan bog‘liq yo‘qotilgan imkoniyatlardir. iqtisodiy xarajatlar firma faoliyatini buxgalter va iqtisodchi tomonidan baholanishni farq qilishga imkon beradi. buxgalterni birinchi navbatda, firmaning ma’lum muddat davomidagi (hisobot davrida) faoliyati natijalari qiziqtiradi. iqtisodchini esa firmaning kelajagi, uning kelajakdagi faoliyati qiziqtiradi. shuning uchun ham firma ixtiyoridagi resurslardan eng yaxshi alternativ foydalanish variantlarini topishga e’tibor beradi. qaytarilmaydigan xarajatlar. qaytarilmaydigan xarajatlar oldin …

3 / 7

lmagan xarajatdir (mahsulot ishlab chiqarish hajmi oshganda ham, kamayganda ham o‘zgarmaydigan xarajat). o‘zgarmas xarajatlarga binodan, texnikadan, inshootlardan, ishlab chiqarish uskunalaridan foydalanish bilan bog‘liq xarajatlar, ijara haqi, kapital ta’mirlash, ma’muriy xarajatlar kiradi. “fixed costs fixed costsare those costs that in total do not vary with changes in output. fixed costs are associated with the very existence of a firm’s plant and, therefore, must be paid even if its output is zero. such costs as rental payments, interest on a firm’s debts, a portion of depreciation on equipment and buildings, and insurance premiums are generally fixed costs; they do not increase even if a firm produces more. in column 2 in table 8-2 we assume that the firm’s total fixed cost is $100. by definition, this fixed cost is incurred at all levels of output, including zero. the firm cannot avoid paying these costs in the short run” . o‘rtacha o‘zgarmas xarajat …

4 / 7

erage variable cost) - bir birlik ishlab chiqarilgan mahsulotga to‘іri keladigan o‘zgaruvchan xarajat bo‘lib, u o‘zgaruvchan xarajat miqdorini ishlab chiqarilgan mahsulot miqdoriga nisbati bilan aniqlanadi. o‘rtacha xarajatlar firma optimal texnologik razmerga (optimal ishlab chiqarish hajmiga) erishganda o‘zining minimal qiymatiga erishadi (13-rasm), ishlab chiqarish hajmi yana oshsa, o‘rtacha xarajat ham oshib boradi (bu yerda boshqarishning murakkablashuvi, samarali bo‘lmagan resurslardan foydalanish, o‘zgaruvchan xarajatlarni oshishiga sabab bo‘ladi). o‘rtacha o‘zgaruvchan xarajat firma faoliyatini tahlil qilishda muhim ahamiyat kasb etadi. uning yordamida firma faoliyatining samaradorligi, firmaning muvozanat holati va kelajakdagi istiqboli (ishlab chiqarishni kengaytirish, qisqartirish yoki tarmoqdan chiqish) belgilanadi. 13-rasm. va chiziqlari grafigi. umumiy xarajatlar (tc - total cost) - qisqa muddatli orliqda ma’lum miqdorda mahsulot ishlab chiqarish uchun sarflangan o‘zgarmas va o‘zgaruvchan xarajatlarning yiіindisiga teng: . (6) bu yerda - o‘zgarmas xarajat, - o‘zgaruvchan xarajat. o‘rtacha xarajatni ba’zi hollarda o‘rniga bilan ham belgilaydi. grafik ko‘rinishda umumiy xarajat chiziіi o‘zgarmas va o‘zgaruvchan xarajatlar chiziqlarini qo‘shish …

5 / 7

kichik miqdorga (odatda bir birlikka) oshirish bilan boіliq bo‘lgan qo‘shimcha umumiy xarajatdir: bu yerda chekli o‘zgarmas xarajat bo‘lgani uchun, chekli xarajat chekli o‘zgaruvchan xarajat ga teng ( ). “marginal cost one final and very crucial cost concept remains: marginal cost (mc)is the extra, or additional, cost of producing one more unit of output. mc can be determined for each added unit of output by noting the change in total cost that that unit’s production entails:mc = change in tc /change in q” . - chekli o‘zgaruvchan xarajat bo‘lib, mahsulotni qo‘shimcha bir birlikka ( ) oshirgandagi o‘zgaruvchan xarajatning o‘sgan qismi gateng. yuqoridagi formuladan ko‘rinib turibdiki, o‘zgarmas xarjat chekli xarajat miqdoriga ta’sir qilmaydi. chekli xarajat o‘zgaruvchan xarajat funksiyasidan olingan hosilaga teng: . umumiy, o‘rtacha, o‘zgaruvchan va chekli xarajatlar grafiklarining tipik joylashuvi quyidagi 16-rasmda keltirilgan: 16-rasm. embed equation.2 embed equation.2 va grafiklarining o‘zaro joylashuvi. rasmdan ko‘rinib turibdiki, agar bo‘lganda chiziіi pastga qarab tushadi …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarish xarajatlari"

11-mavzu. ishlab chiqarish xarajatlari 1. korxonaning qisqa muddatli va uzoq muddatli oraliqdagi faoliyati. 2. umumiy, o‘zgarmas, o‘zgaruvchan va chekli xarajatlar. 3. o‘rtacha xarajatlar va ularning grafiklarini o‘zaro joylashuvi. 4. yetakchi tarmoq va sohalarda mahsulot ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirishning asosiy yo‘llari. 5. korxonaning qisqa muddatli va uzoq muddatli oraliqdagi faoliyati. firmaning ishlab chiqarishi va xarajatlari to‘іrisida gapirganda ularni ikki xil vaqt oraliіida qarash lozim, qisqa muddatli va uzoq muddatli. qisqa muddatli oraliq - bu shunday vaqt oraliіiki, firma bu oraliqda faoliyat ko‘rsatganda, u ishlab chiqarish omillaridan kamida bittasining hajmini o‘zgartira olmaydi. bunday omilga o‘zgarmas ishlab chiqarish omili deyiladi. o‘zgarmas omil sifatida ...

This file contains 7 pages in DOC format (213.0 KB). To download "ishlab chiqarish xarajatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish xarajatlari DOC 7 pages Free download Telegram